Türkiye'deki büyükşehir belediyelerinin web sitelerinin wcag 2.2 standartlarına göre erişilebilirlik analizi
Analysi̇s of the accessi̇bi̇li̇ty of metropoli̇tan muni̇ci̇pali̇ty websi̇tes i̇n Turkey accordi̇ng to wcag 2.2 standards
- Tez No: 999608
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KEZİBAN SEÇKİN CODAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Yönetim Bilişim Sistemleri, Management Information Systems
- Anahtar Kelimeler: Bedensel engelliler, Büyükşehir belediyeleri, Elektronik belediyecilik, Erişilebilirlik, Görme engelliler, Yönetim bilişim sistemleri, Zihinsel engelliler, İşitme engelliler, Physical handicappeds, Metropolitan municipality, Electronic municipality, Accessibility, Visually impaired, Management information systems, Mentally retardation, Hearing impaired
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kamu hizmetlerinin dijitalleşmesi, bilgiye ve hizmete erişimde zaman ve mekân sınırlarını kaldırsa da bu dönüşümün fırsat eşitliğine hizmet etmesi ancak“web erişilebilirliği”ile mümkündür. Bu çalışma, Türkiye'deki 30 büyükşehir belediyesine ait web sitelerinin erişilebilirlik düzeylerini WCAG 2.0, 2.1 ve güncel WCAG 2.2 standartları çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, Total Validator aracıyla elde edilen teknik verilerin senaryo bazlı manuel testlerle desteklendiği karma yöntem kullanılmıştır. Çalışmanın özgün bir boyutu olarak, uygulanan iki farklı test yöntemi arasındaki tutarlılık düzeyi Jaccard Benzerlik İndeksi ile analiz edilmiştir. Bulgular, belediye web sitelerinin WCAG standartları kapsamındaki“Seviye A”(Asgari Düzey) gerekliliklerini dahi tam olarak karşılayamadığını göstermektedir. Erişilebilirlik ihlallerinin özellikle“Algılanabilirlik”ve“İşletilebilirlik”ilkelerinde yoğunlaştığı; alternatif metin eksiklikleri, yetersiz renk kontrastları ve klavye ile kullanım sorunlarının en sık rastlanan hatalar olduğu belirlenmiştir. WCAG 2.2 standartları açısından ise, özellikle klavye odak görünürlüğünün belirginleştirilmesi ve hatalı girişleri önleyici mekanizmaların kullanımı noktasında belediyelerin henüz yeterli olgunluğa erişemediği görülmüştür. Otomatik ve manuel değerlendirme sonuçları arasında hesaplanan %40,2'lik Jaccard Benzerlik İndeksi, iki yöntem arasındaki örtüşmenin sınırlı düzeyde kaldığını ortaya koymaktadır. Bu oran, otomatik test araçlarının tek başına yeterli olmadığına ve manuel incelemelerle desteklenmesi gerektiğine dair literatürdeki görüşleri istatistiksel olarak doğrulamaktadır. Çalışma, belediyelerin dijital erişilebilirlik stratejilerini geliştirmeleri ve test süreçlerinde salt otomasyona dayalı yaklaşımlar yerine bütüncül değerlendirme yöntemlerini benimsemeleri açısından yol gösterici niteliktedir.
Özet (Çeviri)
While the digitalization of public services removes time and space barriers in accessing information and services, ensuring equal opportunity in this transformation is only possible through“web accessibility.”This study aims to examine the accessibility levels of websites belonging to 30 metropolitan municipalities in Turkey within the framework of WCAG 2.0, 2.1, and the current WCAG 2.2 standards. A mixed method was employed in the research, where technical data obtained via the Total Validator tool were supported by scenario-based manual tests. As a unique aspect of the study, the level of consistency between the two applied test methods was analyzed using the Jaccard Similarity Index. The findings indicate that municipality websites do not fully meet even the“Level A”(Minimum Level) requirements within the scope of WCAG standards. It was determined that accessibility violations are concentrated particularly in the“Perceivable”and“Operable”principles; missing alternative texts, insufficient color contrasts, and keyboard usage problems were identified as the most frequently encountered errors. Regarding WCAG 2.2 standards, it was observed that municipalities have not yet reached sufficient maturity, especially in terms of enhancing keyboard focus appearance and using mechanisms to prevent erroneous entries. The Jaccard Similarity Index of 40.2%, calculated between automatic and manual assessment results, reveals that the overlap between the two methods remains at a limited level. This rate statistically confirms the views in the literature stating that automatic test tools are not sufficient alone and should be supported by manual examinations. The study serves as a guide for municipalities to develop digital accessibility strategies and adopt holistic assessment methods instead of approaches based solely on automation in testing processes.
Benzer Tezler
- Bilişim teknolojisi ve teknoloji yönetim sürecinde kamu kurumlarında dönüşüm: Türkiye'deki büyükşehir belediyelerinin -e belediyecilik açısından analizi
Transformation in public institutions in information technology and technology management process: Analysis of metropolitan municipalities in Turkey in terms of municipality
KÜBRA ÖNER
Doktora
Türkçe
2025
Bilim ve TeknolojiFırat ÜniversitesiTeknoloji ve Bilgi Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMET DÜŞÜKCAN
- Yerel yönetimlerde sanal demokrasi: Büyükşehir belediyeleri internet sitelerinin tasarımı ve kullanımı üzerine bir inceleme
Virtual democracy in local government: A research on the design and usage of the WEB sites of metropolitan municipality
İLKNUR SEZGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Halkla İlişkilerAnkara ÜniversitesiHalkla İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF.DR. BAYRAM KAYA
- E-demokrasi kavramının Türkiye'de büyükşehir belediyelerinin web siteleri bağlamında incelenmesi
Research of metropolitan municipalities's e-democracy applications and websites
OLKANT EREN EROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Siyasal BilimlerKarabük ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ METİN ÖZKARAL
- Türkiye'de belediyelerde demokrasinin dönüşümü bağlamında dijital demokrasi: Nitel bir araştırma
Digital democracy in the context of the transformation of democracy in municipalities in Turkey: A qualitative research
DERYA KAMAN
Doktora
Türkçe
2022
Kamu YönetimiKütahya Dumlupınar ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAVUZ BOZKURT
- Türkiye'deki kent içi raylı ulaşım sistemlerinin performanslarının veri zarflama analizi ile karşılaştırılması
Performance comparison of urban rail systems in Turkey with data envelopment analysis
MAHSA MASOUMI
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
UlaşımGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU VESİLE ÖCALIR AKÜNAL