Buket Uzuner'in Su adlı romanının ve İngilizce çevirisinin eleştirel söylem çözümlemesi ve ekofeminizm bağlamında incelenmesi
An examination of Buket Uzuner's novel Su and its English translation within the framework of critical discourse analysis and ecofeminism
- Tez No: 999772
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA BÜŞRA SÜVERDEM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çeviri ve Kültürel Çalışmalar Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Buket Uzuner'in Uyumsuz Defne Kaman'ın Maceraları Su adlı romanının Türkçe özgün metni ile Alexander Dawe ve Clare Frost tarafından yapılan İngilizce çevirisi The Adventures of Misfit Defne Kaman Water'da ekofeminist söylemin metin düzeyinde nasıl kurulduğunu ve çeviri sürecinde nasıl yeniden üretildiğini incelemektedir. Çalışma, ekofeminist kuram ile Norman Fairclough'un üç boyutlu Eleştirel Söylem Çözümlemesi yaklaşımını bir araya getirmekte; metinsel çözümlemede Halliday ve Hasan'ın Sistemik İşlevsel Dilbilgisi çerçevesi doğrultusunda sözcük seçimi, kiplik ve geçişlilik yapılarına odaklanmaktadır. Nitel yönteme dayalı bütüncül bir durum çalışması olarak tasarlanan araştırmada, romanın tamamı ön kodlama sürecinden geçirilmiş ve amaçsal ile ölçüt temelli örnekleme yoluyla seçilen Türkçe ifadeler İngilizce çevirileri ile karşılaştırmalı olarak çözümlenmiştir. Temalar, önceden belirlenmiş kategoriler olarak değil, metnin bütününde tekrar eden söylemsel örüntülerden indüktif biçimde türetilmiştir. Bulgular, ekofeminist söylemin metinde dört ana tema etrafında kurulduğunu göstermektedir: Doğanın Kadınlaştırılması ve Kadının Doğallaştırılması; Ataerkil Tahakkümün İkili Yüzü: Kadın ve Doğa Sömürüsü; Ekofeminist Bir Başkaldırı Olarak Alternatif Bilgi ve Pratikler; Dil, Anlatı ve Sessizlik. Çeviri çözümlemesi Peter Newmark'ın çeviri prosedürleri temel alınarak gerçekleştirilmiş; mikro düzey çeviri prosedürlerinin, ekofeminist söylemin erek dilde kimi noktalarda korunduğunu, kimi noktalarda ise söylemsel olarak yumuşatıldığını ve feminist çeviri kuramında tartışılan görünürlük ve ideolojik müdahale eksenleriyle ilişkili biçimde yeniden çerçevelendiğini ortaya koymuştur. Çalışma, çeviriyi ekofeminist söylemin kültürlerarası dolaşımında ideolojik bir yeniden üretim alanı olarak ele alarak, ekofeminizm, Eleştirel Söylem Çözümlemesi ve çeviri çalışmaları alan yazınına bütüncül bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines how ecofeminist discourse is constructed at the textual level and how it is re-produced in translation in the Turkish source text of Buket Uzuner's novel Uyumsuz Defne Kaman'ın Maceraları: Su and its English translation by Alexander Dawe and Clare Frost, The Adventures of Misfit Defne Kaman: Water. Drawing on an ecofeminist theoretical framework and Norman Fairclough's three-dimensional model of Critical Discourse Analysis, the study focuses, at the textual level, on lexical choice, modality and transitivity patterns within the framework of Halliday and Hasan's Systemic Functional Linguistics. Designed as a qualitative holistic case study, the research is based on a full pre-coding of the novel, followed by a comparative analysis of Turkish excerpts selected through purposive and criterion-based sampling and their English translations. The themes were not treated as pre-established categories but were inductively derived from recurrent discursive patterns observed across the text as a whole. The findings show that ecofeminist discourse in the novel is organised around four main themes: Feminisation of Nature and Naturalisation of Women; The Dual Face of Patriarchal Domination: Exploitation of Women and Nature; Alternative Knowledge and Practices as an Ecofeminist Form of Resistance; and Language, Narrative and Silence. The translation analysis, conducted based on Peter Newmark's translation procedures, demonstrates that micro-level translation procedures both preserve ecofeminist discourse in certain instances and discursively soften it in others, and that these shifts are re-framed in relation to the axes of visibility and ideological intervention discussed in feminist translation theory. By conceptualising translation as an ideological site of re-production in the cross-cultural circulation of ecofeminist discourse, the study offers an integrated contribution to the fields of ecofeminism, Critical Discourse Analysis and Translation Studies.
Benzer Tezler
- Kadın yazınında anlamın izini süren çevirmen/okurun metinlerarasılık serüveni: Buket Uzuner ve Ece Temelkuran
Intertextuality adventures of the translator/reader tracing the meaning in women's writing: Buket Uzuner and Ece Temelkuran
FATMA BİLGE ATAY
Doktora
Türkçe
2020
Mütercim-TercümanlıkYıldız Teknik ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FÜSUN ATASEVEN
- Cumhuriyet Dönemi Türk romanında rüya
Dream in the Turkish novel of the Republican Era
ŞEYMA ÖZDEMİREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CAFER ŞEN
- Buket Uzuner'in 'Kumral Ada Mavi Tuna, Balık İzlerinin Sesi, İki Yeşil Su Samuru, Uzun Beyaz Bulut Gelibolu adlı romanlarının ekofeminizm açısından incelenmesi
Analysis of Buket Uzuner's Mediterranean Waltz, the Sound of Fishsteps, Two Green Otters, Gallipoli: The Long white Cloud' novels in term of ecofeminism
FATMA DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SosyolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiKadın ve Aile Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZERRİN EREN
- Çevre-insan-doğa ilişkisinin Stefano Benni'nin Margherita Dolcevita ve Buket Uzuner'in Uyumsuz Defne Kaman'ın Maceraları Su adlı yapıtlarında ekoeleştirel bağlamda karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Comparative study of relationship among environment-human-nature on ecocriticism context in Stefanno Benni's Margherita Dolcevita and Buket Uzuner's Uyumsuz Defne Kaman'ın Maceraları Su books
ÇİĞDEM CENGİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Batı Dilleri ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVİN ÖZKAN SPEELMAN
- Buket Uzuner'in Su, Toprak ve Hava üçlemesinin değerler eğitimi bağlamında incelenmesi
Examination of Buket Uzuner's Su, Toprak and Hava trilogy in the context of values education
SEMİHA DİREKCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BERKER KURT