Kalemişi süslemelerde bozulmalar, koruma ve onarım önerileri: Tokat Bayezid Cami ve Şeyh Ethem Türbesi örneği
Deteriorations in kalemişi decorations, conservation and repair suggestions: Tokat example Bayezid Mosque and Sheikh Ethem Tomb
- Tez No: 999774
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EYLEM GÜZEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Arkeoloji, Fine Arts, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Arkeoloji Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hem sivil hem de dini mimari yapıların iç mekân süslemelerinde kullanılan ve Türk süsleme sanatında önemli bir yer edinmiş olan kalemişi süslemeler yüzyıllar boyunca varlığını sürdürmüştür. Taş, bez, ahşap, deri ve sıva üzerine yapılmış olan bu süsleme sanatı, önceden hazırlanan kompozisyonların kıllı fırçalar ve çeşitli boyalar kullanılarak yüzeye aktarılması ile gerçekleştirilmektedir. Kalemişi süslemelerde de diğer malzeme türlerinde olduğu gibi birçok farklı etken sonucunda tahribatlar meydana gelmektedir. Meydana gelen bu tahribatlar malzemenin fiziksel, kimyasal ve biyolojik yapısında deformasyonlara yol açarak bozulmaları oluşturmaktadır. Koruma onarım sürecinde ise doğru yöntem ve müdahalelerin uygulanabilmesi için ilk olarak malzemenin iyi tanımlanması, bozulmaların ve bozulma etkenlerinin saptanması gerekmektedir. Bu neden ile yapılan tez çalışmasında öncelikle kalemişi süslemeler tanımlanarak meydana gelen bozulmalar ile birlikte bu bozulmalara sebep olan etkenler açıklanmıştır. Ardından kalemişi süslemelerde yapılacak koruma onarım uygulamaları tüm aşamaları ile aktarılarak Tokat Bayezid Cami ve Şeyh Ethem Türbesi'nde bulunan kalemişi süslemeler ise örnek çalışma olarak incelenerek uluslararası koruma onarım ilkeleri doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur
Özet (Çeviri)
Penwork decorations, used in the interior ornamentation of both civil and religious architectural structures and holding an important place in Turkish decorative art, have survived for centuries. This decorative art, applied to stone, fabric, wood, leather, and plaster, is realized by transferring pre-prepared compositions onto the surface using bristled brushes and various paints. Like other materials, penwork decorations are subject to deterioration due to various factors. This deterioration leads to deformations in the physical, chemical, and biological structure of the material, causing deterioration. For the correct methods and interventions to be applied in the conservation and restoration process, it is first necessary to properly define the material, identify the deteriorations, and determine the factors causing them. Therefore, this thesis first defines penwork decorations, explains the deteriorations that occur, and clarifies the factors causing these deteriorations. Then, conservation and restoration applications for penwork decorations are presented in detail, with the penwork decorations in the Tokat Bayezid Mosque and the Sheikh Ethem Tomb examined as examples, and recommendations are made in accordance with international conservation and restoration principles
Benzer Tezler
- Sivrihisar yapılarında kalem işi bezemeleri
The interior decoration and wall paintings in Sivrihisar
ELİF SELÇUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sanat TarihiEskişehir Osmangazi Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERŞAHİN AHMET AYHÜN
- Burdur Taşoda Konağı süslemeleri
Burdur Stone Room Mansion ornaments
ÖZLEM AKŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Sanat TarihiSüleyman Demirel ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. FİLİZ NURHAN ÖLMEZ
- Sivas ili Altınyayla ilçesi Merkez (Tonus) Camii süslemeleri
Decorations of the Central (Tonus) Mosque in Altınyayla district of Sivas province
FATMA KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Güzel SanatlarKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
DOÇ. HANDE KILIÇARSLAN
- Manisa Muradiye Camii süslemeleri
The decoration of Manisa Muradiye Mosque
FATMA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Sanat TarihiAnkara ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. RÜSTEM BOZER
- Üsküdar Gülnûş Valide Sultan Camii'nin tezyinî açıdan incelenmesi
An examination of Üsküdar Gülnûş Valide Sultan Mosgue in terms of decoration
HANİFİ DURSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
El SanatlarıFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA NASUHİ ÇELEBİ