Geri Dön

Van yöresindeki buzağılarda cryptosporidium türlerinin yayılışı ve moleküler karakterizasyonu

Prevalence and molecular characterization of cryptosporidium species in calves in the Van region

  1. Tez No: 1000062
  2. Yazar: CENNET KÜBRA KILIÇ ALAYLI
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. MELTEM ULUTAŞ ESATGİL, DOÇ. DR. ŞÜKRÜ ÖNALAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Veteriner Hekimliği, Parazitoloji, Veterinary Medicine, Parasitology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Veterinerlik Parazitolojisi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Veteriner Parazitoloji Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Cryptosporidiosis, özellikle neonatal dönemdeki buzağılarda ishal, büyüme geriliği ve mortalite ile ilişkili olabilen; zoonotik potansiyeli nedeniyle halk sağlığı açısından da önem taşıyan bir protozoon enfeksiyonudur. Bu çalışmada, Van yöresinde yetiştirilen buzağılarda Cryptosporidium spp. enfeksiyonlarının güncel prevalansının belirlenmesi ve etken türün moleküler yöntemlerle ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışma, Van ilinde buzağı yetiştiriciliğinin yoğun olarak yapıldığı 6 ilçede yürütülmüş; farklı işletmelerden elde edilen toplam 300 buzağı dışkı örneği Cryptosporidium spp. varlığı yönünden incelenmiştir. Laboratuvar aşamasında örnekler öncelikle modifiye asit-fast (mAF) boyama yöntemi ile değerlendirilmiş; ayrıca tanı doğruluğunu artırmak amacıyla örnekler immünokromatografik kaset testi (İKT) ile taranmış ve pozitifliği doğrulamak ve etkeni karakterize etmek için PCR temelli moleküler analizler (PCR+nested PCR) uygulanmıştır. Moleküler olarak pozitif bulunan örneklerde sekans analizi gerçekleştirilmiştir. mAF boyama yöntemiyle 300 örneğin 82'sinde (%27,33) Cryptosporidium spp. ookistleri saptanmıştır. mAF ile negatif değerlendirilen örneklerin 11'inde, hem İKT hem de nested PCR ile pozitiflik doğrulanmış; böylece moleküler temelli yöntemlerle toplam pozitiflik 93/300 (%31,0) olarak belirlenmiştir. Örnekleme yapılan 6 ilçenin tamamında parazitin varlığının gösterilmesi, enfeksiyonun çalışma bölgesinde geniş bir yayılım sergilediğini ortaya koymuştur. Moleküler analizler sonucunda pozitif örneklerin tamamında tek tür olarak Cryptosporidium parvum tespit edilmiştir. Yaş gruplarına göre değerlendirmede pozitifliğin 0–1 ay grubunda daha yüksek olduğu (%42,9; 48/112), yaş ilerledikçe azaldığı (2–3 ay: %26,5; 26/98 ve 4–6 ay: %21,1; 19/90) belirlenmiştir. Cinsiyete göre pozitiflik oranları dişi ve erkek buzağılarda eşit (%31,0) bulunmuştur. Irklara göre pozitiflik oranlarında değişkenlik gözlenmekle birlikte, enfeksiyonun ırk ile anlamlı bir ilişki göstermediği değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, Van yöresinde buzağılarda cryptosporidiyosisin yaygın olduğu ve enfeksiyonlardan sorumlu baskın türün C. parvum olduğu belirlenmiştir. mAF yöntemi saha koşullarında pratik bir tarama yaklaşımı olmakla birlikte, düşük yoğunluklu enfeksiyonların gözden kaçabileceği; bu nedenle İKT ve özellikle moleküler yöntemlerle desteklenmesinin gerçek prevalansın ortaya konulmasına önemli katkı sağlayacağı kanaatine varılmıştır. Elde edilen bulgular, neonatal döneme odaklanan hijyen ve sürü yönetimi önlemlerinin güçlendirilmesinin ve“Tek Sağlık”yaklaşımı çerçevesinde zoonotik riskin dikkate alınmasının gerekliliğini göstermektedir.

Özet (Çeviri)

Cryptosporidiosis is a protozoan infection of global importance, particularly affecting neonatal calves, where it is associated with diarrhea, growth retardation, and increased mortality. Owing to its zoonotic potential, the disease also represents a significant public health concern. The present study aimed to determine the current prevalence of Cryptosporidium spp. infections in calves raised in the Van region of Türkiye and to identify the causative species using molecular methods. The study was conducted in six districts of Van Province, where cattle breeding is widespread. A total of 300 fecal samples collected from calves belonging to different farms were examined for the presence of Cryptosporidium spp. Samples were initially screened using the modified acid-fast (mAF) staining method. To improve diagnostic sensitivity, immunochromatographic tests (ICT) were applied, and PCR-based molecular analyses, including nested PCR, were performed for confirmation and species identification. Sequence analysis was conducted for molecularly positive samples, and the obtained sequences were deposited in the GenBank database. Using the mAF staining method, 82 samples (27.33%) were found to be positive for Cryptosporidium spp. Among the samples that were negative by mAF, 11 samples were confirmed as positive by both ICT and nested PCR. Accordingly, the overall prevalence determined by molecular methods was 31.0% (93/300). The detection of the parasite in all six sampled districts indicated a widespread distribution of cryptosporidiosis throughout the study area. Molecular analyses revealed that all positive samples belonged to a single species, Cryptosporidium parvum. Age-based evaluation showed that infection rates were highest in 0–1-month-old calves (42.9%) and decreased with increasing age. No difference in positivity rates was observed between female and male calves (both 31.0%), and no significant association was found between infection and breed. In conclusion, cryptosporidiosis is common among calves in the Van region, with C. parvum identified as the dominant and sole species responsible for infection. Although mAF staining remains a practical screening tool under field conditions, the findings demonstrate that combining it with ICT and molecular methods is essential for accurate diagnosis and determination of true prevalence. The results emphasize the importance of strengthening preventive measures during the neonatal period and addressing the zoonotic risk of cryptosporidiosis within a One Health framework.

Benzer Tezler

  1. İnsanlarda ve buzağılarda cryptosporidiosis yaygınlığının farklı yöntemlerle araştırılması ve cryptosporidium türlerinin tiplendirilmesi

    Investigation of cryptosporidiosis prevalence in humans and calves by different methods and typing of cryptosporidium species

    ABDURRAHMAN EKİCİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    ParazitolojiYüzüncü Yıl Üniversitesi

    Parazitoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HASAN YILMAZ

    DOÇ. DR. YUNUS EMRE BEYHAN

  2. Ağrı yöresinde insan ve buzağılardan elde edilen dışkı örneklerinde cryptosporidium türlerinin mikroskopi ve moleküler yöntemlerle araştırılması

    Investigation of cryptosporidium species in stool samples obtained from humans and calves by microscopy and molecular methods in ağri province

    FETHİ BARLIK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    ParazitolojiVan Yüzüncü Yıl Üniversitesi

    Parazitoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HASAN YILMAZ

  3. Siirt ili ve yöresinde insan ve buzağılardan elde edilen dışkı örneklerinde Cryptosporidium türlerinin mikroskobik ve moleküler yöntemlerle araştırılması

    Investigation of Cryptosporidium species in fecal samples obtained from humans and calves in the Siirt region by microscopy and molecular methods

    ASIM ÖZBEK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    ParazitolojiVan Yüzüncü Yıl Üniversitesi

    Parazitoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HASAN YILMAZ

  4. Siirt yöresindeki yenidoğan ishalli buzağılarda rotavirus, corona virus, cryptosporidium SPP,escherichia coli k99 ve giardia lamblia etkenlerinin prevalansı

    Prevalance of rotavirus,corona virus, cryptosporidium, escherichia coli K99 and giardialamblia patogens in neonatal calves with diarrheic in the region

    İSHAN TUNÇAY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Veteriner HekimliğiYüzüncü Yıl Üniversitesi

    Veterinerlik İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SÜLEYMAN KOZAT

  5. Burdur ve ilçelerinde yenidoğan ishalli buzağılarda rotavirüs, coronavirüs, cryptosporidium spp, escherichia coli K99 ve giardia lamblia etkenlerinin prevalansı

    Prevalence of rotavirus, coronavirus, cryptosporidium spp, escherichia coli K99 and giardia lamblia in neonatal calves with diarrhea in Burdur and its districts

    VEYSEL ÇELİK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Veteriner HekimliğiVan Yüzüncü Yıl Üniversitesi

    Veterinerlik İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SÜLEYMAN KOZAT