Assessment of occupational physicians' awareness and cooperative strategies regarding workers' nutrition
İşyeri hekimlerinin işçi beslenmesine ilişkin farkındalıkları ve iş birliği stratejilerinin değerlendirilmesi
- Tez No: 1000065
- Danışmanlar: PROF. DR. SİBEL KIRAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Koç Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Küresel Sağlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışan beslenmesi, iş sağlığının temel bileşenlerinden biridir; ancak mevcut araştırmalar ağırlıklı olarak çalışan düzeyindeki davranışlara ve işyeri gıda uygulamalarına odaklanmıştır. İş sağlığı sistemleri içinde merkezi bir role sahip olmalarına rağmen, işyeri hekimlerinin çalışan beslenmesine ilişkin farkındalık, bilgi, tutum ve uygulamalarına yönelik kanıtlar sınırlı kalmıştır. Bu kesitsel çalışma, işyeri hekimlerinin çalışan beslenmesine ilişkin farkındalık ve bilgi düzeylerini, beslenme ve iş birliği uygulamalarını ve bu uygulamalara yönelik tutumlarını değerlendirmiştir. Veriler, üç aylık bir süre boyunca Qualtrics® platformu aracılığıyla uygulanan çevrim içi bir anket ile toplanmıştır. Farkındalık, bilgi ve tutumlar (maruziyet değişkenleri) ile beslenme ve iş birliği stratejilerinin uygulanması (sonuç değişkenleri) arasındaki ilişkiler, tek değişkenli analizler ve çok değişkenli lojistik regresyon modelleri kullanılarak incelenmiştir. Tek değişkenli analizler, çalışan beslenmesine ilişkin bilgi düzeyi yüksek olan ve beslenme stratejilerine yönelik olumlu tutuma sahip işyeri hekimlerinin en az bir beslenme stratejisi uygulama oranlarının daha yüksek olduğunu göstermiştir; buna karşın farkındalık ile uygulama arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Çok değişkenli regresyon modellerinde ise çalışan beslenmesine ilişkin yüksek bilgi düzeyi (OR=1.76; 95% CI: 1.01–3.09; p=0.048) ve beslenme stratejilerine yönelik olumlu tutum (OR=2.19; 95% CI: 1.27–3.79; p=0.005) en az bir beslenme stratejisinin uygulanması ile anlamlı şekilde ilişkili olmaya devam etmiş, farkındalık ise anlamlı bir ilişki göstermemiştir. İş birliği stratejilerinin uygulanmasına ilişkin olarak, tek değişkenli analizlerde yalnızca çalışan beslenmesine ilişkin bilgi düzeyi ile anlamlı bir ilişki saptanmış; çalışan beslenmesine ilişkin farkındalık ve iş birliği stratejilerine yönelik tutum ile uygulama arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Çok değişkenli modellerde de çalışan beslenmesine ilişkin yüksek bilgi düzeyi, iş birliği stratejilerinin uygulanmasının anlamlı bir belirleyicisi olarak kalmıştır (OR=2.92; 95% CI: 1.52–5.62; p=0.001). Bulgular, bu kesitsel örneklemde işyeri hekimlerinin işçi beslenmesine yönelik bilgi düzeyinin hem en az bir beslenme stratejisinin hem de iş birliği stratejisinin uygulanmasında merkezi bir rol oynadığını göstermektedir. Beslenme stratejilerine yönelik tutumların da en az bir beslenme stratejisinin uygulanmasında anlamlı bir belirleyici olduğu ortaya çıkmıştır. Bu sonuçlar, koruyucu iş sağlığı uygulamalarını desteklemek amacıyla işyeri hekimlerinin bilgi ve tutumlarını güçlendirmeye yönelik hedefli ve bağlama özgü beslenme eğitimi ile kapasite geliştirme yaklaşımlarının önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Workers' nutrition is a fundamental component of occupational health; however, existing research has predominantly focused on worker-level behaviours and workplace food-related practices. Evidence on occupational physicians' awareness, knowledge, attitudes, and practices related to workers' nutrition remains limited, despite their central and influential role within occupational health systems. This cross-sectional, survey-based design assessed occupational physicians' awareness and knowledge of workers' nutrition, their nutrition and cooperative practices, and their attitudes towards these practices. Data were collected via an online questionnaire administered using Qualtrics® over a three-month period. Associations between awareness, knowledge, attitudes (exposures) and the practice of nutrition and cooperative strategies (outcomes) were examined using univariate analyses and multivariable logistic regression models. Univariate analyses showed that occupational physicians with high knowledge of workers' nutrition and those with a favorable attitude towards nutrition strategies had higher rates of practicing at least one nutrition strategy, whereas awareness was not associated with practice. In multivariable regression models, high knowledge of workers' nutrition (OR=1.76; 95% CI: 1.01–3.09; p=0.048) and a favorable attitude toward nutrition strategies (OR=2.19; 95% CI: 1.27–3.79; p=0.005) remained significantly associated with practicing at least one nutrition strategy, while awareness was not significantly associated. Regarding the practice of at least one cooperative strategy, univariate analyses demonstrated a significant association only with knowledge of workers' nutrition, whereas awareness of workers' nutrition and attitude towards cooperative strategies were not associated with practice. In multivariable models, high knowledge of workers' nutrition remained a significant determinant of the practice of at least one cooperative strategy (OR=2.92; 95% CI: 1.52–5.62; p=0.001). The findings indicate that within this cross-sectional sample, occupational physicians' knowledge of workers' nutrition plays a significant role in the practice of both at least one nutrition and cooperative strategy. Occupational physicians' attitudes towards nutrition strategies are also a significant predictor of the practice of at least one nutrition strategy. These results underscore the importance of targeted and context-specific nutrition education and capacity-building approaches aimed at strengthening occupational physicians' knowledge and attitudes to support preventive occupational health practice.
Benzer Tezler
- Sağlık hizmetlerinde iyonlaştırıcı radyasyon riskine maruz kalan personelin iş sağlığı ve güvenliği değerlendirmesi ve analizi
Occupational health and safety assessment and analysis of personnel exposed to ionising radiation risk in health services
EMEL PİŞKEN
Doktora
Türkçe
2025
Halk Sağlığıİstanbul Aydın Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN ŞİMŞEK
- Meslek hastalığı sürecinin kalitatif değerlendirilmesi
A qualitative assessment of occupational disease process
ALİ ERKİN KAHRAMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Halk SağlığıDokuz Eylül ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT KILIÇ
PROF. DR. ARİF HİKMET ÇIMRIN
- Ankara ilindeki aile hekimleri aile hekimliği asistanları ve uzmanlarının tüberkülozla ilgili bilgi ve yaklaşım düzeylerinin değerlendirilmesi
Assessment of the knowledge and approaches of family medicine physicians, residents and specialists about tuberculosis in Ankara
AYŞE ELİF BORA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEREF ÖZKARA
DOÇ. DR. TİJEN ŞENGEZER
- Ev işlerinin iş sağlığı ve güvenliği bakış açısıyla değerlendirilmesi ve rehber geliştirme çalışması
Assessment of houseworks with perspective of occupational health and safety and the study of guidebook development
ŞEHBAL YEŞİLBAŞ ÜÇÜNCÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Halk SağlığıKaradeniz Teknik ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GAMZE ÇAN
- Sağlık çalışanlarının tıbbi hata farkındalıkları ile raporlama durumları arasındaki ilişki
Relationship between medical error awareness and reporting status of healthcare professionals
FİLİZ YÖYLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HemşirelikEge ÜniversitesiHemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FAHRİYE VATAN
PROF. DR. ŞEYDA SEREN İNTEPELER