Yaşlı yumurtacı tavukların rasyonlarına kolajen ve C vitamini ilavesinin performans, yumurta kalitesi ve kemik histomorfometrisi üzerine etkileri
Effects of collagen and vitamin C supplementation to the diets of aged laying hens on performance, egg quality and bone histomorphometry
- Tez No: 1000334
- Danışmanlar: PROF. DR. PINAR SAÇAKLI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Veteriner Hekimliği, Veterinary Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yaşa bağlı olarak artan yumurta kabuk kırıkları, önemli ekonomik kayıplara neden olmakta ve gıda güvenliği açısından risk oluşturmaktadır. Kolajen, kemik ve bağ dokusunun temel yapısal proteinidir; C vitamini ise kolajen sentezinde görev alan temel bir kofaktördür. Bu çalışma, 80 haftalık yaştaki Lohmann Brown Classic yumurtacı tavukların rasyonlarına %1 kolajen (KL) ve 100 mg/kg C vitamini (VC) ilavesinin performans, yumurta kalitesi ve kemik histomorfometrisi üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür.12 haftalık deneme süreci sonunda elde edilen bulgular; tavuk-gün yumurta verimi (HDEP), yumurta ağırlığı, yem tüketimi ve yem dönüşüm oranı (YDO) gibi temel üretim parametrelerinin gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediğini (p>0,05) ortaya koymuştur. Bununla birlikte, yumurta kabuk kusurları üzerinde rasyonun etkisi belirginleşmiş; tüm deneme dönemi genelinde en düşük kabuksuz yumurta oranı %1,03 ile VC tespit edilirken, kontrol grubunda bu oran %3,04 ile en yüksek seviyede saptanmıştır (p<0,001); buna karşın çatlak yumurta oranı %1,88 ile kontrol grubunda en düşük seviyede kalmıştır (p<0,001). Kirli yumurta oranında da en düşük değer %0,92 ile VC grubunda kaydedilmiş. Yumurta iç kalite parametrelerinden Haugh birimi ve kabuk kalınlığı gibi değerlerde gruplar arası fark gözlenmezken, denemenin son döneminde (88-91. haftalar) yumurta sarı rengi VC grubunda (12,61) diğer gruplara göre daha koyu bulunmuştur (p<0,001). Çalışmanın kemik histomorfometrisi sonuçları, rasyon takviyelerinin iskelet sistemi üzerindeki yapısal iyileştirici etkilerini açıkça ortaya koymaktadır. Kortikal kemik kalınlığı bakımından en yüksek değer 1,457 mm ile KL+VC grubunda ölçülürken, kontrol grubu 1,206 mm ile en düşük değeri göstermiştir (p<0,001). Benzer bir eğilim osteosit içeren lakun sayısında da gözlenmiş; KL+VC grubu 17,188 değeri ile en yüksek, kontrol grubu ise 7,833 değeri ile en düşük seviyede belirlenmiştir (p<0,001). Histolojik incelemelerde KL+VC grubunda gözlenen homojen matriks yapısı, yoğun kolajen iplik demetleri ve artmış damarlaşma, kemik remodelling sürecinin bu grupta en aktif şekilde sürdüğünü ve takviyelerin sinerjik bir etki yarattığını desteklemektedir. Elde edilen veriler doğrultusunda yapılan tartışmada, C vitamininin prolin ve lizin hidroksilasyonu yoluyla kolajen sentezini uyarması (KL+VC kombinasyonu) ve kalsiyum metabolizmasını optimize etmesi sonucu, özellikle kemik parametrelerinin maksimum düzeye ulaştığı belirlenmiştir. Bu bulgular, eksojen kolajen ile C vitamininin osteogenez üzerinde additif ve sinerjik etki oluşturduğunu göstermektedir. Kabuk kalitesi üzerindeki etkilerin daha net ortaya konulabilmesi için daha uzun süreli çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Sonuç olarak, bu katkı maddelerinin yaşlı tavuklarda genel üretim performansını artırmamakla birlikte, kemik sağlığının korunması ve kabuksuz yumurta kaynaklı ekonomik kayıpların minimize edilmesinde etkili bir strateji olabileceği öngörülmektedir.
Özet (Çeviri)
Age-related increases in eggshell breakage result in significant economic losses and pose risks to food safety. Collagen is the primary structural protein of bone and connective tissue, while vitamin C is an essential cofactor involved in collagen synthesis. Accordingly, this study was conducted to evaluate the effects of dietary supplementation with 1% collagen (CL) and 100 mg/kg vitamin C (VC) on performance, egg quality, and bone histomorphometry in 80-week-old Lohmann Brown Classic laying hens. At the end of the 12-week experimental period, the findings indicated that major production parameters, including hen-day egg production (HDEP), egg weight, feed intake, and feed conversion ratio (FCR), did not differ significantly among the experimental groups (p> 0.05). However, the effects of dietary treatments on eggshell defects became evident. Throughout the entire experimental period, the lowest proportion of shell-less eggs was recorded in the VC group (1.03%), whereas the highest proportion was observed in the control group (3.04%) (p <0.001). In contrast, the cracked egg rate remained at the lowest level in the control group (1.88%) (p <0.001). Similarly, the lowest incidence of dirty eggs was recorded in the VC group (0.92%). No significant differences were observed among groups with respect to internal egg quality parameters such as Haugh unit and shell thickness. Nevertheless, during the final stage of the experiment (weeks 88–91), yolk color intensity was significantly higher in the VC group (12.61) compared with the other groups (p <0.001). The bone histomorphometric results of the study clearly demonstrated the structural improvements in the skeletal system induced by dietary supplementation. The greatest cortical bone thickness was measured in the CL+VC group (1.457 mm), whereas the lowest value was observed in the control group (1.206 mm) (p <0.001). A similar trend was observed in the number of osteocyte-containing lacunae, with the highest value recorded in the CL+VC group (17.188) and the lowest in the control group (7.833) (p <0.001). Histological examinations revealed a homogeneous bone matrix, dense collagen fiber bundles, and increased vascularization in the CL+VC group, supporting the conclusion that bone remodeling activity was most pronounced in this group and that the combined supplementation exerted a synergistic effect. Based on the obtained data, the discussion indicates that vitamin C stimulates collagen synthesis via proline and lysine hydroxylation (CL+VC combination) and optimizes calcium metabolism, resulting in the maximization of bone-related parameters. These findings demonstrate that exogenous collagen and vitamin C exert additive and synergistic effects on osteogenesis. Further long-term studies are required to more clearly elucidate the effects of these supplements on eggshell quality. In conclusion, although these dietary additives do not enhance overall production performance in aged laying hens, they may represent an effective strategy for maintaining bone health and minimizing economic losses associated with shell-less eggs.
Benzer Tezler
- Farklı düzeylerdeki zeolitin ve iki farklı yağ kaynağının saha koşullarındaki yaşlı yumurta tavuklarında performans, yumurta kabuk kalitesi ve yumurta kolesterolü üzerine etkisi
The effect of different levels of zeolite and two different fat source on performance, egg shell quality and egg cholesterol in aged layer hen at field conditions
ERKAN TOPAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
ZiraatNamık Kemal ÜniversitesiZootekni Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HASAN AKYÜREK
- Farklı yağ asidi kaynağı içeren yumurta tavuğu rasyonlarına E ve C vitaminleri ilavesinin yumurta sarısı yağ asidi kompozisyonuna, lipid peroksidasyon düzeyine ve performansa etkisi
Effect of dietary supplementation of different oil sources with vitamin E or Vitamin C on fatty acid composition of egg yolks, lipid peroxidation and performance in layers
HÜSEYİN ESECELİ
Doktora
Türkçe
2003
Veteriner Hekimliğiİstanbul ÜniversitesiHayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RECEP KAHRAMAN
- Keten tohumu yağı katılmış yumurta tavuğu rasyonlarına bitkisel ekstrakt katkısının yumurta sarısı lipit oksidasyonu ve yumurta verim parametreleri üzerine etkileri
Effects of herbal extract supplement to flaxseed oil added laying hen diets on egg yolk lipid oxidation and egg productivity parameters
ÖZLEM HASANOĞLU
Doktora
Türkçe
2007
Veteriner HekimliğiUludağ ÜniversitesiHayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MUSTAFA EREN
- Balık yağı içeren yumurta tavuğu rasyonlarına bitkisel ekstrakt katkısının yumurta sarısı lipit oksidasyonu ve yumurta verim parametreleri üzerine etkileri
Effects of dietary supplementation of herbal extract on egg yolk lipid oxidation and egg productivity parameters in fish oil added laying hen diets
FATİH ORHAN
Doktora
Türkçe
2008
Veteriner HekimliğiUludağ ÜniversitesiHayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA EREN
- Ayçiçek yağı içeren rasyonlarla beslenen yumurta tavuklarında farklı selenyum kaynağı ilavesinin performans, yumurta selenyum konsantrasyonu, yağ asidi kompozisyonu ve lipid oksidasyon parametreleri üzerine etkileri
Effects of different selenium source supplementation on performance, EGG selenium concentration, fatty acid composition and lipid oxidation prameters in laying hens fed on diets containing sunflower oil
ÇAĞRI KALE
Doktora
Türkçe
2019
Veteriner HekimliğiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiHayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURİYE TUĞBA BİNGÖL