Antalya yöresinden örneklenen siraz balıklarında (Capoeta antalyensıs) ektoparazit faunasının belirlenmesi
Determination of ectoparasite fauna in siraz fish (Capoeta antalyensis) in Antalya region
- Tez No: 1000341
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖNDER DÜZLÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Veteriner Hekimliği, Veterinary Medicine
- Anahtar Kelimeler: Capoeta antalyensis, prevalans, ektoparazit, Türkiye, Capoeta antalyensis, prevalence, ectoparasite, Türkiye
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Veterinerlik Parazitolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Capoeta antalyensis (Antalya siraz balığı), Türkiye'nin güneyinde yer alan Antalya ili akarsularına özgü endemik bir tatlı su balığı türüdür. Bu tür, sınırlı dağılım alanı, özgün habitat tercihleri ve ekolojik rolü nedeniyle biyolojik çeşitlilik ve koruma biyolojisi açısından önemli bir konumdadır. Türün populasyon dinamiklerinin anlaşılması ve korunmasına yönelik stratejilerin geliştirilebilmesi için, sağlık durumunun izlenmesi büyük önem arz etmektedir. Bu bağlamda, Kasım 2024 ile Haziran 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilen bu çalışma ile Antalya ili sınırları içerisinde yer alan üç önemli akarsu (Köprü Çayı, Aksu Çayı ve Boğa Çayı) üzerinde yaşayan C. antalyensis bireylerinde ektoparazit türlerinin varlığı araştırılmıştır. Çalışma kapsamında, her bir akarsudan eşit sayıda olmak üzere toplam 360 birey (her çaydan 120 birey) elektroşok yöntemiyle yakalanmış ve laboratuvar ortamında parazitolojik incelemeye tabi tutulmuştur. Muayene edilen toplam 360 bireyin 104'ünde (%28,9) en az bir ektoparazit türüne rastlanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, toplamda üç farklı ektoparazit türü saptanmıştır: Trichodina sp.: 48 bireyde (%13,3), Gyrodactylus sp.: 34 bireyde (%9,4), Diplozoon sp.: 22 bireyde (%6,1).Bölgelere göre dağılım incelendiğinde: Köprü Çayı'ndan örneklenen 120 bireyin 60'ında (%50) parazit varlığı tespit edilmiş olup, bu örneklerde üç parazit türünün tamamına rastlanmıştır. Trichodina sp. 24 bireyde (%20), Gyrodactylus sp. 20 bireyde (%16,7) ve Diplozoon sp. 16 bireyde (%13,3) bulunmuştur. Aksu Çayı'nda 120 bireyin 22'inde (%18,3) sadece Trichodina sp. tespit edilmiştir (%18,3).Boğa Çayı'ndan örneklenen 120 bireyin 22'inde (%18,3) parazit saptanmış olup, bunların 14'ünde Gyrodactylus sp. (%11,7) ve 8'inde Diplozoon sp. (%6,7) belirlenmiştir. Bu veriler, ektoparazit dağılımının coğrafi bölgeye ve muhtemelen çevresel koşullara bağlı olarak değişkenlik gösterdiğini ortaya koymaktadır. Özellikle Köprü Çayı'nda hem parazit türü çeşitliliği hem de enfeksiyon oranı diğer iki akarsuya kıyasla belirgin olarak daha yüksek bulunmuştur. Bu durum, söz konusu akarsuyun fiziko-kimyasal özellikleri, balık yoğunluğu, su sıcaklığı, akış rejimi ve antropojenik etkiler gibi çevresel faktörler açısından ayrıntılı olarak değerlendirilmesi gerektiğini düşündürmektedir. Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Veteriner Parazitoloji Anabilim Dalı bünyesinde yüksek lisans tezi olarak gerçekleştirilen bu çalışma, Capoeta antalyensis üzerinde yapılan ektoparazitolojik araştırmalar açısından önemli bir başlangıç niteliğinde olup, türün sağlık durumunun izlenmesi, habitatlarının korunması ve sürdürülebilir populasyon yönetimi açısından bilimsel temelli veriler sunmaktadır. Ayrıca elde edilen bulgular, bölgesel balık sağlığı değerlendirmeleri ve ektoparaziter fauna haritalamasına katkı sağlayacak niteliktedir.
Özet (Çeviri)
Capoeta antalyensis (Antalya siraz fish) is an endemic freshwater fish species specific to the streams of Antalya province in southern Türkiye. This species is in an important position in terms of biodiversity and conservation biology due to its limited distribution area, unique habitat preferences and ecological role. In order to understand the population dynamics of the species and to develop strategies for its conservation, monitoring its health status is of great importance. In this context, the presence of ectoparasite species in C. antalyensis individuals living in three important streams within the borders of Antalya province (Köprü Stream, Aksu Stream and Boğa Stream) was investigated in this study carried out between November 2024 and June 2025. Within the scope of the study, a total of 360 individuals, equal numbers from each stream (120 individuals from each creek) were caught by electroshock method and subjected to parasitological examination in a laboratory environment. At least one ectoparasite species was found in 104 (28.9%) of the 360 individuals examined. According to the results, a total of three different ectoparasite species were detected: Trichodina sp.: 48 individuals (13.3%), Gyrodactylus sp.: 34 individuals (9.4%), Diplozoon sp.: 22 individuals (6.1%). When the distribution by regions was examined: Parasite presence was detected in 60 (50%) of the 120 individuals sampled from Köprü Stream, and all three parasite species were found in these samples. Trichodina sp. in 24 individuals (20%), Gyrodactylus sp. In 20 individuals (16.7%) and Diplozoon sp. in 16 individuals (13.3%). In Aksu Stream, only Trichodina sp. was detected in 22 out of 120 individuals (18.3%). Parasites were detected in 22 out of 120 individuals (18.3%) sampled from Boğa Stream, 14 of which contained Gyrodactylus sp. (11.7%) and 8 of which contained Diplozoon sp. (6.7%). These data reveal that ectoparasite distribution varies depending on the geographical region and probably environmental conditions. In particular, both parasite species diversity and infection rate were found to be significantly higher in Köprü Stream compared to the other two streams. This suggests that the stream in question should be evaluated in detail in terms of environmental factors such as physico-chemical properties, fish density, water temperature, flow regime and anthropogenic effects. This study, which was carried out as a master's thesis in the Department of Veterinary Parasitology of Erciyes University Health Sciences Institute, is an important beginning in terms of ectoparasitological research on C. antalyensis and provides scientifically based data for monitoring the health status of the species, protecting their habitats and sustainable population management. In addition, the findings obtained will contribute to regional fish health assessments and ectoparasitic fauna mapping.
Benzer Tezler
- Kızılçamın (pinus brutia ten) bir tohum bahçesinde çiçeklenme özellikleri bakımından klonal farklılıklarının belirlenmesi
Variation in flowering characteristics in a clonal seed orchard of pinus brutia
SEMRA KESKİN
- Deve sütünün fizikokimyasal özelliklerinin ve protein yapısının belirlenmesi
Physicochemical properties of the camel milk and determination of protein structure
SEYHAN YURDAKUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Gıda MühendisliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZÜBEYDE ÖNER
- Antalya ili Kumluca yöresinde sebze üretimi yapılan plastik ve cam seralarda bulunan akar (acarina) türlerinin tanımı, konukçuları ve yoğunluklarının belirlenmesi üzerine araştırmalar
Studies on the determination of mite (acarina) species their hosts and population densities on greenhouse vegetable in Kumluca Antalya
MUSTAFA CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
ZiraatAnkara ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF.DR. SULTAN ÇOBANOĞLU
- Gazipaşa yöresinde doğal yayılış gösteren hayıt'ların (Vitex agnus-castus L.) seleksiyonu ve çoğaltılabilme olanakları
Sellection of native chaste three (Vitex agnus-castus L.) types from Gazipaşa region and propagation possibilities by cuttings
BELMA GİRMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Peyzaj MimarlığıAkdeniz ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. OSMAN KARAGÜZEL
- Antalya ili Kumluca ilçesindeki seraların teknik ve yapısal yönden incelenmesi
A research on technical and structural properties of greenhouses in Kumluca district of Antalya
NEFİSE YASEMİN EMEKLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
ZiraatAkdeniz ÜniversitesiTarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RUHİ BAŞTUĞ