Koruma ve bakım altındaki çocukların bakım veren profesyonellere bağlanmasına oyun temelli müdahalenin etkisi
The effect of play-based intervention on the attachment of children under protection and care to care-giving professionals
- Tez No: 1000436
- Danışmanlar: PROF. DR. MİRAÇ BURAK GÖNÜLTAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyal Hizmet, Psikoloji, Social Work, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Çocuk Koruma, Oyun Temelli Müdahale, Bağlanma, Kurum Bakımı, Bakım Veren–Çocuk Etkileşimi, Child Protection, Play-Based Intervention, Attachment, Institutional Care, Caregiver–Child Relationship
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada koruma ve bakım altındaki çocukların bakım veren profesyonellere bağlanmasında oyun temelli müdahalenin etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu çalışma, oyun temelli müdahalenin hem çocukların bağlanma güvenliği düzeylerine hem de bakım verenlerin çocukla kurduğu ilişki niteliğine katkılarını değerlendirmektedir. Karma yöntem yaklaşımıyla yürütülen çalışmada, yarı deneysel desen kullanılarak müdahale öncesi ve sonrası bağlanma güvenliği düzeyleri nicel olarak değerlendirilmiş; bakım personelinin müdahaleye ilişkin deneyimleri ise nitel veriler aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırma Tokat ili Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bağlı çocuk evlerinde kalan 12 çocuk ile onların bakımından sorumlu 12 bakım personeli ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel bölümde çocukların bağlanma güvenliği düzeyleri Bağlanma Davranışları Sınıflandırma Seti (BDSS) kullanılarak müdahale öncesi ve sonrasında ölçülmüş; nitel bölümde ise çocuklarla çalışan 12 bakım personeli ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler tematik analiz yoluyla incelenmiştir. Nicel bulgular, on oturumluk oyun temelli müdahalenin çocukların bağlanma güvenliği üzerinde anlamlı ve olumlu bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Müdahale öncesindeki ortalama BDSS puanı (𝑥̄=3,04; ss=0,34), müdahale sonrasında belirgin biçimde artmış (𝑥̄=7,75; ss=0,26) ve eşleştirilmiş t-testi sonuçları bu artışın istatistiksel olarak anlamlı olduğunu ortaya koymuştur (t(11)=−43,59; p<0,05). Ayrıca BDSS gözlem puanlarının bağımsız gözlemciler arası tutarlılığının yüksek olması (r=.858; p<0,01) ölçümlerin güvenirliğini desteklemiştir. Nitel bulgular, bu nicel sonuçları bütünleyici niteliktedir. Bakım personeli, oyun sürecinin çocukların duygusal ifadelerini kolaylaştırdığını, davranışların arkasındaki ihtiyaçları anlamalarını sağladığını ve çocukla kurulan ilişkiyi belirgin biçimde güçlendirdiğini ifade etmiştir. Personelin çoğu, müdahale programının mesleki farkındalıklarını artırdığını ve çocukların iç dünyasını daha doğru anlamalarına yardımcı olduğunu belirtmiştir. Bununla birlikte, oyun alanı yetersizliği, zaman kısıtları ve görev tanımı belirsizlikleri gibi yapısal sorunların müdahale sürecinin sürekliliğini olumsuz etkilediğini vurgulamışlardır. Sonuç olarak bu çalışma, oyun temelli müdahalenin kurum bakımındaki çocukların bağlanma güvenliğini güçlendirmede etkili olduğunu, aynı zamanda bakım personelinin mesleki uygulamalarını destekleyen önemli bir araç niteliği taşıdığını göstermektedir. Bulgular, kurum bakım hizmetlerinde oyun temelli programların sistemli ve sürdürülebilir biçimde uygulanmasının çocuk refahı açısından öneme sahip olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the effect of play-based intervention on the attachment of children in care to their caregivers. This study evaluates the contributions of play-based intervention to both children's attachment security levels and the quality of the relationship caregivers establish with the child. Conducted using a mixed-methods approach, the study employed a quasi-experimental design to quantitatively assess attachment security levels before and after the intervention; the experiences of the care staff regarding the intervention were analyzed using qualitative data. The research was conducted with 12 children residing in children's homes affiliated with the Tokat Provincial Directorate of Family and Social Services and 12 care staff responsible for their care. In the quantitative part of the study, the children's attachment security levels were measured before and after the intervention using the Attachment Behavior Classification Set (BDSS). In the qualitative part, semi-structured interviews with 12 care staff working with the children were examined through thematic analysis. Quantitative findings showed that the ten-session play-based intervention had a significant and positive effect on children's attachment security. The mean ABSC score before the intervention (𝑥̄=3.04; ss=0.34) increased significantly after the intervention (𝑥̄=7.75; ss=0.26), and the results of the paired t-test showed that this increase was statistically significant (t(11)=−43.59; p<0.05). Furthermore, the high inter-rater reliability of the BDSS observation scores (r=.858; p<0.01) supported the reliability of the measurements. Qualitative findings complemented these quantitative results. Care staff stated that the play process facilitated children's emotional expressions, enabled them to understand the needs behind behaviors, and significantly strengthened the relationship established with the child. Most staff indicated that the intervention program increased their professional awareness and helped them to read the children's inner world more accurately. However, they emphasized that structural problems such as insufficient play space, time constraints, and job description ambiguities negatively affected the continuity of the intervention process. In conclusion, this study shows that play-based intervention is effective in strengthening attachment security in children in institutional care and is also an important tool that supports the professional practices of care staff. The findings reveal that the systematic and sustainable implementation of play-based programs in institutional care services is important for child welfare.
Benzer Tezler
- Korunmaya muhtaç çocukların korunma altına alınma nedenleri: İstanbul örneği
The causes of taking children under protection: Example iİstanbul
SELDA HÜSEYİNOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ATİLLA TEKİN
- Çocukların cinsel istismarı suçunun İslam ceza hukukundaki yeri
Child sexual abuse in Islamic criminal law
BÜŞRA NUR DURAN
Doktora
Türkçe
2023
DinOndokuz Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİHAT DALGIN
- 2015-2016 yılları arasında Akdeniz Üniversitesi Hastanesine başvuran çocukluk çağı ev kazası olgularının özellikleri
Characteristics of childhood home accidents admitted to the Akdeniz University Hospital, between 2015-2016
ALİ ÖZGÜN KAYA
- Sivil toplum kuruluşlarının çocuk koruma uygulamalarındaki rolü ve dünyada kurum bakımına güncel yaklaşımlar
The role of non-governmental organizations in child protection practices and contemporary approaches to residential care in the world
MELİKE BOZTİLKİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Sosyal Hizmetİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL YAKAR ÖNAL
- Koruma altındaki çocuklarla çalışan bakım elemanlarının mesleki algı ve motivasyonları - İstanbul çocuk evleri örneği
Rofessional perception and motivation of caregivers whowork with children under protection – the example ofiİstanbul children's houses
MUKADDER BAHADIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Sosyal HizmetÜsküdar ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL BARIŞ