Gebelerin maternal sağlık okuryazarlığı, doğum öz yeterliliği ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of maternal health literacy, childbirth self-efficacy, and influencing factors in pregnant women
- Tez No: 1000467
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI ER KORUCU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ebelik, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Midwifery, Obstetrics and Gynecology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ebelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, gebelerin maternal sağlık okuryazarlık düzeyleri ile doğum öz yeterliliği ve bu iki değişkeni etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, Ankara Üniversitesi Cebeci Araştırma ve Uygulama Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Gebe Polikliniğine başvuran, çalışma kriterlerine uyan 161 gebe oluşturmuştur. Veriler;“Tanıtıcı Bilgi Formu”,“Gebelikte Maternal Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (GMSOÖ)”ve“Doğum Öz Yeterlilik Ölçeği Kısa Formu”(DÖYÖ) ile Nisan-Mayıs 2025 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırma sonucunda gebelerin GMSOÖ puan ortalaması 77,13±13,74, Doğum Öz Yeterlilik Ölçeği puan ortalaması ise 204,60±43,60 olarak saptanmıştır. Üniversite mezunu olan (p=0,001) ve yaşayan bir çocuğu bulunan (p=0,019) gebelerin maternal sağlık okuryazarlığı; kontrollerine düzenli katılan (p=0,003), önceki doğumunu normal doğumla gerçekleştiren (p=0,001) ve gebeliği planlı olan gebelerin (p=0,001) ise doğum öz yeterlilik puan ortalamalarının anlamlı derecede daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Maternal sağlık okuryazarlığı ile doğum öz yeterlilik arasında orta düzeyde, pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=0,377; p=0,001). Regresyon analizi sonuçlarına göre; kontrollere gitme durumu, son doğum şekli ve gebeliğin planlı olma durumuna maternal sağlık okuryazarlığı eklendiğinde, modelin doğum öz yeterliliğini açıklama oranının %19'dan %29'a yükseldiği ve maternal sağlık okuryazarlığının doğum öz yeterliliğinin önemli bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, maternal sağlık okuryazarlığının artırılmasının doğum öz yeterliliğini güçlendirdiği belirlenmiştir. Gebelik izlemlerinde maternal sağlık okuryazarlığının değerlendirilmesi ve ebe liderliğinde yapılacak eğitimlerin yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted as a descriptive and correlational study to determine maternal health literacy levels, childbirth self-efficacy, and the factors influencing these variables among pregnant women. The sample of the study consisted of 161 pregnant women who applied to the Pregnancy Outpatient Clinic of the Department of Obstetrics and Gynecology at Ankara University Cebeci Research and Application Hospital and met the study inclusion criteria. Data were collected between April and May 2025 using a Sociodemographic Information Form, the Maternal Health Literacy in Pregnancy Scale (MHELIP), and the Childbirth Self-Efficacy Inventory – Short Form (CBSEI). The results showed that the mean maternal health literacy score was 77.13 ± 13.74, while the mean childbirth self-efficacy score was 204.60 ± 43.60. Maternal health literacy levels were significantly higher among pregnant women who were university graduates (p=0,001) and had a living child (p=0,019). In addition, childbirth self-efficacy scores were significantly higher among pregnant women who regularly attended prenatal check-ups (p=0,003), had a previous vaginal delivery (p=0,001), and had a planned pregnancy (p=0,001). A moderate, positive, and statistically significant correlation was found between maternal health literacy and childbirth self-efficacy (r = 0.377; p = 0.001). According to the regression analysis, when maternal health literacy was added to the model together with prenatal check-up attendance, mode of delivery, and planned pregnancy, the explanatory power of the model increased from 19% to 29%, and maternal health literacy was identified as a significant predictor of childbirth self-efficacy. Conclusion: Increasing maternal health literacy strengthens childbirth self-efficacy. Therefore, it is recommended that maternal health literacy be assessed during routine pregnancy follow-ups and that midwife-led educational interventions be promoted.
Benzer Tezler
- Primipar gebelerin gebelikte sağlık okuryazarlığı ve vajinal doğum öz yeterliliği arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between health literacy and vaginal birth self-efficacy of primiparous pregnant women during pregnancy
REYHAN KAPTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EbelikDemiroğlu Bilim ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE KILIÇ UÇAR
- Gebelik dönemindeki kadınların sağlık okuryazarlığı ile vajinal doğum öz yeterliliği arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between health literacy and vaginal birth self-efficacy of women during pregnancy
ZEHRA AKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EbelikKarabük ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELNAZ KARAMELİKLİ
- Gebelerde sağlık okuryazarlığı ile prenatal emzirme öz yeterliliği arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between health literacy and prenatal breastfeeding self-efficacy in pregnant women
FATMA AKIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ALTUNTAŞ
- Dijital annelik: Sosyal medya ve sağlık okuryazarlığının prenatal emzirme öz yeterliliğine etkisi
Digital motherhood: The impact of social media and health literacy on prenatal breastfeeding self-efficacy
NAGİHAN KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiOrdu ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGÜR ENGİNYURT
- Gebelerin sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile emzirme öz-yeterlilik algıları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between health literacy levels and breastfeeding self-efficacy perception of pregnant women
BÜŞRA KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HemşirelikAtatürk ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE AYDIN