Geliştiren bakım temelli bilişsel işlevler müdahale programının 48-60 aylık çocukların bilişsel işlevlerine ve annelerin ebeveynlik farkındalıklarına etkisinin incelenmesi
The effect of a nurturing care-based cognitive functions intervention programme on the cognitive functions of 48-60 month old children and parenting awareness of their mothers
- Tez No: 1000466
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLEN BARAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Education and Training, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Gelişim psikolojisi, Neurobilişsel işlevler, Sosyo-bilişsel değişkenler, Çocuk gelişimi, Development psychology, Neurocognitive functions, Socio-cognitive variables, Child development
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Geliştiren Bakım Temelli Bilişsel İşlevler Müdahale Programının 48-60 aylık çocukların bilişsel işlevlerine ve annelerin ebeveynlik farkındalıklarına etkisinin incelenmesi amacıyla yürütülen bu araştırma öncelikli olarak MODA metodolojisi ile araştırmacılar tarafından geliştirilen Çoklu Örtüşük Yoksunluk Analizi uygulanmıştır. Çoklu yoksunluk ve yoksulluk verileri dikkate alınarak belirlenen mahallelerden deney ve kontrol grubu oluşturulmuştur. 17 deney, 20 kontrol grubunda olmak üzere araştırmaya katılan çocuklara ve anneleri ile Ebeveyn Bilinçli Farkındalık Ölçeği, araştırmacı tarafından geliştirilen Bilişsel İşlevler Çocuk Formu ve Ebeveyn Formu uygulanmıştır. Sekiz hafta boyunca deney grubuna uygulanan müdahale programının ilk dört haftasında anne eğitimi düzenlenmiştir. Çocuklarla sekiz hafta boyunca toplam yirmi uygulama gerçekleştirilmiştir. Annelere ve çocuklara uygulanan müdahale programı sonrasında, deneysel etkiyi ortaya koymak için yapılan ANCOVA analizi sonucunda eğitim programı sonrasında deney grubunun son test puanları kontrol grubuna göre tüm puanlarda artış göstermektedir. Ebeveynlerin bilinçli farkındalık puanlarında müdahale programının etkisi yüksek bulunmuş ve etki kalıcılık puanlarında da devam etmiştir. Bilişsel İşlevler Ölçeği Ebeveyn Forumu'nun boyutları olan hafıza, hareket, sosyal biliş, kavram işleme, görüş ve dikkat, dil ve iletişim, yürütücü işlev puanlarının tamamı, deneysel işlem sonrası yükselmiştir. Müdahale programının güçlü etkisi kalıcılık ölçümü sırasında da devam etmektedir. Bilişsel İşlevler Ölçeği Çocuk Forumu'nun boyutları olan yürütücü işlevler, kavramsal işlemleme ve akıl yürütme, sosyal biliş, dil ve iletişim puanlarının tamamı deneysel işlem sonrası artış göstermiştir. Müdahale programının büyük etkisi kalıcılık ölçümü sırasında da devam etmektedir. Araştırmada elde edilen bulgular ışığında çocukların güçlü olduğu bilişsel işlevleri aracılığı ile diğer işlevlerinin de desteklenebileceği, örtüşük yoksunluğun üstesinden gelebilmek için bütüncül yaklaşımların benimsenmesi gerektiği, geliştiren bakım unsurlarının ebeveyn katılımını ve güçlendirilmesini sağlayacağına ilişkin öneriler araştırmanın sonunda sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This research, conducted to examine the effect of the Nurturing Care-Based Cognitive Functions Intervention Program on the cognitive functions of 48-60 month old children and the parenting awareness of mothers, primarily utilized the Multiple Overlapping Deprivation Analysis developed by the researchers using the MODA methodology. An experimental and control group was formed from regions determined by considering multiple deprivation and poverty data. Children and their mothers participating in the study (17 in the experimental group and 20 in the control group) were administered the Parental Awareness Scale, the Cognitive Functions Child Form, and the Parent Form developed by the researchers. The intervention program, applied to the experimental group for 8 weeks, included mother training for the first 4 weeks. A total of 20 interventions were conducted with the children over the 8 weeks. Following the intervention programme implemented for mothers and children, the ANCOVA analysis conducted to demonstrate the experimental effect revealed that the final test scores of the experimental group showed an increase across all scores compared to the control group after the education programme. The intervention program had a high impact on parents' parenting awareness scores, and this effect persisted in the persistence scores as well. All dimensions of the Cognitive Functions Scale Parent Form—memory, motor, social cognition, concept processing, observation and attention, language and communication, and executive function—showed increased scores after the experimental intervention. The significant effect of the intervention program continued during the retention measurement. All dimensions of the Cognitive Functions Scale Child Form—executive functions, conceptual knowledge and reasoning, social cognition, and language and communication—showed increased scores after the experimental intervention. Based on the findings of the study, it is suggested that children's other functions can be supported through their strong cognitive functions, that holistic approaches should be adopted to overcome overlapping deprivation, and that nurturing care elements will ensure parental participation and empowerment.
Benzer Tezler
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Çocukların zihin kuramı becerilerinin annelerin kapsayıcılık işlevleri ve zihinselleştirme kapasiteleri açısından incelenmesi
An examination of children's theory of mind abilities in relation to mothers' containment functions and mentalization capacities
ESRANAZ ZEYBEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE TASA
- Else Günther als Kinderbuchautorin und ihr Beitrag zur interkulturellen Erziehung
Çocuk kitabı yazarı olarak Else Günther ve onun kültürlerarası eğitime katkısı (Else Günther as a children's book autor and hercontribution to intercultural education)
HALİME YEŞİLYURT
Doktora
Almanca
2020
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ OSMAN ÖZTÜRK
- Alzheimer hastalığına bağlı majör nörobilişsel bozukluk için Türkçe konuşma analizi geliştirme çalışması
Development study of Turkish speech analysis for major neurocognitive disorder due to Alzheimer's disease
HAYRİYE MİHRİMAH ÖZTÜRK
Doktora
Türkçe
2025
PsikiyatriAnkara ÜniversitesiSinir Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. ERGUVAN TUĞBA ÖZEL KIZIL
- Yürütücü işlev beceri temelli gelişim destek programının okul öncesi dönem çocuklarının yürütücü işlev becerileri üzerine etkisi
The effect of executive function skill-based development support program on preschool children's executive function skills
MERVE BÜYÜKKAYMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜDRİYE YILDIZ BIÇAKÇI