Yoğun bakım hasta yakınlarında spiritüel ve dini başa çıkma ile bakım yükü arasındaki ilişki
The relationship between spiritual and religious coping and caregiving burden among intensive care patients' relatives
- Tez No: 1000671
- Danışmanlar: PROF. DR. ZELİHA KOÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Yoğun bakım, Hasta yakını, Spiritüalite, Dini başa çıkma, Bakım yükü, Intensive care, Patient relative, Spirituality, Religious coping, Burden of care
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Acil Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Araştırma, yoğun bakım hasta yakınlarının spiritüel ve dini başa çıkma ile bakım yükleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla planlandı. Materyal ve Metod: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bu araştırma, 28.02.2023–15.12.2025 tarihleri arasında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hastanesi yoğun bakım ünitelerinde yürütüldü. Çalışmada nicel ve nitel araştırma yöntemi birlikte kullanıldı. Araştırmanın nicel örneklemini 313 hasta yakını oluşturdu. Nicel veriler; Hasta Yakını Tanıtıcı Bilgi Formu, Hastayı Tanıtıcı Bilgi Formu, Düşünsel (Manevi) İyi Olma Ölçeği (DMİOÖ), Müslümanlar için Dini Başetme Ölçeği (MDBÖ) ve Bakım Verme Yükü Ölçeği (BVYÖ) kullanılarak toplandı. Veriler IBM SPSS Statistics 22 programı kullanılarak analiz edildi. Araştırmanın nitel bölümünde, 10 yoğun bakım hasta yakını ile fenomenolojik yaklaşım doğrultusunda derinlemesine görüşmeler yapıldı. Nitel verilerin analizinde MAXQDA 22 programından yararlanıldı. Bulgular: DMİOÖ toplam puan ortalaması 41,65±10,58, MDBÖ toplam puan ortalaması 73,16±13,21 ve BVYÖ toplam puan ortalaması 46,81±14,76 olarak belirlendi. DMİOÖ, MDBÖ ve BVYÖ toplam ve alt boyut puan ortalamalarının hasta yakınlarının sosyo-demografik ve bakım verme özelliklerine göre farklılık gösterdiği saptandı. BVYÖ'yü etkileyen değişkenler hiyerarşik regresyon analizi kullanılarak incelendiğinde, DMİOÖ toplam puanı bir birim arttığında BVYÖ puanının 0,223 birim (p=0,004); MDBÖ puanı bir birim arttığında BVYÖ puanının 0,128 birim azaldığı belirlendi (p=0,042). Nitel verilerin analizi sonucunda üç tema ve on bir alt tema saptandı. Sonuç: Bu araştırmada, yoğun bakım hasta yakınlarının dini başa çıkma düzeyleri ve spiritüel iyi oluşları ile bakım verme yükleri arasında anlamlı ilişki saptandı. Elde edilen bulgular doğrultusunda, yoğun bakım hasta yakınları dini başa çıkma stratejilerinden yararlandıkça ve spiritüel iyi oluş düzeyleri arttıkça, bakım verme yükü algılarının azaldığı belirlendi. Bununla birlikte bu çalışmada hiyerarşik regresyon analizi sonuçları, bakım yükünün azalmasında dini baş etme stratejileri ile karşılaştırıldığında spiritüel iyi oluş düzeyinin kilit bir rol oynadığını gösterdi.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to determine the relationship between the spiritual and religious coping and the caregiving burden among intensive care patients' relatives. Material and Method: This descriptive and exploratory study was conducted in the intensive care units of Tokat Gaziosmanpaşa University Hospital between February 28, 2023, and December 15, 2025. Quantitative and qualitative research methods were used together in the study. The quantitative sample of the study consisted of 313 patient relatives. Quantitative data were collected using the Patient Relative Information Form, Patient Information Form, Spirituality Index of Well-Being (SIWB), Muslim Religious Coping (MRC) scale, and Zarit Burden Interview (ZBI). The study data were analyzed using IBM SPSS Statistics 22 software. In the qualitative part of the study, in-depth interviews were conducted with 10 relatives of intensive care patients using a phenomenological approach. The MAXQDA 22 software was used in the analysis of qualitative data. Findings: The mean score for SIWB was determined to be 41.65±10.58, the mean score for MRC was 73.16±13.21, and the mean score for ZBI was 46.81±14.76. It was determined that the mean scores of the total and sub-dimensions of SIWB, MRC, and ZBI differed according to the socio-demographic and caregiving characteristics of the patients' relatives. When the variables affecting ZBI were examined using hierarchical regression analysis, it was determined that when the SIWB total score increased by one unit, the ZBI score decreased by 0.223 units (p=0.004); when the MRC score increased by one unit, the ZBI score decreased by 0.128 units (p=0.042). The analysis of qualitative data revealed three themes and eleven sub-themes. Conclusion: This study found a significant relationship between the religious coping levels and spiritual well-being of intensive care patients' relatives and their caregiving burdens. In line with the findings, it was determined that as the relatives of intensive care patients benefited from religious coping strategies and their spiritual well-being levels increased, their perception of the burden of caregiving decreased. Hierarchical regression analysis results showed that spiritual well-being played a key role in reducing the burden of care when compared to religious coping strategies.
Benzer Tezler
- Terminal dönem hastaların ailelerinin manevi bakım beklentileri ve dini başa çıkma yöntemleri
Spiritual care expectations and religious coping methods of families of terminal back patients
ZUHAL ÇETİN
- Yoğun bakım kliniklerinde çalışan sağlık profesyonellerinin spiritüalite ile ilgili bilgi ve tutumları
Attitude about spiritualty of the health professionals working in intensive care clinics
AHMET DURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANİFE ÖZÇELİK
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEFİKA DİLEK GÜVEN
- Yaşlı hastaya bakım veren aile üyelerinin yaşam sonuna ilişkin kişisel tercihleri
Personal preferences of older people's family caregivers regarding end of life decisions
DENİZ ÜLKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
HemşirelikMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜESSER ÖZCAN
- Palyatif bakım hastalarının bakıcılarında tükenmişlik düzeylerinin sosyal yaşamları üzerindeki etkisi
Effects on the soci̇al li̇fe of balanced levels i̇n care of palliative care patients
HATİCE İLHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
İlk ve Acil YardımTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ESEN
- Yoğun bakım ünitesinde yatmakata olan hasta yakınlarında stres ve baş etme yolları
Lying near the patient in intensive care unit stress and coping ways
ZÜHAL AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
İşletmeBeykent Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET FİKRET GEZGİN