Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuklarda NLRP3 inflamazomu ve ilgili inflamatuar bileşenlerin kan düzeylerinin incelenmesi
Serum levels of NLRP3 inflammasome and related inflammatory components in children diagnosed with autism spectrum disorder
- Tez No: 1000672
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF AKÇAY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Psikiyatri, Child Health and Diseases, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: otizm spektrum bozukluğu, nöroinflamasyon, inflamazom, NLRP3, IL-1β, IL-18, kaspaz-1, P2X7 reseptörü, NEK7, CRP, autism spectrum disorder, neuroinflammation, inflammasome, NLRP3, IL-1β, IL-18, caspase-1, P2X7 receptor, NEK7, CRP
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, nöroinflamasyonun Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) etiyopatogenezindeki rolünü değerlendirmek amacıyla NLRP3 inflamazomu ile ilişkili inflamatuar bileşenlerin serum düzeyleri ve tam kan parametrelerine ait sistemik inflamasyon göstergeleri değerlendirilmiştir. Ayrıca bu biyobelirteçlerin OSB'de hastalık şiddeti ve davranışsal belirti şiddetiyle ilişkisi araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel nitelikteki bu çalışmaya, 2–6 yaş arasında OSB tanısı almış 44 çocuk ile yaş ve cinsiyet açısından benzer özellikte 44 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Tüm çocukların DSM-5 kriterlerine göre ruhsal değerlendirmeleri yapılmış; gelişimsel düzeyleri ve uyumsal becerileri Vineland Uyum Davranış Ölçeği (Vineland-II) ile değerlendirilmiştir. OSB grubunda belirti şiddeti Çocukluk Otizmi Derecelendirme Ölçeği (ÇODÖ), Otizm Davranış Kontrol Listesi (ODKL), Güçler ve Güçlükler Anketi 2–4 Yaş (GGA) ve Tekrarlayıcı Davranışlar Ölçeği– Revize Türkçe Versiyonu (TEDÖ-R-TV) ile değerlendirilmiştir. Periferik venöz kan örneklerinden NLRP3, kaspaz-1, IL-1β, IL-18, P2X7R, NEK7 ve CRP düzeyleri ELISA yöntemi ile ölçülmüş; hematolojik parametrelere dayalı nötrofil/lenfosit oranı (NLR), monosit/lenfosit oranı (MLR) ve sistemik immün- inflamatuar indeks (SII) inflamasyon indeksleri tam kan parametrelerinden hesaplanmıştır. Bulgular: OSB ve kontrol grupları CRP, MLR, NLR, SII, NEK7, IL-1β, IL-18, P2X7R, NLRP3 ve kaspaz-1 düzeyleri açısından anlamlı farklılık bulunamamıştır (p>0,05). OSB grubunda inflamatuar belirteçler ile davranışsal ölçümler arasında çok sayıda zayıf-orta düzeyde korelasyonlar gözlenmiştir. NEK7, IL-1β, P2X7R, NLRP3 ve Kaspaz-1 ÇODÖ' ye ait“insanlarla ilişki”,“taklit becerileri”puanları arasında pozitif yönde, IL-18'in ise yalnızca taklit becerileri“ puanı ile pozitif yönde; NLRP3 ilişkili tüm inflamatuar parametrelerin TEDÖ-R-TV toplam puanı ve alt ölçek puanları ile (”aynılık/tek düzelik davranışları“ ve ”kendine zarar verme davranışları gibi) negatif yönde ilişkileri saptanmıştır. GGA ölçeğinde OSB grubunda NLRP3 ilişkili tüm inflamatuar parametreler toplam güçlük skoru ile negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Vineland-II'de gelişimsel ve uyumsal davranışlar ile NLRP3 ilişkili parametreler arasında herhangi bir ilişki saptanmamıştır. ÇODÖ çeşitli alt ölçeklerle CRP ve MLR'nin zayıf düzeyde pozitif ilişkileri bulunmuştur. Sağlıklı kontrol grubunda ise NLRP3 ilişkili inflamatuar belirteçlerle GGA ölçeği puanları ve Vineland-II gelişimsel ve uyumsal davranışlar arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Sonuç: OSB tanılı okul öncesi çocuklarda NLRP3 inflamazomu ve ilişkili inflamatuar bileşenlerin serum düzeyleri sağlıklı çocuklarla benzer bulunmuştur. Ancak inflamatuar parametrelerin OSB grubunda çeşitli davranışsal ve nörogelişimsel alt boyutlarda spesifik ve tutarlı düzeyde ilişkiler göstermesi, periferik inflamasyonun OSB'nin klinik yansımalarıyla etkileşimli olabileceğini düşündürmektedir. Bu bulgular, NLRP3 ilişkili inflamasyonun OSB'nin biyolojik heterojenliği içindeki olası rolüne işaret etmekle birlikte, alt fenotiplerle nedensel ilişkiyi aydınlatmak için daha geniş örneklemli, longitudinal ve çok düzeyli biyobelirteç çalışmalarına ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Objective: In this study, serum levels of inflammatory components associated with the NLRP3 inflammasome and systemic inflammation markers derived from complete blood count parameters were evaluated in order to assess the role of neuroinflammation in the etiopathogenesis of Autism Spectrum Disorder (ASD). Additionally, the relationship between these biomarkers and disease severity as well as behavioral symptom severity in ASD was investigated. Materials and Methods: This cross-sectional study included 44 children aged 2–6 years diagnosed with ASD and 44 healthy controls matched for age and sex. All children underwent psychiatric evaluations according to DSM-5 criteria; developmental levels and adaptive functioning were assessed using the Vineland Adaptive Behavior Scales (Vineland-II). In the ASD group, symptom severity was evaluated using the Childhood Autism Rating Scale (CARS), the Autism Behavior Checklist (ABC), the Strengths and Difficulties Questionnaire 2–4 Years (SDQ), and the Repetitive Behavior Scale–Revised Turkish Version (RBS-R-TV). Serum levels of NLRP3, caspase-1, IL-1β, IL-18, P2X7R, NEK7, and CRP were measured from peripheral venous blood samples using the ELISA method. Inflammation indices based on hematological parameters, including neutrophil-to-lymphocyte ratio (NLR), monocyte-to-lymphocyte ratio (MLR), and systemic immune-inflammatory index (SII), were calculated from complete blood count parameters. Results: No significant differences were found between the ASD and control groups in terms of CRP, MLR, NLR, SII, NEK7, IL-1β, IL-18, P2X7R, NLRP3, and caspase-1 levels (p>0.05). In the ASD group, multiple weak-to-moderate correlations were observed between inflammatory markers and behavioral measures. NEK7, IL-1β, P2X7R, NLRP3, and caspase-1 levels showed positive correlations with the“relating to people”and“imitation”subscale scores of CARS, whereas IL-18 showed a positive correlation only with the“imitation”subscale score. All NLRP3-related inflammatory parameters were negatively correlated with the total score and subscale scores of the RBS-R-TV (including“insistence on sameness”and“self-injurious behaviors”). In the SDQ, all NLRP3-related inflammatory parameters in the ASD group were negatively correlated with the total difficulties score. No significant associations were found between developmental and adaptive behaviors assessed by Vineland-II and NLRP3-related parameters. Weak positive correlations were found between CRP and MLR and various CARS subscales. In the healthy control group, no significant associations were observed between NLRP3-related inflammatory markers and SDQ scores or Vineland-II developmental and adaptive behaviors. Conclusion: Serum levels of the NLRP3 inflammasome and related inflammatory components were found to be similar between preschool children with ASD and healthy controls. However, the presence of specific and consistent associations between inflammatory parameters and various behavioral and neurodevelopmental subdomains in the ASD group suggests that peripheral inflammation may interact with the clinical manifestations of ASD. While these findings point to a potential role of NLRP3-related inflammation within the biological heterogeneity of ASD, larger-scale, longitudinal, and multi-level biomarker studies are needed to clarify causal relationships with specific phenotypes.
Benzer Tezler
- Sirkadyen ritm ve inflamasyon ile ilişkili biyobelirteçlerin otizm spektrum bozukluğu etiyolojisindeki rolünün değerlendirilmesi
Evaluation of the role of circadian rhythm and inflammation-related biomarkers in the etiology of autism spectrum disorder
ESRA DEMİRCİ
Doktora
Türkçe
2024
Moleküler TıpErciyes ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF FUNDA ŞENER
- Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuklarda 12 saatlik gece idrarında melatonin metaboliti düzeyinin incelenmesi ve otizm spektrum bozukluğunun klinik bulguları ile melatonin metaboliti atılımı arasındaki ilişki
The investigation of melatonin metabolite level in 12 hour night urine in children with autism spectrum disorders and the relation between clinical findings of autism spectrum disorder and melatonin metabolite excreti̇on
DUYGU KARAGÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriKocaeli ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM YILDIZ GÜNDOĞDU
- Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuklarda sosyal stresörlerin kalp hızı değişkenliğine etkisi
The effect of social stressors on heart rate variability in children with diagnosis of autism spectrum disorders
CAN BEŞER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
PsikiyatriMarmara ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE BURCU AYAZ
- Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuklarda serum 25-oh vitamin D düzeyi ile hastalığın şiddeti arasındaki ilişki
The relationship between serum 25-oh vitamin D levels and severity of disease in children with autism spectrum disorder
HASAN DURAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
PsikiyatriDicle ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA YÜKSEL
- Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuklarda yemek yeme alışkanlıklarına yönelik ebeveyn davranışlarının incelenmesi
Başlık çevirisi yok
RAHMİ BAYKARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikÜsküdar ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE TUBA CEYHUN