2023 ve 2024 Türkiye seçimleri bağlamında sosyal medyanın X, Y ve Z kuşaklarının siyasal katılımı üzerindeki etkisi
Analyzing the influence of social media on the political participation of generations X, Y, and Z: The case of the 2023–2024 Turkish elections
- Tez No: 1000681
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN ALTINTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Sosyal medya, X kuşağı, Y kuşağı, Z kuşağı, Social media, Generation X, Generation Y, Generation Z
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu yüksek lisans tezinde sosyal medyanın X, Y ve Z kuşaklarının siyasal katılım davranışları üzerindeki etkisi üzerinden incelenmiştir. Dijitalleşmenin ve teknolojinin giderek hızla artan hayatımıza katılımıyla birlikte sosyal medya siyaset için önemli bir konuma gelmiştir. Sosyal medya platformları bireylerin gündelik yaşamında bilgiye erişim ve siyasal katılım kanalları bakımından toplayıcı ve merkezi bir rol konumuna ulaşmıştır. Sosyal medya platformlarının hızlıca artmasıyla beraber siyasilerin yeni seçim stratejileri olarak sosyal medya yeni bir modele doğru dönüşüm yaşamıştır. Bu çalışmada sosyal medya-siyasal katılım ilişkisi çok boyutlu bir yaklaşımla ele alınmıştır. Kuşak teorisi temel alarak X Kuşağını (1965-1980), Y Kuşağını (1981-1996) ve Z Kuşağını (1997 sonrası) ele almış ve kuşakların birbirleriyle ilişkisini sosyal medya ve siyasal katılım bağlamında karşılaştırmalı olarak değerlendirmiştir. Tezin giriş bölümünde literatürde önemli bir yer kavram olan siyasal katılım, siyasal güdü, siyasal ilgi, siyasal etkinlik duygusu ve siyasal bilgi kavramları detaylı olarak ele alınmıştır. Siyasal katılım kavramını yalnızca seçimlerde oy kullanmaktan ibaret görülmemiş aksine vatandaşların protesto, sosyal medya etkileşimleri, gündem takibi gibi geniş bir katılım spektrumu üzerinden değerlendirilmeye alınmıştır. Bunların yanı sıra siyasal katılım davranışlarını etkileyen önemli faktörlerden olan siyasal, bireysel (psikolojik) ve sosyo-ekonomik faktörler detaylıca bahsedilmiştir. Bu çalışmanın temel amacı, sosyal medya kullanımının X, Y ve Z kuşaklarının siyasal katılım davranışı üzerindeki etkisini incelemek ve kuşaklar arası farklılıkları ortaya koymaktır. Dijitalleşme çağında sosyal medya, bireylerin iletişim, bilgi edinme, görüş paylaşımı ve politik etkileşim süreçlerinde merkezi bir araç haline gelmiştir. Ancak literatürde, sosyal medya ile siyasal katılım arasındaki ilişkinin özellikle kuşaklar boyutunda karşılaştırmalı analizleri sınırlıdır. Türkiye özelinde bu konu daha da az çalışılmıştır. Bu bağlamda araştırma hem teorik hem de ampirik katkı sunmayı hedeflemiştir. Araştırmada, 2023–2024 Türkiye seçim dönemini kapsayan çevrimiçi anket çalışması gerçekleştirilmiştir. X, Y ve Z kuşağına mensup bireylerden elde edilen veriler anket yöntemiyle toplanmıştır. Örneklem büyüklüğü yeterli sayıda katılımcı ile sağlanmış; demografik özellikler dengelenmeye dikkat edilmiştir. Elde edilen veriler istatistiksel yazılımlar kullanılarak analiz edilmiştir. Öncelikle tanımlayıcı istatistiklerle her kuşağın sosyal medya kullanım düzeyleri, siyasal içeriklerle etkileşimi ve siyasal katılım davranışları incelenmiştir. Ardından tek yönlü ANOVA testleriyle kuşaklar arası farkların olup olmadığı test edilmiş; anlamlı farklılıklar bulunduğu durumlarda Tukey post hoc testleriyle hangi çiftler arasında fark olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This master's thesis explores the impact of social media on the political participation behaviors of Generations X, Y, and Z. With the accelerating pace of digitalization and technological integration into daily life, social media has become a key arena for political communication. Social media platforms have evolved into central spaces for information acquisition, opinion expression, and civic engagement. As these platforms rapidly expanded, they also transformed into new strategic tools for political actors reshaping electoral communication and campaigning models. In this context, the study approaches the relationship between social media and political participation from a multidimensional perspective. Drawing upon generational theory, it analyzes Generation X (1965–1980), Generation Y (1981–1996), and Generation Z (born after 1997) comparatively within the framework of social media use and political engagement. The introductory chapter provides a conceptual foundation by elaborating on key terms such as political participation, political motivation, political interest, political efficacy, and political knowledge. Political participation is treated not merely as voting behavior but as a broader continuum that includes protest activity, social media interaction, and public agenda engagement. The study also discusses structural, psychological, and socio-economic determinants of political behavior, emphasizing their interconnected influence on citizens' participation patterns. The primary aim of this research is to examine how social media use affects the political participation of Generations X, Y, and Z and to identify possible differences among these cohorts. In today's digital age, social media functions as a major medium for communication, information flow, and political interaction. However, existing literature contains relatively few comparative analyses of this relationship across generational lines, especially within the Turkish context. Hence, this thesis seeks to contribute both theoretically and empirically to this underexplored area. The empirical section of the study is based on an online survey conducted during the 2023–2024 Turkish election period. Data were carefully collected from participants representing all three generations through structured questionnaires. A sufficiently large and demographically balanced sample was achieved. Statistical analyses were performed using specialized software (SPSS). Initially, descriptive statistics were used to map generational differences in social media use, exposure to political content, and participation behaviors. Subsequently, one-way ANOVA tests were conducted to identify intergenerational variations, followed by Tukey post hoc tests where relevant differences emerged.
Benzer Tezler
- Politik seçimlerle referandumların hisse senedi getirileri üzerindeki etkisi: İMKB örneği
The effect of political elections and referendums on stock returns: The case of the ISE
SELVER SEDA ADA
- Politik pazarlama ve seçmen davranışları: 2023 Genel Seçim ve 2024 Yerel Seçim sonuçları örneği
Political marketing and voter behavior: A comparative analysis of the 2023 General Election and the 2024 Local Elections
GÖRKEM FIRAT ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Kamu Yönetimiİstanbul Aydın ÜniversitesiMahalli İdareler ve Yerinden Yönetim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEVENT ÜRER
- Cumhuriyet Halk Partisi oluşum süreci ve 31 Mart 2024 mahalli idareler genel seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi'nin başarısının analizi
Republican People's Party formation process and analysis of the success of the Republican People's Party in the 31 March 2024 local government general elections
VOLKAN YENLİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Siyasal Bilimlerİstanbul Rumeli ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Ekonomi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ CİHAN GÜNYEL
- Hatay ilinin sektörel ihracat rekabet gücü ve deprem etkisi
Sectoral export competitiveness of Hatay province and impact of the earthquake
SONAY KALENDER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Ekonomiİskenderun Teknik ÜniversitesiEkonomi ve Finans Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. BİROL ERKAN
- Seismic performance of full-scale rc columns under high axial loading
Yüksek eksenel yük altındaki tam ölçekli betonarme kolonların sismik davranışı
SAFİYE GÜNDOĞAN
Doktora
İngilizce
2026
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER TUĞRUL TURAN