Tüketicilerin yenilenebilir enerji tutumlarının yenilenebilir enerji gelecek yönelimine etkisi: Çevre bilinçli tüketici davranışının aracı rolü
The effect of consumers' renewable energy attitudes on the future orientation of renewable energy: The mediating role of environmentally conscious consumer behavior
- Tez No: 1000680
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATİH FERHAT ÇETİNKAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Enerji, Business Administration, Energy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma artan küresel ısınma ve iklim değişikliği ile ilişkilendirilen fosil yakıtlı enerji sistemlerine alternatif olarak tercih edilen yenilenebilir enerjiye yönelik tüketici tutumunun geleceğe yönelik yenilenebilir enerji tüketimini belirlemeye yönelik bir arayıştır. Enerji sektöründe tüketici davranışlarına ve araştırma modelindeki değişkenler arasındaki ilişkileri ele alan sınırlı sayıda çalışma olmasından dolayı literatürdeki bulgu ve bilgi eksikliğini gidermeye odaklanmaktadır. Araştırmanın amacı, çevre bilinçli tüketici davranışı aracılığıyla yenilenebilir enerji tutumunun tüketicilerin geleceğe yönelik enerji tüketimi üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Araştırmanın örneklemi elektrik enerjisi sektöründe faaliyet gösteren Elektrik Üretim A.Ş.(EÜAŞ) kamu kuruluşunda görev yapan 473 gönüllü personel oluşturmaktadır. Araştırmadaki veriler, literatürde daha önce güvenilirliği ve geçerliliği test edilmiş değişkenlere ilişkin ölçeklerden oluşan yapılandırılmış bir anket yardımıyla toplanmıştır. Araştırmada ilk önce ilgili ölçeklerin güvenilirlik ve geçerliliklerini test etmek için doğrulayıcı faktör analizinden yararlanılarak bir ölçüm modeli geliştirilmiştir. Daha sonra, bu ölçüm modeli esas alınarak varsayılan ilişkileri test etmek için yapısal eşitlik modellemesi ve demografik bilgilerle ilgili değişkenlerin ve boyutlarının tüketici algıları üzerindeki etkisini görmek için bağımsız gruplar t- testi ve tek yönlü ANOVA testleri uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre; tüketicilerin yenilenebilir enerji tutumları hem yenilenebilir enerji gelecek yönelimini hem de çevre bilinçli tüketici davranışını pozitif ve anlamlı şekilde etkilediği saptanmıştır. Bununla birlikte çevre bilinçli tüketici davranışı yenilenebilir enerji gelecek yönelimini pozitif ve anlamlı yönde etkilediği gözlemlenmiştir. Ayrıca çevre bilinçli tüketici davranışının, tüketicilerin yenilenebilir enerji tutumları ile yenilenebilir enerji gelecek yönelimi arasındaki ilişkide tam aracı etkiye sahip olduğu ortaya konmuştur. Katılımcıların cinsiyeti, medeni durumu, eğitimi, yaşı ve gelir düzeyi açısından yenilenebilir enerji tutumları, yenilenebilir enerji gelecek yönelimi ve çevre bilinçli tüketici davranışı ile ilgili algıları farklılık göstermiştir.
Özet (Çeviri)
This research aims to determine the impact of consumer attitudes toward renewable energy, a preferred alternative to fossil fuel-based energy systems associated with increasing global warming and climate change, on future renewable energy consumption. Due to the limited number of studies addressing consumer behavior in the energy sector and the relationships between the variables in the research model, this research focuses on addressing the findings and knowledge gap in the literature. The aim of the research is to reveal the effects of renewable energy attitudes on future consumer energy consumption through environmentally conscious consumer behavior. The research sample consists of 473 volunteer employees working at the public institution Electricity Generation Inc. (EÜAŞ), which operates in the electrical energy sector. Data were collected using a structured questionnaire consisting of scales related to variables whose reliability and validity have been previously tested in the literature. A measurement model was first developed using confirmatory factor analysis to test the reliability and validity of the relevant scales. Subsequently, structural equation modeling was used to test the hypothesized relationships based on this measurement model, and independent samples t-tests and one-way ANOVA tests were applied to examine the impact of demographic variables and their dimensions on consumer perceptions. According to the research findings, consumers' attitudes towards renewable energy were found to positively and significantly influence both their future orientation towards renewable energy and their environmentally conscious consumer behavior. Furthermore, it was observed that environmentally conscious consumer behavior positively and significantly influenced the future orientation towards renewable energy. Additionally, it was revealed that environmentally conscious consumer behavior had a full mediating effect on the relationship between consumers' attitudes towards renewable energy and their future orientation towards renewable energy. Moreover, participants' perceptions regarding attitudes towards renewable energy, future orientation towards renewable energy, and environmentally conscious consumer behavior differed according to their gender, marital status, education, age, and income level.
Benzer Tezler
- Yenilenebilir enerji ve tüketicilerin yenilenebilir elektrik enerjisi için ödeme istekliliği: Yalova örneği
Renewable energy and consumers' willingness to pay for renewable electricity energy: Yalova example
FURKAN GİRAY DİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
EnerjiTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RÜŞTÜ YAYAR
- Sürdürülebilir tüketim bağlamında tüketicilerin güneş enerjisi kullanım isteklerinin planlı davranış teorisi çerçevesinde incelenmesi
Examining consumers' desire for solar energy usage within the framework of planned behavior theory
ENES ÇITAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İşletmeKilis 7 Aralık Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE ÇOLAKOĞLU
- Türkiye'de devlet teşviklerinin yenilenebilir enerji sektörüne yansımaları
The reflections of government grants on renewable energy sector in Turkey
HASAN KINACI
- Yenilenebilir enerji kullanan otel işletmelerinin uluslararası pazarlar için pazarlama iletişim kararlarının TOPSIS yöntemi ile belirlenmesi: Termal otel & SPA üzerine bir uygulama
Determining the marketing communication decisions of hotel companies using renewable energy for international markets with using TOPSIS method: An application on thermal hotel & SPA
AYŞEGÜL BAYRAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TurizmKütahya Dumlupınar ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Finansman Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HABİBE YELDA ŞENER
- Akıllı şebeke altyapısı ile yenilenebilir enerji santrallerinin şebeke entegrasyonu ve koruma sistemi dizaynı
Grid integration of renewable energy power plants and protection system design with smart grid infrastructure
MEHMET TAN TURAN
Doktora
Türkçe
2020
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiElektrik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDİN GÖKALP