Kitâbu Firâset ve Kiyâset-nâme adlı eserin dil özellikleri, transkripsiyonlu metni ve dizini hazırlanarak dil ve edebiyat eğitimi açısından incelenmesi
Examination of the work named Kitâbu Firâset ve Kiyâset-nâme in terms of language features and language and literature education by preparing its transcribed text and index
- Tez No: 1000682
- Danışmanlar: PROF. DR. MESUT ŞEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Baytarname, atçılık, Hacı Mustafa Rindî, Osmanlı Türkçesi, Baytarname, horseback, Hacı Mustafa Rindî, Ottoman Turkish
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde, 17. yüzyılda yazılmış olan Kitâbu Firâset ve Kiyâset-nâme isimli 139 yapraklık el yazması eserin tamamı çalışılmıştır. Nuruosmaniye Kütüphanesinde 3698 numarada kayıtlı olan eser bir baytarnamedir. Kitâbu Firâset ve Kiyâset-nâme isimli eser Hacı Mustafa Rindî tarafından Arapçadan Türkçeye tercümeye edilmiştir. 17. yüzyıla ait olan metin Osmanlı Türkçesiyle yazılmıştır. Bu tezde, Kitâbu Firâset ve Kiyâset-nâme isimli eserin transkripsiyonlu metni hazırlanmış, metnin dil özellikleri, dil ve edebiyat eğitimi açısından önemi ve açıklamalı dizini ortaya konulmuştur. Çalışmamız giriş, ilgili araştırmalar, yöntem, bulgular, sonuç, kaynakça ve ekler olmak üzere yedi bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm olan giriş kısmında araştırmanın amacı ve önemi; ikinci bölüm olan ilgili araştırmalar kısmında dil, edebiyat, eğitim konuları ele alınmıştır. Üçüncü bölüm yöntem bölümüdür. Dördüncü bölüm olan bulgular kısmında ilk olarak baytarnameler, Hacı Mustafa Rindî hakkında bilgiler verilmiştir. Sonra Kitâbu Firâset ve Kiyâset-nâme isimli eserin Türk dili ve edebiyatı eğitimi açısından önemi, Türk dili ve edebiyatı eğitimine katkısı üzerinde durulmuştur. Eserin dil incelemesi kısmında imla, ses ve şekil özellikleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Metin kısmında Kitâbu Firâset ve Kiyâset-nâme'nin transkripsiyon alfabesi ile Arap harflerinden Latin harflerine aktarımı yapılmıştır. Dizin kısmında de transkripsiyonlu metinde bulunan tüm kelime ve kelime gruplarının alfabetik dizini yapılmış, kelime anlamları metnin bağlamından yola çıkılarak verilmiştir. Sonuç bölümünde çalışmadan edilen sonuçlar sıralanmış, eser Türk dili ve edebiyatı eğitimindeki yeri ve önemi açısından değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
In this thesis, the entire 139-sheet manuscript work called Kitâbu Firâset and Kiyâset-nâme, which was written in the 17th century, has been studied. The work registered in the Nuruosmaniye Library under the number 3698 is a baytarname. The work titled Kitâbu Firâset and Kiyâset-nâme was translated from Arabic to Turkish by Hacı Mustafa Rindî. The text, which belongs to the 17th century, was written in Ottoman Turkish. In this thesis, the transcripted text of the work called Kitâbu Firâset ve Kiyâset-nâme was prepared, the language characteristics of the text, its importance in terms of language and literature education and the annotated index have been revealed. In the findings section, which is the fourth section, first of all, information about the baytarnames and Hacı Mustafa Rindî are given. Then, the importance of the work called Kitâbu Firâset and Kiyâset-nâme in terms of Turkish language and literature education, and its contribution to Turkish language and literature education were emphasised. In the language examination part of the work, the spelling, sound and shape features were examined in detail. In the text part, it was transferred from Arabic letters to Latin letters with the transcription alphabet of Kitâbu Firâset and Kiyâset-nâme. In the index section, the alphabetical index of all words and word groups in the transcripted text is made, and the word meanings are given based on the context of the text. In the result section, the results of the study were listed, and the work was evaluated in terms of its place and importance in the education of Turkish language and literature.
Benzer Tezler
- Hicrî ilk dört asırda kelâm ve tasavvuf literatüründe peygamber: İmam Mâtürîdî ve Hakîm Tirmizî örneği
The prophet in kalam and sufism literature in the first four centuries of the hijri: the example of İmam Maturidi and Hakim Tirmidhi
MUHAMMED FATİH ULUTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Dinİstanbul 29 Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA SİNANOĞLU
- Bostanzâde Yahyâ Efendi ve Mir'âtü'l-Ahlâk'ı (inceleme-metin)
Bostanzâde Yahyâ Efendi and his Mir?âtu?l-Ahlâk (analysis-text)
NURGÜL SUCU
Doktora
Türkçe
2010
Türk Dili ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
PROF. DR. AHMET SEVGİ
- Azmî Pir Mehmed'in Enîsü'l-Arifîn'i (İnceleme-tenkitli metin)
Enîsü'l-ârifîn of Azmî Pir Mehmed (Revi̇ew-cri̇ti̇cal edi̇ti̇on)
FATİH KOYUNCU
Doktora
Türkçe
2016
Türk Dili ve EdebiyatıCelal Bayar ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM CEYHAN
- Kitabu Fi'l-Fıkh Bi-Lisani't-Türki (inceleme-metin-sözlük) (2 cilt)
Başlık çevirisi yok
MEHMET EMİN AĞAR