Tutuklu ve hükümlülerde öfke düzeyleri ve öfke ifade tarzlarının değerlendirilmesi: Bolu T Tipi Kapalı Cezaevi örneği
Evaluation of anger levels and anger expression styles in prisoners and convicts: The case of Bolu Type T Closed Prison
- Tez No: 1000683
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NURCAN AKBAŞ GÜNEŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Öfke, Öfke İfade Tarzı, Mahkum, Cezaevi, Anger, Anger Expression Style, Inmates, Prison
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Öfke, bireyin tehdit edici uyaranlara karşı hızlı ve etkili tepki geliştirmesini sağlayan evrimsel bir duygudur. Ancak öfkenin düzeyi ve ifade biçimi bireyler arasında farklılık gösterir. Öfkenin uygun biçimde ifade edilememesi karar verme süreçlerini olumsuz etkileyebilir ve saldırgan davranışlara yol açabilir. Bu nedenle mahkûmların öfke düzeylerinin değerlendirilmesi, hem bireysel rehabilitasyon hem de kurum güvenliği açısından önemlidir. Amaç: Bu çalışmada, Bolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'ndaki hükümlü ve tutukluların öfke düzeyleri ile öfke ifade tarzlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı tipteki araştırmanın örneklemini, 2025 yılı Şubat–Mayıs aylarında çalışmaya gönüllü olarak katılan 259 hükümlü ve tutuklu oluşturmuştur. Veriler sosyodemografik form ve Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzı Ölçeği ile toplanmıştır. Analizlerde t-testi, tek yönlü ANOVA, Kruskal–Wallis ve Mann–Whitney U testleri ile Pearson korelasyonu kullanılmış; anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %81,47'si erkek, %38,61'i 26–35 yaş aralığındadır. Sürekli öfke puan ortalaması 16,89; öfke-içe 15,29; öfke-dışa 14,04; öfke kontrolü 22,64 olarak bulunmuştur. 18 yaşından önce anne baba kaybı yaşayanların öfke kontrol puanları yaşamayanlara göre daha düşüktür.(p=0,004) Aile içi şiddete maruz kalmış olan katılımcıların sürekli öfke puanları yaşamayanlara göre daha yüksektir. (p=0,008) Cezaevine girmeden önce madde kullanımı olan katılımcıların sürekli öfke puanları ve öfke dışa puanları olmayanlara kıyasla daha yüksektir.(p=0,001 ve p=0,004) Birden çok kez disiplin cezası alan mahkumların öfke dışa puanları, yalnızca bir kez ceza alan ve hiç disiplin cezası almayanlara göre daha yüksektir.(p=0,025) Sonuç: Bazı gruplar öfke düzeyi ve öfke ifadesi bakımından ayrışmaktadır. Birden çok suçtan hüküm giyenler, tutuklulara ve tek suçtan hüküm giymiş olanlara kıyasla öfkelerini daha çok dışa yansıtmaktaydı. Cezanın bitmesi için kalan süre ve cezaevinde geçirilen süre öfke düzeyleri ve öfke ifadelerini etkilememekteydi.Risk gruplarının izlenmesi, tüm mahkûmlara yönelik daha etkili öfke yönetimi eğitimlerinin planlanması ve eğitim içeriklerinin yeniden değerlendirilmesi, bireysel rehabilitasyon ve kurumsal güvenlik açısından yararlı olacaktır.
Özet (Çeviri)
Introduction: Anger is an evolutionary emotion that enables individuals to produce rapid and effective responses to threatening stimuli. However, both the level and the expression of anger vary among individuals. The inability to express anger appropriately may negatively affect decision-making processes and lead to aggressive behaviors. Therefore, assessing the anger levels of inmates is important for both individual rehabilitation and institutional safety. Aim: This study aimed to identify the factors affecting anger levels and anger expression styles among prisoners and detainees in Bolu Type T Closed Penitentiary Institution. Methods: The study was designed as cross-sectional and descriptive. The sample consisted of 259 prisoners and detainees who voluntarily participated between February and May 2025. Data were collected using a sociodemographic form and the Trait Anger and Anger Expression Scale (Turkish adaptation of the original STAXI). Analyses were performed using t-test, one-way ANOVA, Kruskal–Wallis and Mann–Whitney U tests, and Pearson correlation; the significance level was set at p<0.05. Results: Of the participants, 81.47% were male, and 38.61% were aged 26–35 years. The mean scores were as follows: trait anger 16.89, anger-in 15.29, anger-out 14.04, and anger control 22.64. Participants who had lost a parent before the age of 18 had lower anger control scores compared to those without such a loss (p=0.004). Participants who had experienced domestic violence had higher trait anger scores than those who had not (p=0.008). Participants with substance use prior to imprisonment had higher trait anger and anger-out scores compared to those without substance use (p=0.001 and p=0.004, respectively). Inmates who had received multiple disciplinary sanctions had higher anger-out scores than those with a single sanction or none (p=0.025). Conclusion: Certain groups differed in terms of anger levels and anger expression. Individuals convicted of multiple offenses expressed their anger outwardly more than detainees and those convicted of a single offense. Neither the remaining duration of the sentence nor the time spent in prison influenced anger levels or anger expression. Monitoring risk groups, planning more effective anger management training for all inmates, and revising training content may be beneficial for both individual rehabilitation and institutional safety.
Benzer Tezler
- Adam öldürme suçundan Ceza İnfaz Kurumunda bulunan kadınların Öfke Tarzları, Problem Çözme Becerileri ve Anksiyete düzeyleri arasındaki ilişki
The relation of criminal women's Anxiety and Problem Solving and Anger Management Styles whom stayed in the Prison as a result of murder
HÜLYA KIRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BAYHAN ÜGE
- Cinayet suçundan dolayı cezaevinde bulunan hükümlü ve tutuklu erkeklerin sosyodemografik, suç ve genel psikolojik özellikleri açısından incelenmesi
The investigation of the convicts who stay in prison, because of murder, in terms of the general psychological features and demographic and crime of man
İREM AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET EMRE SARGIN
- Suçluluk ve günahkârlık duygusunun psikososyal kaynakları/pişmanlık ve din: Samsun T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu kadın tutuklu ve hükümlüler örneği
Psychosocial sources of guilt and sinfulness/remorse and religion: The case of women detainees and convicts in Samsun T-type Closed Penal Institution
RABİA COŞGUN
Doktora
Türkçe
2026
PsikolojiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEHLÜL TOKUR
- Tutuklu ve hükümlülerde din algısı (Ağrı örneği)
Religious perception of the prisoners and convicteds (The Ağrı case)
SİNAN CANSEVER
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
DinAtatürk ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FAZLI POLAT
- Tutuklu ve hükümlülerde sosyodemografik özelliklerle psikopatolojinin ilişkisi
The relation of physcopathology and sociodemographic features in the remand prisoners and prisoners
METİN CANBAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. HALUK ÖZBAY
UZMAN HASAN KARADAĞ