Geri Dön

Akdeniz diyetinin astımlı çocuklarda klinik kontrol üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Impact of adherence to the Mediterranean diet on clinical asthma control in children

PDF İndir

  1. Tez No: 1000843
  2. Yazar: EBRU DENİZ YURTSUZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA ARGA, DR. LEMAN TUBA KARAKURT
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Astım, Akdeniz, Diyet, Atopi, Antioksidan, Asthma, Mediterranean, Diet, Atopy, Antioxidant
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Medeniyet Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Astım, çocukluk çağında tekrarlayan semptomlar ve alevlenmeler nedeniyle yaşam kalitesini belirgin düzeyde etkileyen kronik bir hastalıktır. Son yıllarda, beslenmenin hava yolu inflamasyonu ve oksidatif stres üzerinden astımın klinik seyri ile ilişkili olabileceği gösterilmiştir. Akdeniz diyeti (AD); sebze, meyve, tam tahıl, baklagil ve zeytinyağı ağırlıklı yapısı ile antioksidan ve anti-inflamatuvar potansiyeli yüksek bir beslenme modelidir. Bu çalışmada, atopik astımlı çocuklarda AD'ye uyumun astım klinik kontrolü, yaşam kalitesi ve solunum fonksiyonları üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Tek merkezli, prospektif olarak yürütülen çalışmaya 7-17 yaş arası 123 atopik astımlı çocuk dâhil edildi. Başlangıç ve 3. ay vizitlerinde GINA (Global Initiative for Asthma) astım klinik kontrol sınıflaması, yaşa uygun Astım Kontrol Testi (AKT/Ç-AKT), Çocuklar İçin Astım Yaşam Kalitesi Anketi (Pediatric Asthma Quality of Life Questionnaire (PAQLQ)) ve Solunum Fonksiyon Testi (SFT) ölçümleri yapıldı. Akdeniz diyetine uyum indeksi (KIDMED) değerlendirildi ve tüm katılımcılara AD'ye uygun beslenme eğitimi verildi. 1. ve 2. aylarda hastalardan üç günlük besin tüketim kayıtları istenerek, diyetin uygulanabilirliği sorgulandı. Gereklilik halinde eğitim materyallerine yönlendirmeler yapıldı. Primer (birincil) sonlanım, AD'ye uyum ile klinik kontrol düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi olarak belirlendi. Olguların başvuru yaşı ortancası 11 [9-13] yıl olup, %68,3'ü erkekti. Başlangıçta GINA astım klinik kontrol sınıflamasına göre olguların %36,6'sı tam kontrollü, %31,7'si kısmi kontrollü ve %31,7'si kontrolsüzdü. Başlangıç KIDMED skoru ortancası 4 [2-6] iken 3. ayda 8 [6-10]'a yükseldi (p<0.001). İzlemde AKT ortancası 23 [21-24]'ten 25 [23-25]'e, Ç-AKT ortancası 22 [20-24]'den 25 [24-27]'e ve PAQLQ ortancası 5,30 [4,56-5,71]'dan 6,21 [5,60-6,60]'e yükseldi (her parametre için p<0.001). ΔKIDMED ile ΔPAQLQ (r=0.236; p=0.009) ve ΔFEF25-75(%) (r=0.193; p=0.033) (Zorlu ekspiratuvar akım) arasında anlamlı pozitif korelasyon bulundu. ΔGINA kategorilerine göre ΔKIDMED değerleri gruplar arasında farklılık gösterdi (p=0.047) ve klinik olarak anlamlı iyileşme görülen grupta (≥2 kategori) ΔKIDMED ortancası daha yüksek saptandı (5 [3-7] ve 3 [1-6]; p=0.012). Sonuç olarak, üç aylık izlem sürecinde AD eğitimi ve düzenli takip ile çocuklarda AD'ye uyumun anlamlı biçimde artırılabildiği gösterilmiştir. AD'ye uyum arttıkça, astım klinik kontrolü de paralel olarak iyileşmiş; yaşam kalitesi belirgin şekilde artmış ve özellikle küçük hava yolu fonksiyonunu yansıtan FEF25-75 (%) değerinde olumlu bir değişimle ilişkili bulunmuştur. Bu bulgular, AD'nin çocukluk çağı astımında farmakolojik tedaviyi destekleyen, uygulanabilir bir yaşam tarzı yaklaşımı olabileceğine işaret etmektedir; ancak etkinin nedensel olarak ortaya konması ve alevlenme sıklığı/ilaç gereksinimi gibi sonlanımlar üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi için daha uzun süreli ve randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır.

Özet (Çeviri)

Asthma is a chronic disease in childhood that significantly impairs quality of life due to recurrent symptoms and exacerbations. In recent years, evidence has suggested that nutrition may be associated with the clinical course of asthma through its effects on airway inflammation and oxidative stress. The Mediterranean diet (MD), characterized by a high intake of vegetables, fruits, whole grains, legumes, and olive oil, represents a dietary pattern with strong antioxidant and anti-inflammatory potential. This study aimed to evaluate the effects of adherence to the MD on clinical asthma control, quality of life, and pulmonary function in children with atopic asthma. This single-center, prospective study included 123 children with atopic asthma aged 7-17 years. At baseline and at the 3-month visit, asthma clinical control was classified according to the Global Initiative for Asthma (GINA) criteria, asthma control was assessed using age-appropriate Asthma Control Test scores (ACT/C-ACT), quality of life was evaluated using the Pediatric Asthma Quality of Life Questionnaire (PAQLQ), and pulmonary function tests (PFTs) were performed. Adherence to the MD was assessed using the Mediterranean Diet Quality Index (KIDMED), and all participants received structured education consistent with the MD. To assess feasibility and implementation, three-day dietary records were collected during the first and second months, and participants were additionally directed to educational materials when necessary. The primary outcome was defined as the association between MD adherence and the level of clinical asthma control. The median age of the participants was 11 years (IQR: 9-13), and 68.3% were male. At baseline, according to the GINA clinical control classification, 36.6% of participants were well controlled, 31.7% were partly controlled, and 31.7% were uncontrolled. The median KIDMED score increased significantly from 4 (2-6) at baseline to 8 (6-10) at 3 months (p<0.001). During follow-up, the median ACT score increased from 23 (21-24) to 25 (23-25), the median C-ACT score increased from 22 (20-24) to 25 (24-27), and the median PAQLQ score increased from 5.30 (4.56-5.71) to 6.21 (5.60-6.60) (p<0.001 for each). Significant positive correlations were found between ΔKIDMED and ΔPAQLQ (r=0.236; p=0.009) and between ΔKIDMED and ΔFEF25-75(%) (r=0.193; p=0.033). ΔKIDMED values differed between groups according to ΔGINA categories (p = 0.047), and the median ΔKIDMED was higher in the group with clinically meaningful improvement (≥2 categories) (5 [3-7] vs 3 [1-6]; p = 0.012). In conclusion, adherence to the MD in children can be significantly improved over a three-month period through MD-focused education and regular follow-up. Increased adherence was associated with parallel improvements in clinical asthma control, substantial enhancement in quality of life, and favorable changes in pulmonary function, particularly in FEF25-75(%), reflecting small-airway function. These findings suggest that the MD may represent a feasible lifestyle approach supporting pharmacological treatment in childhood asthma; however, longer-term randomized controlled studies are needed to establish causality and to evaluate its effects on outcomes such as exacerbation frequency and medication requirements.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    988264

    Obez astımlı çocuklarda Akdeniz diyetinin astım kontrolü, vücut bileşimi, inflamatuvar ve oksidan parametrelere etkisi

    Effect of Mediterranean diet on asthma control, body composition, inflammatory and oxidant parameters in obese children with asthma

    ŞENAY ÇATAK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Beslenme ve DiyetetikGazi Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NİLÜFER TEK

  2. Tez No

    811981

    7-12 yaş grubu astımlı çocuklarda akdeniz diyetine uyumun yaşam kalitesi ve uyku bozukluğu ile ilişkisi

    The relation between adherence to the Mediterranean diet on quality of life and sleep disorder in children aged between 7-12 with asthma

    MÜNEVVER GAYE AYBEY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Beslenme ve Diyetetikİstanbul Atlas Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HÜLYA YILMAZ ÖNAL

  3. Tez No

    864498

    Kronik astımlı kadınlarda diyetle flavonoid alımı ile antioksidan durum ve bazı inflamasyon belirteçleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Associations between dietary intake of flavonoids and antioxidant status and some inflammatory markers in women with chronic asthma

    GÜLEN SUNA

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Beslenme ve DiyetetikHacettepe Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYLİN AYAZ

  4. Tez No

    749200

    Akdeniz diyetinin emziren annelerin depresyon skorlarına ve bebeklerinin fiziksel gelişimine etkisi

    The effect of the mediterranean diet on the depression score of breastfeeding mothers and the physical development of the babies

    EFTAL GEÇGİL DEMİR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Beslenme ve Diyetetikİstanbul Medipol Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÖKHAN BAYSOY

  5. Tez No

    761013

    Multiple sklerozlu bireylerde akdeniz diyetinin bazı biyokimyasal bulgular ve yaşam kalitesine etkisi

    The effect of mediterranean diet on some biochemical findingsand quality of life in individuals with multiple sclerosis

    BETÜL KAMANLI

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Beslenme ve DiyetetikGazi Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SANİYE BİLİCİ

Geri Dön