Business organizations and politics in Türki̇ye: The relationship between chambers of commerce and governments (1920-1960)
Türkiye'de iş örgütleri ve siyaset: Ticaret odaları ile hükümetler arasındaki ilişki (1920-1960)
- Tez No: 1000952
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BİRTEN ÇELİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, 1920-1960 yılları arasında Türkiye'deki ticaret odaları ile devlet, hükümetler ve siyasi partiler arasındaki stratejik ilişkileri analiz etmektedir. 1922'de Saltanatın kaldırılması ve 1923'te Türkiye'de cumhuriyet rejiminin kabul edilmesinin ardından, ticaret odaları devlet politikaları, ekonomik koşullar ve ideolojik değişimler nedeniyle önemli ölçüde evrim geçirmiştir. II. Dünya Savaşı'nı ve bunun Türk toplumu ve Türkiye'nin tüm sektörleri üzerindeki ağır etkilerini içeren 1929-1945 yılları arasındaki devletçi kalkınma modelinin uygulandığı dönemde, iş insanları ticaret odaları aracılığıyla, özellikle Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) ulusal ekonomik politikalarına uyum sağlamak zorunda kalmışlardır. Yine bu dönemde, farklı sektörlerden oda üyesi iş insanları devletin özel sektöre güvensizliğini aşmak ve hükümetin desteğini almak için CHP'ye katılarak siyasete atılmışlardır. 1945'ten 1960 arası dönemde iş dünyası kendi çıkarlarını korumak için bağımsız olarak örgütlenmeye, uluslararası kongrelere katılmaya, Avrupa odalarıyla ilişkiler kurmaya başlamış ve siyasi partilerle ilişkileri sürdürmüşlerdir. 1950-1960 yılları arasında Demokrat Parti (DP) döneminde liberal ekonomi politikaları sermaye birikimini ve devlet ilişkilerini dönüştürmüş ve 1950 tarihli 5590 sayılı Kanun, çeşitli sektörlerniçin önemli bir temsil organı haline gelen Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nin (TOBB) kurulmasını kolaylaştırmıştır. Bu dönüşüme ve odaların siyasi bağlantılarına önemli bir örnek, TOBB Başkanı olan ve DP'de önemli görevde olan Üzeyir Avunduk'tur. Genel olarak, bu gelişmeler, Türkiye'deki ticaret odalarının dönüşümünü ve onların hem CHP hem de DP dönemlerinde ulusal ve uluslararası kısıtlamalar altında ekonomi politikalarının uygulanmasındaki rollerini anlamak için çok önemlidir; ve bu tez Türkiye'nin siyasi ve ekonomik tarihine katkıda bulunmak amacıyla Ticaret Odalarının dönüşümündeki bu dinamikleri inceleyecektir.
Özet (Çeviri)
This thesis analyzes the strategic relationships between chambers of commerce and the state, governments, and political parties in Türkiye from 1920 to 1960. Following the abolition of the Ottoman sultanate in 1922 and the establishment of the Turkish Republic in 1923, the chambers of commerce evolved significantly due to state policies, economic conditions, and ideological shifts. During the Republican era, the businesspeople via the chambers of commerce had to adapt to the national economic policies of the Republican People's Party (RPP), particularly during the statist development model from 1929 to 1945, a period that included World War II and the heavy conditions it created on Turkish society and all sectors in Türkiye. It was in this period that some businessmen from different sectors became interested in politics by joining the RPP to overcome the distrust of the state of the private sector. From 1945 to 1960, business communities began to organize independently for their interests, participating in international congresses and building relations with European chambers, and becoming more interested in politics. Under the Democratic Party (DP) from 1950 to 1960, liberal economic policies transformed capital accumulation and state relations. Law 5590 in 1950 facilitated the establishment of the Turkish Union of Chambers and Commodity Exchanges (TOBB), which became a key representative body for various sectors. This period is exemplified by Üzeyir Avunduk, who held leadership roles in both TOBB and the DP, illustrating the political connections of the chambers. Overall, these developments are crucial for understanding the transformation of chambers of commerce in Türkiye and their role in implementing economic policies under both the RPP and the DP amid national and international constraints, all of which will be covered in this thesis by exploring the dynamics of the historical transformation to contribute to the political and economic history of Türkiye.
Benzer Tezler
- Liberal ekonomi politikaları altında İstanbul'un dönüşümü: 1984-1989 arası dönemde istanbul'da yürütülen imar faaliyetleri
Transformation of İstanbul under liberal economic policies: the redevelopment works between 1984–1989
EBRU ŞEVKİN
Doktora
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET MURAT GÜL
- Bina ve şehir biçimlenmesinde felsefe ve kuram
The Influence of philosophy and theory on the form of building and city
YASEMİN ALKIŞER
- Metropoliten alanlarda kentiçi ulaşım yönetimi İstanbul örneği
The Innercity transportation management in metropolitan areas İstanbul as a sample
PERVİN BETÜL ZENGİN AYTAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜCEL ÜNAL
- Basın işletmeciliği ile ekonominin temel kavramları arasındaki ilişki
The relationship between the basic concepts of economics and media management
FAHRİ AKSÜT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
GazetecilikMarmara ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İRFAN PAÇACI
- The positive side of phubbing: Does it work as a coping mechanism in stressful work environments?
Sosyotelizmin olumlu yanı: Stresli çalışma ortamlarında bir başa çıkma mekanizması olarak işe yarıyor mu?
ÇAĞATAY YILMAZ
Doktora
İngilizce
2026
İşletmeAnkara Sosyal Bilimler Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ÇOLAK