Proposing an interdisciplinary model for urban archaeology in Türki̇ye
Türkiye'de kentsel arkeoloji için disiplinlerarası bir model önerisi
- Tez No: 1000953
- Danışmanlar: PROF. DENİZ BURCU ERCİYAS
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Arkeoloji, Mimarlık, Urban and Regional Planning, Archeology, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Arkeolojik miras, Kent planlama, Kentsel arkeoloji, Kentsel koruma, Kentsel koruma alanları, Koruma planlaması, Kültürel miras, Çoklu disiplin, Archaeological heritage, Urban planning, Urban archaeology, Urban conservation, Urban conservation areas, Conservation planning, Cultural heritage, Multi disciplinary
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yerleşim Arkeolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde kentsel arkeolojik alanlar, kamusal (kentsel) alanların arkeolojik alanlarla kesiştiği ve bütünleştiği yerler olarak tanımlanmaktadır. Bu alanların gelecek nesillere aktarılabilmesi için özel yöntemlerle korunması gerekmektedir. Çok sayıda belge, yayın ve proje, kentsel arkeolojik alanları disiplinlerarası bir çalışma alanı olarak nitelendirerek, kazı, koruma, planlama, yönetim ve sunum çalışmalarında disiplinlerarası ekipler tarafından yürütülen koordineli süreçlerin gerekliliğini vurgulamaktadır. Bu çerçevede, bu çalışma, disiplinler arası bakış açılarının kentsel arkeolojik alanlardaki süreçleri nasıl şekillendirdiğini incelemeyi ve Türkiye için sürdürülebilir ve etkili bir arkeoloji temelli disiplinlerarası model kavramsallaştırmayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda, aralarındaki koordinasyonu geliştirmek için çeşitli disiplinlerin rollerini tanımlamak ve kentsel arkeolojik alanların korunmasını sağlayan disiplinlerarası bir yönetim modeli önermek hedeflenmiştir. Beş bölümden oluşan bu çalışma, uluslararası ve ulusal yasal belgelerin, yayınların (110) ve tezlerin kapsamlı analizleri ve uzmanlarla yapılan bir ankete (107) dayanmaktadır. Ayrıca, disiplinlerarasılığın işlevselliğini ve etkinliğini değerlendirmek için Bulgaristan ve Türkiye'den vaka çalışmalarını içermektedir. Böylece, elde edilen bulgulara dayanarak, arkeologlar tarafından üretilen verilerin mimarlar, şehir planlamacıları ve destekleyici disiplinlerden uzmanlarla işbirliği içinde işlendiği bir model önerilmiştir. Bu modelde, arkeologların merkezi bir danışmanlık rolü üstlenmesi ve tüm süreçlerin kentsel arkeoloji birimi çerçevesinde yürütülmesi amaçlanmıştır. Bu alandaki bütüncül araştırma eksikliğini ele alan çalışma, teorik bilginin pratiğe aktarılmasını kolaylaştıran sistematik ve yapılandırılmış bir metodolojik çerçeve sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Today, urban archaeological areas are defined as places where public (urban) spaces intersect with and integrate into archaeological sites. These areas require protection through specialized methods to be transmitted to future generations. Numerous documents, publications, and projects characterize urban archaeological areas as interdisciplinary fields, highlighting the necessity of coordinated processes carried out by interdisciplinary teams during excavation, conservation, planning, management, and presentation. Within this framework, this study aims to examine how disciplinary perspectives shape these processes in urban archaeological areas and to conceptualize a sustainable and effective archaeology-based interdisciplinary model for Türkiye. Accordingly, the main objective is to define the roles of various disciplines in improving coordination among them and to propose an interdisciplinary management model that ensures the protection of urban archaeological areas. The study is structured into five chapters and is based on comprehensive analyses of international and legal documents, publications (110) and theses, as well as a survey conducted with experts (107). In addition, case studies from Bulgaria and Türkiye were examined to evaluate the functionality and effectiveness of interdisciplinarity. Based on the findings, a model is proposed in which data produced by archaeologists are processed through collaboration with architects, city planners, and specialists from supporting disciplines. In this model, archaeologists assume a central advisory role, and all processes are conducted under the framework of an urban archaeology unit. By addressing the lack of holistic research in this field, the study offers a systematic and structured methodological framework that facilitates the transfer of theoretical knowledge into practice.
Benzer Tezler
- Mimarın formasyonunda aktivist-katılımcı model önerisi: Üniversite-kentler birliği
A proposal for an activist-participatory model in the architectural education: University-union of cities
HANIM GÜL AYDIN
- Enhancing urban flood resilience through GIS-AHP andwsud strategies: A case study of Istanbul's Anatolian districts
Kentsel sel direncinin artırılması: istanbul'un Anadolu yakası için CBS-AHP ve SDKT stratejileri üzerine bir uygulama
OMID ZAMANI GHAREHCHAMANI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Peyzaj Mimarlığıİstanbul Teknik ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA AYÇİM TURER BAŞKAYA
- Human-machine collaboration in landscape architecture:Multi-stage integration of ai into landscape site analysisworkflow
Peyzaj mimarlığında insan-makine işbirliği: Yapay zekanınçevre analizi sürecine çok katmanlı entegrasyonu
BUSE EZGİ ER
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Peyzaj Mimarlığıİstanbul Teknik ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELİH BOZKURT
- Sosyo-ekolojik sistem olarak peyzaj değerlerinin su tabanlı ekosistemlerde irdelenmesi: Köyceğiz lagünü
Examination of landscape values as socio-ecological systems in aquatic ecosystems: The case of Koycegiz lagoon
ESRA TEKELİ
Doktora
Türkçe
2025
Peyzaj Mimarlığıİstanbul Teknik ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA AYÇİM TÜRER BAŞKAYA
- Practices from sweden for sustainable turkiye: a pv parksite selection methodology proposal
Sürdürülebilir türkiye için isveç uygulamaları: pv parkyeri seçimi yöntemi önerisi
ÜMMÜHAN YOLCUOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiGayrimenkul Geliştirme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİYE AHU GÜLÜMSER
DR. İLHAMİ AKKUM