Okul öncesi öğretmenlerinin sınıf içi etkinliklerde yapay zekâ kullanımına ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Investigation of preschool teachers' opinions on the use of artificial intelligence in classroom activities
- Tez No: 1000984
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÜMMÜHAN YEŞİL DAĞLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, okul öncesi öğretmenlerinin sınıf içi etkinliklerde yapay zekâ kullanımına ilişkin görüşlerini derinlemesine incelemek amacıyla yürütülmüştür. Nitel araştırma yaklaşımıyla tasarlanan çalışma, olgu bilim (fenomenoloji) deseninde yapılandırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenen 12 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen“Öğretmen Bilgi Formu”ve“Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu”aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi tekniğiyle çözümlenerek ilgili temalar ve kategoriler altında kavramsallaştırılmıştır. Araştırma bulguları, öğretmenlerin yapay zekayı temel olarak“insan beyni”ve“bilgisayar programı/ yazılım”şeklinde tanımladıklarını ortaya koymuştur. Katılımcıların yarısının yapay zekayı aktif olarak kullandığı; özellikle ders hazırlığı ile içerik üretimi aşamalarında bu teknolojiden yararlandıkları ve bu durumun zaman yönetimi açısından avantaj sağladığı saptanmıştır. Yapay zekâ kullanımının; çocuklarda merak ve motivasyonu artırması ile eğitim sürecini zenginleştirmesi temel kazanımlar olarak vurgulanırken; katılımcıların çok büyük bir kesiminin kendi yapay zekâ kullanım düzeylerini“orta”veya“düşük”olarak tanımlaması dikkat çekicidir. Uygulama sürecindeki temel engellerin altyapı yetersizliği, teknik bilgi eksikliği ve kurumsal erişim kısıtlamaları olduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğretmenlerin; çocuklarda oluşabilecek aşırı ekran maruziyeti ve bilişsel yaratıcılığın körelmesi gibi olası risklere dair endişe taşıdıkları tespit edilmiştir. Sonuç olarak öğretmenler; yapay zekanın çocuklarla doğrudan temasını gelişimsel kaygılarla kısıtlı tutma eğilimindeyken, eğitim planlama ve materyal geliştirme süreçlerinde sağladığı operasyonel kolaylıklara yüksek değer atfetmektedirler. Okul öncesi eğitimde yapay zekanın etkinliğini artırmak adına öğretmenlere yönelik uygulamalı eğitimlerin düzenlenmesi, teknolojik altyapının iyileştirilmesi ve Türkçe dil desteği sunan yerli içeriklerin geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine in depth the views of preschool teachers regarding the use of artificial intelligence (AI) in classroom activities. Designed with a qualitative research approach, the study was structured in a phenomenological design. The study group consisted of 12 preschool teachers determined through criterion sampling. Data were collected via a“Teacher Information Form”and a“Semi-Structured Interview Form”developed by the researcher. The obtained data were analysed using the content analysis technique and conceptualized under relevant themes and categories. The research findings revealed that teachers primarily define artificial intelligence as“human brain”and“computer program/software.”It was determined that half of the participants actively use AI, particularly benefiting from this technology during lesson preparation and content creation stages, which provides advantages in terms of time management. While increasing curiosity and motivation in children and enriching the educational process were emphasized as key benefits, it is noteworthy that the vast majority of participants described their own AI proficiency levels as“medium”or“low.”The main barriers to implementation were identified as inadequate infrastructure, lack of technical knowledge, and institutional access restrictions. Furthermore, it was found that teachers harbor concerns regarding potential risks such as excessive screen exposure and the stunting of cognitive creativity in children. In conclusion, while teachers tend to limit direct contact between AI and children due to developmental concerns, they attribute high value to the operational convenience it provides in educational planning and material development processes. To increase the effectiveness of AI in early childhood education, preschool teachers recommended to organize applied training for teachers, improve technological infrastructure, and develop local content that offers Turkish language support.
Benzer Tezler
- New perspectives for introducing and developing reading skil is in E. L. T. for the lise I students at state high schools
Başlık çevirisi yok
SEVİNÇ TÜTÜNCÜ
- Sosyal duygusal öğrenme mesleki gelişim eğitiminin tasarlanması uygulanması ve değerlendirilmesi
Designing, implementing, and evaluating the social emotional learning professional development program
BARIŞ SARISOY
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAVUZ ERİŞEN
- Okul öncesi öğretmenlerinin değerler eğitimine ve çocuk haklarına yönelik tutumlarının incelenmesi
Investigation of preschool teachers' attitudes towards values education and children's rights
FATMA MANİCİ ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sağlık EğitimiÇankırı Karatekin ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZAN KAYTEZ
- Okul öncesi öğretmenlerinin erken okuryazarlık becerileri ile ilgili görüşleri
Preschool teacher' views on early literacy skills
ELİF SATI ÇALIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimÇankırı Karatekin ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAN FEYMAN GÖK
- Eğitim amaçlı bilgisayar oyunlarının okul öncesi eğitimde kullanımına yönelik öğretmen görüşleri: Ankara ili örneği
Teachers' opinions about using serious games in pre-school education: Ankara province example
ÖZNUR ÇAKIR BABAYİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERÇİN KARATAŞ
