Reklamlarda anlam üretimi ve etik problemler: Göstergebilimsel bir analiz
Meaning production and ethical issues in advertising: A semiotic analysis
- Tez No: 1001025
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NESLİHAN YÜCESOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Reklam, Etik, Göstergebilim, Anlam Üretimi, Reklam Analizi, Advertising, Ethics, Semiotics, Meaning Production, Advertising Analysis
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fırat Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Reklam, günümüz tüketim toplumunda yalnızca ürün ve hizmetlerin tanıtımını gerçekleştiren bir pazarlama aracı olmanın ötesine geçerek, toplumsal değerleri, kültürel kodları ve bireylerin algı dünyasını şekillendiren güçlü bir anlam üretim alanı hâline gelmiştir. Bu çok katmanlı yapı içerisinde reklam ve etik arasındaki ilişki, özellikle son yıllarda artan manipülatif söylemler, tartışmalı temsiller ve toplumsal duyarlılıkları zorlayan içerikler nedeniyle daha fazla sorgulanır duruma gelmiştir. Bu çalışma, reklam ve etik kavramları arasındaki ilişkiyi incelemeyi ve günümüz reklam pratiklerinde ortaya çıkan etik sorunları göstergebilimsel bir bakış açısıyla analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, reklam içeriklerinde yer alan etik dışı unsurların nasıl üretildiği, hangi göstergeler ve söylemler aracılığıyla sunulduğu ve bu unsurların toplumsal yapı üzerindeki olası etkileri ele alınmıştır. Çalışmanın örneklemini, farklı sektörlerden seçilmiş uluslararası reklam kampanyaları oluşturmaktadır. Bu kapsamda ZARA – The Jacket, Dove – Real Beauty, Calvin Klein – #MyCalvins, Balenciaga – Children Campaign, Pepsi – Live for Now, H&M – Coolest Monkey in the Jungle, Gillette – The Best Men Can Be ve Burger King – Women Belong in the Kitchen adlı reklamlar incelenmiştir. Araştırmada yöntem olarak göstergebilimsel analiz tercih edilmiş; reklamların görsel ve söylemsel yapıları, gösteren–gösterilen ilişkisi, düz anlam ve yan anlam katmanları ile ideolojik ve kültürel kodlar çerçevesinde çözümlenmiştir. Analizler sonucunda, incelenen reklamların bir kısmında manipülatif anlatıların, toplumsal cinsiyet kalıplarının, ayrımcı temsillerin ve etik sınırları zorlayan söylemlerin öne çıktığı tespit edilmiştir. Bu durumun, tüketici algısını yönlendirme potansiyeli taşıdığı ve toplumsal değerlerin yeniden üretiminde etkili olduğu görülmüştür. Çalışma, reklamcılık alanında etik ilkelerin önemine dikkat çekerek, daha sorumlu ve toplumsal duyarlılığı gözeten reklam uygulamalarının gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Advertising has evolved beyond being merely a marketing tool for promoting products and services and has become a powerful field of meaning production that shapes social values, cultural codes, and individuals' perceptions within contemporary consumer society. Within this multi-layered structure, the relationship between advertising and ethics has become increasingly open to scrutiny, particularly in recent years, due to the rise of manipulative discourses, controversial representations, and content that challenges social sensitivities. This study aims to examine the relationship between advertising and ethics and to analyze the ethical problems observed in contemporary advertising practices from a semiotic perspective. In this context, the study focuses on how unethical elements are constructed within advertising content, through which signs and discourses they are conveyed, and what kind of social effects they may generate. The sample of the research consists of selected international advertising campaigns from different sectors. Accordingly, the advertisements ZARA – The Jacket, Dove – Real Beauty, Calvin Klein – #MyCalvins, Balenciaga – Children Campaign, Pepsi – Live for Now, H&M – Coolest Monkey in the Jungle, Gillette – The Best Men Can Be, and Burger King – Women Belong in the Kitchen were analyzed. Semiotic analysis was adopted as the research method, and the visual and discursive structures of the advertisements were examined within the framework of signifier–signified relations, denotative and connotative meanings, as well as ideological and cultural codes. The findings reveal that several of the analyzed advertisements contain manipulative narratives, gender stereotypes, discriminatory representations, and discourses that push ethical boundaries. These elements are found to have the potential to influence consumer perception and play a significant role in the reproduction of social values. The study emphasizes the importance of ethical principles in advertising practices and highlights the necessity of more responsible and socially sensitive advertising approaches.
Benzer Tezler
- Kullanıcı türevli içerik üretimi ve marka savunuculuğu bağlamında dijital çağda karşılaştırmalı reklamların dönüşümü
Transformation of comparative advertising in the digital age in the context of user-derived content creation and brand advocacy
GİZEM YAVUZ YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Halkla İlişkilerOndokuz Mayıs Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEVLÜDE NUR ERDEM
- Ekonomi politik perspektifinde dijital emek sömürüsü: Viral reklam örneklerine yönelik eleştirel bir söylem analizi
Digital labor exploitation from a political economy perspective: A critical discourse analysis of viral advertisement examples
YILDIZ KOL
Doktora
Türkçe
2025
İletişim BilimleriSakarya Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ESKİCUMALI
- Medyada dolaylı algı ve kadının tüketim davranışının temsili üzerine bir çalışma
Meta perception in media and a study about representing of the consumption behaviours of women
HATİCE ŞULE OĞUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Halkla İlişkilerAnkara ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MİNE GENCEL BEK
- Duygular kapitalizmi bağlamında türkiye'de reklamda ölü ünlü kullanımı
The use of dead celebrities in turkish advertisements within the context of capitalism of emotions
NİLAY TAN ÇAKIR
Doktora
Türkçe
2024
Reklamcılıkİstanbul ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VELİ POLAT
- Kapalı yerleşme reklamlarında toplumsal cinsiyet
Gender in gated communities ads
ÖZGE AYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FÜSUN ÇİZMECİ YÖREŞ