Köpek dağı (Kızıldağ yayla-Karaisalı-Adana) civarında yüzeyleyen jura-kretase istiflerinin stratigrafisi ve fasiyes özellikleri; doğu Toroslar
Stratigraphy and facies properties of the jurassic-cretaceous carbonate succession outcropping in the surroundings of the Köpek daği (Kizildağ yayla-Karaisali-Adana); eastern Taurides
- Tez No: 1001051
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAYATİ KOÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Genel Jeoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışma alanı, Doğu Torosların batısında Köpek Dağı (Karaisalı-Adana) civarında, Aladağ Tektonik Birliği içinde yer almaktadır. Çalışmada, bölgede mostra veren Jura-Kretase döneminde çökelmiş karbonatlı birimlerin litolojik, mikrofasiyes özellikleri ve biyostratigrafik içerikleri değerlendirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda, toplamda 930 m kalınlıkta, bir adet temel, iki adet yardımcı olmak üzere 3 kesit ölçülmüş ve toplam 227 örnek alınarak incelenmiştir. Çalışma, litolojik, paleontolojik ve mikrofasiyes analizleri ile beraber stratigrafik yorumlamaları kapsayan bütünleşik bir yöntemi içermektedir. Köpek Dağı Jura-Kretase karbonat platform kayaçları Demirkazık Formasyonu ile temsil edilmekte olup, bu birim üzerine pelajik kireçtaşları ile başlayan, türbiditik birimler ile devam eden, geç Kampaniyen-Maastrihtiyen yaşlı Yavça Formasyonu uyumlu olarak gelir. Bu çalışmada, arazi gözlemleri ve paleontolojik içeriğine göre Demirkazık Formasyonu altı birime (Birim-16) ayrılarak incelenmiştir. Platform istifinin tabanını oluşturan Birim-1 ile Birim-3 tamamen dolomitler ile Birim-2 ise dolomitik kireçtaşı ara seviyeleri içeren kireçtaşları ile temsil edilmektedir. Birim-4 yer yer laminalı, breşik kireçtaşı ara seviyeleri içeren kireçtaşları, Birim-5 bütün rudist ve rudist kırıntıları içeren kireçtaşı, fosilsiz kireçtaşı ardalanmasından oluşmaktadır. Birim-6 tabanda ince kırıntılı, orta-üst seviyelerde çörtlü mikritik kireçtaşı litolojisindedir. Tanımlanan bu altı birimin (Birim-16) yaşları stratigrafik konumları, tanımlanan bentik foraminiferler ile alglerin stratigrafik dağılımları ve birlikte bulunmalarına göre şu şekilde belirlenmiştir. Birim-1, en geç Alt Jura-Orta Jura; Birim-2, Üst Jura; Birim-3 geç Jura-erken Kretase; Birim-4 Valanjiyen-Geç Senomaniyen; Birim-5 erken Kampaniyen, Birim-6 erken geç Kampaniyen olarak belirlenmiştir. Köpek Dağı Jura-Kretase karbonat platformu en geç alt Jura-Apsiyen süresince düşük enerjili, lagün, gel-git çevresi koşulların egemen olduğu bir dönem olup, ?Albiyen-erken Senomaniyen su üstü dönem ile temsil edilir. Orta-geç Senomaniyen sığ platform şartlarına, Turoniyen-en erken Kampaniyen ise yeniden su üstü döneme karşılık gelir. Erken Kampaniyen yeniden platform şartlarının geliştiği, geç Kampaniyen-Maastrihtiyen başlangıçta açık şelf ortamına, sonra derin deniz ortamlarına dönüşerek platformun gömülmesi ile temsil edilir. Köpek Dağı Jura-Kretase karbonat platform çökelleri, litolojik, paleontolojik ve mikrofasiyes özellikleri bakımından, Toroslar'ın diğer kesimlerinde yüzlek veren Jura-Kretase çökelleri ile benzer özellikler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The study area is located in the western part of the Eastern Taurus Mountains, in the vicinity of Köpek Dağı (Karaisalı–Adana), within the Aladağ Tectonic Unit. This study evaluates the lithological and microfacies characteristics, and biostratigraphic content of the Jurassic-Cretaceous carbonate units exposed in the region. For this purpose, three stratigraphic sections—one main section and two auxiliary sections—with a total thickness of 930 m were measured, and a total of 227 samples were collected and examined. The study incorporates an integrated approach encompassing lithological, paleontological, and microfacies analyses along with stratigraphic interpretations. The Jurassic–Cretaceous carbonate platform rocks of Köpek Dağı are represented by the Demirkazık Formation. This unit is conformably overlain by the Yavça Formation of Late Campanian–Maastrichtian age, which starts with pelagic limestones and continues upward with turbiditic units. In this study, based on field observations and paleontological content, the Demirkazık Formation was subdivided into six units (Unit 1– 6) and examined in detail. Unit 1 and Unit 3, which form the basal part of the platform succession, are entirely composed of dolomites, whereas Unit 2 consists of limestones containing intercalations of dolomitic limestone. Unit 4 is represented by limestones locally including laminated and brecciated limestone interbeds. Unit 5 is composed of an alternation of limestones containing abundant rudists and rudist fragments and unfossiliferous limestones. Unit 6 is characterized by fine-grained clastic deposits at the base and cherty micritic limestone lithology in the middle to upper levels. The ages of the six defined units (Units 1–6) were determined based on their stratigraphic positions, as well as the stratigraphic distributions and co-occurrences of the identified benthic foraminifera and algae. Accordingly, Unit 1 is dated to the latest Lower Jurassic–Middle Jurassic; Unit 2 to the Upper Jurassic; Unit 3 to the late Jurassic–early Cretaceous; Unit 4 to the Valanginian–late Cenomanian; Unit 5 to the early Campanian; and Unit 6 to the early late Campanian. The Köpek Dağı Jurassic–Cretaceous carbonate platform represents a period dominated by low-energy lagoonal and tidal-flat environments from the latest early Jurassic to the Aptian, and is characterized by a subaerial exposure phase during the ?Albian–early Cenomanian. The middle-upper Cenomanian corresponds to shallow platform conditions, and the Turonian to earliest Campanian represents a period of renewed overwater conditions. The early Campanian is characterized by the period when platform conditions developed again, and the late Campanian-Maastrichtian is represented by initially turning into an open shelf environment, then into a deep-sea environment and the burial of the platform. The Jurassic–Cretaceous carbonate platform deposits of Köpek Dağı display lithological, paleontological, and microfacies characteristics similar to those of the Jurassic–Cretaceous deposits exposed in other parts of the Taurides.
Benzer Tezler
- Kızıldağ yayla (Adana) dolayının jeoloji incelenmesi
Başlık çevirisi yok
ULVİ CAN ÜNLÜGENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Jeoloji MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CAVİT DEMİRKOL
PROF. DR. AHMET ACAR
DOÇ. DR. MAHMUT SAYIN
- Oflak Dağı (Kaynarca) ve çevresinin florası
Flora of Oflak Mountain (Kaynarca) and its surroundings
SERKAN YENER
- Pars (Panthera pardus)'ın Doğu Karadeniz dağlarındaki üreme durumu ve beslenmesi
Breeding status and diet of leopard (Panthera pardus) in Eastern Karadeniz mountains
AHMET ARPACIK
Doktora
Türkçe
2018
Ormancılık ve Orman MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞAĞDAN BAŞKAYA
- Neolitik Çağ'da Güneydoğu Anadolu'da ticaret ve beslenme faaliyetleri ekseninde toplumsal yaşam
Social life in the axis of trade and nutrition activities in Southeastern Anatolia in the Neolithic Age
ZÜLFİKAR ÖZMEN
- Güneybatı Kopet Dağı (Türkmenistan) florası
Flora of south-west Koppet Mountain (Turkmenistan)
YALKAPBERDI MURATGELDIEV