Spontan pnömotoraks hastalığının mevsimlerle olan ilişkisi
Relationship between spontaneous pneumothorax and seasons
- Tez No: 1001159
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DUYGU MERGAN İLİKLERDEN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Göğüs Cerrahisi, Thoracic Surgery
- Anahtar Kelimeler: Primer spontan pnömotoraks, meteorolojik faktörler, atmosferik basınç, göğüs cerrahisi, çevresel etkenler, Primary spontaneous pneumothorax, meteorological factors, atmospheric pressure, thoracic surgery, environmental factors
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Göğüs Cerrahisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Primer spontan pnömotoraks (PSP), altta yatan akciğer hastalığı olmaksızın gelişen, plevral boşlukta hava birikimiyle karakterize bir klinik tablodur. Genellikle uzun boylu, zayıf, genç erkeklerde görülür. Literatürde PSP'nin oluşumunda sigara kullanımı, genetik yatkınlık ve vücut yapısının yanı sıra meteorolojik faktörlerin de rol oynayabileceği belirtilmektedir. Bu çalışma, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi Göğüs Cerrahisi Kliniği'nde 2013–2023 yılları arasında PSP tanısı alan hastalarda meteorolojik değişkenlerin (sıcaklık, nem, basınç, rüzgâr hızı ve yağış miktarı) olası etkilerini incelemek ve PSP ile çevresel faktörler arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi Göğüs Cerrahisi Kliniği'nde Ocak 2013-Aralık 2023 tarihleri arasında PSP tanısı ile takip edilen 18 yaşından büyük 153 hasta retrospektif olarak incelenmiştir. İklim verileri Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nden (MGM) temin edilmiştir. Veriler MS Excel programında düzenlenmiş ve istatistiksel analizler SPSS (Statistical Package for the Social Sciences, ver. 27) paket programı ve Python aracılığıyla yapılmıştır. Katılımcılar, sosyodemografik bilgilerine göre kategorize edilmiş ve tanımlayıcı istatistikler sunulmuştur. Hesaplamalarda istatistiki olarak anlamlı kabul edilen düzey %5 (p=0.05) olarak ele alınmıştır. Bulgular: Çalışmamızda ele alınan 153 PSP olgusunun %94.77'si erkek (n=145), %5.23'ü kadın (n =8), hastaların yaş ortalaması 28.18±10.075 idi. Pnömotoraks hastaların %46.41'inde (n =71) solda, %53.59'unda (n =82) ise sağda gelişmişti. Olguların %25.49'u (n =39) nüks pnömotoraks, %74.51'i (n =114) ilk atak pnömotoraks olarak belirlenmiştir. Primer spontan pnömotoraks olgularının mevsimsel dağılımında belirgin bir fark gözlenmemiş ve meteorolojik değişkenlerle PSP görülme sıklığı arasında genel olarak istatistiksel açıdan anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Ancak çalışmamızda vaka günü (OR:0.958, p=0.031), vakadan bir önceki gün (OR:0.950, p=0.009) ve iki önceki gün (OR:0.958, p=0.031) ortalama basınç değerlerindeki azalmaların PSP görülme ihtimalini artırdığı ve bu negatif etkinin anlamlı (p<0.05) olduğu görülmüştür. Sonuç: Elde edilen bulgular, PSP'nin oluşumunda çevresel faktörlerin tek başına belirleyici olmadığını, ancak atmosferik basınç gibi bazı meteorolojik değişkenlerin katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte, PSP'nin multifaktöriyel bir patofizyolojiye sahip olduğu, bireysel özellikler (yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi, sigara kullanımı, genetik yatkınlık) ve yapısal akciğer özelliklerinin çevresel etmenlerle birlikte değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Introduction and purpose: Primary spontaneous pneumothorax (PSP) is a clinical condition characterized by air accumulation in the pleural space, occurring without underlying lung disease. It is typically seen in tall, thin, young men. The literature suggests that meteorological factors, as well as smoking, genetic predisposition, and body structure, may play a role in the development of PSP. This study was conducted at the Van Yüzüncü Yıl University Dursun Odabaş Medical Center Thoracic Surgery Clinic between 2013 and 2023 to investigate the potential effects of meteorological variables (temperature, humidity, pressure, wind speed, and precipitation) on patients diagnosed with PSP and to assess the relationship between PSP and environmental factors. Materials and Methods: This study retrospectively examined 153 patients over the age of 18 who were followed with a diagnosis of PSP at the Van Yüzüncü Yıl University Dursun Odabaş Medical Center Thoracic Surgery Clinic between January 2013 and December 2023. Climate data were obtained from the General Directorate of Meteorology (MGM). Data were organized in MS Excel, and statistical analyses were conducted using SPSS (Statistical Package for the Social Sciences, ver. 27) and Python. Participants were categorized according to their sociodemographic information, and descriptive statistics were presented. A statistically significant level of 5% (p=0.05) was considered in the calculations. Results: In our study, of the 153 PSP cases, 94.77% were male (n=145), 5.23% were female (n=8), and the mean age of the patients was 28.18±10.075. Pneumothorax developed on the left in 46.41% (n=71) of the patients and on the right in 53.59% (n=82). Recurrent pneumothorax was present in 25.49% (n=39) of the cases, and first-episode pneumothorax was present in 74.51% (n=114). No significant difference was observed in the seasonal distribution of primary spontaneous pneumothorax cases, and no statistically significant relationship was found between meteorological variables and the incidence of PSP (p>0.05). However, in our study, it was observed that decreases in mean pressure values on the day of the incident (OR:0.958, p=0.031), the day before the incident (OR:0.950, p=0.009) and the two days before the incident (OR:0.958, p=0.031) increased the likelihood of PSP and this negative effect was significant (p<0.05). Conclusion: The findings suggest that environmental factors alone are not the sole determinant in the development of PSP, but that some meteorological variables, such as atmospheric pressure, may contribute. However, it is believed that PSP has a multifactorial pathophysiology, and individual characteristics (age, gender, body mass index, smoking, genetic predisposition) and structural lung characteristics should be evaluated in conjunction with environmental factors.
Benzer Tezler
- Acil servise başvuran kronik obstrüktif akciğer hastalığına ikincil gelişen pnömotorakslı hastaların analizi
The analysis of the patients with pneumothorax developed collaterally to chronic obstructive lung disease who consulted to emergency service
GÖKBAY TEMİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
İlk ve Acil YardımSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
UZMAN MÜGE GÜLEN
- Düşük doğum ağırlıklı preterm yenidoğanlarda pnömotoraks sıklığı, risk faktörleri ve sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of pneumothorax frequency, risk factors and consequences in low birth weight preterm newborn
BEYZA ZALİM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF ÖZALKAYA
- Çocukluk çağında pnömotoraks
Pneumothorax in childhood
MERVE AKA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE NURAL KİPER
- Büllöz akciğerde hacim küçültücü cerrahinin sonuçlarının değerlendirilmesi
Bvolume reduction surgery in ullous lung evaluation of results
AYTEN GÜNER AKBIYIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Göğüs CerrahisiSağlık BakanlığıGöğüs Cerrahisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHARREM ÇELİK
- Matriks metalloproteinazların spontan pnömotoraks etiyolojisi üzerine etkileri
Effects of matrix metalloproteinases on spontaneus pneumothorax etiology
ALİ MERAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Göğüs CerrahisiRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiGöğüs Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN TÜRÜT