Ergenlerde dijital oyun bağımlılığı, bilişsel esneklik ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between digital game addiction, cognitive flexibility, and psychological symptoms in adolescents
- Tez No: 1001160
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATİH BAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gelişim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, 12-18 yaş arasında ergenlerde dijital oyun bağımlılığı, bilişsel esneklik ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2025-2026 eğitim-öğretim döneminde İstanbul'daki ortaokul ve liselerde öğrenim gören kız ve erkek toplam 323 öğrenci oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında, katılımcıların cinsiyet, yaş, kardeş sayısı, eğitim düzeyi (kaçıncı sınıf olduğu), anne ve baba eğitim düzeyi ve dijital oyun araçlarına ilişkin Kişisel Bilgi Formu; dijital oyun bağımlılığını ölçmek için Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği (DBÖ); psikolojik belirti düzeylerini tespit etmek için Kısa Semptom Envanteri (KSE); bireylerin içinde kaldıkları zor durumlarda alternatif çözümler üretebilme, uygun seçenekleri fark edebilme, dengeli düşünebilme ve bunları davranış haline getirebilme becerilerinin belirlenebilmesi hedeflenerek geliştirilen Bilişsel Esneklik Envanteri (BEE) kullanılmıştır. Bu çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Gerçekleştirilen analizler Jamovi 2.6.13 istatistik programı ile yapılmıştır. Betimsel istatistikler sunulmuş, korelasyon ve basit regresyon analizleri yapılmış ve karşılaştırma testleri kullanılmıştır. Veriler betimsel istatistikler, Pearson momentler çarpımı korelasyon tekniği, basit doğrusal regresyon analizleri, bağımsız örneklem t testleri, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Kruskal Wallis testi ve Dunnett T3 Post Hoc analizi ile analiz edilmiştir. Analizler sonucunda dijital oyun bağımlılığı, psikolojik belirtiler ve bilişsel esneklik arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Ayrıca ergenlerde psikolojik belirtilerin (anksiyete, depresyon, olumsuz benlik, somatizasyon ve hostilite) her birinin dijital oyun bağımlılığını anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Dijital oyun bağımlılığı sosyodemografik değişkenlere göre incelendiğinde ise cinsiyete göre erkek öğrencilerin bağımlılık puanlarının kız öğrencilere göre daha yüksek olduğu, sınıf düzeyine ve kullanılan teknolojik araca göre de anlamlı farklılıklar bulunduğu tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the relationship between digital game addiction, cognitive flexibility, and psychological symptoms among adolescents aged 12–18. The research sample consists of 323 female and male students attending middle and high schools in Istanbul during the 2025–2026 academic year. Data were collected using the Personal Information Form—covering participants' gender, age, number of siblings, grade level, parents' educational level, and digital gaming tools; the Digital Game Addiction Scale (DGAS); the Brief Symptom Inventory (BSI) to assess psychological symptom levels; and the Cognitive Flexibility Inventory (CFI), designed to evaluate individuals' ability to produce alternative solutions, recognize appropriate options, think rationally, and translate these into behavior. A correlational survey model was employed in this study. Analyses were conducted using the Jamovi 2.6.13 statistical program. Descriptive statistics, correlation and simple regression analyses, as well as comparison tests were performed. The data were analyzed using descriptive statistics, Pearson's product–moment correlation, simple linear regression, independent samples t-tests, ANOVA, the Kruskal–Wallis test, and Dunnett's T3 post hoc analysis. The analyses revealed significant relationships among digital game addiction, psychological symptoms, and cognitive flexibility. Additionally, each psychological symptom (anxiety, depression, negative self-concept, somatization, and hostility) significantly predicted digital game addiction in adolescents. When digital game addiction was examined across sociodemographic variables, male students were found to have higher addiction scores than female students, and significant differences were observed by grade level and the type of technological device used.
Benzer Tezler
- Ergenlerde dijital oyun bağımlılığı, bilişsel esneklik ve stresle baş etme tarzlarının incelenmesi
Examining digital game addiction, cognitive flexibility and stress coping styles in adolescents
MERVE BEKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜNYAMİN ATEŞ
- Ergenlerde algılanan sosyal destek, psikolojik sağlamlık ve sosyal kaygının incelenmesi
An investigation of perceived social support, psychological resilience, and social anxiety in adolescents
ABDULSAMET ERCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜNYAMİN ATEŞ
- Sporcu ergenlerde dijital oyun bağımlığının sporda psikolojik performansa etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of digital game addiction on psychological performance in sports in athletic adolescents
AZİZ KARHAN
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimSelçuk ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM BOZKURT
- Dijital oyun bağımlısı olan ve olmayan obez ergenlerde günlük ritim ve yeme davranışlarının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
CEREN USLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAYI ELİAÇIK
- Özel öğrenim gruplarında dijital oyun bağımlılığı yaygınlığının incelenmesi
A study of the prevalence of digital game addiction in special education groups
GİZEM AKILLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikiyatriEge ÜniversitesiMadde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UMUT KIRLI