2009'dan bugüne Türkiye'de kaza ve yaralanmalara bağlı ölümlerin incelenmesi
Analysis of injury-related mortality in Türkiye since 2009
- Tez No: 1001178
- Danışmanlar: PROF. DR. GALİP EKUKLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kaza ve yaralanmalar, tüm dünyada önemli bir halk sağlığı sorunu olup hem akut hem de uzun vadeli sağlık sonuçları, ekonomik yükü ve sosyal etkileri nedeniyle ülkelerin sağlık politikalarında önemli bir yere sahiptir. Yaralanmaların mortalite üzerindeki etkisi, yaş dağılımındaki farklılıklar ve zamana bağlı değişimlerden etkilendiği için, eğilimlerin doğru değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de 2009–2023 yılları arasında kaza ve yaralanmalara bağlı ölümlerin yıllara göre değişimini incelemek ve yaşa standardize ölüm hızları üzerinden zamansal eğilimleri ortaya koymaktır. Çalışma, Dünya Sağlık Örgütü Mortalite Veri Tabanı'ndan elde edilen ölüm verilerinin analizine dayanan ekolojik tipte bir araştırmadır. Uluslararası kıyaslamalara olanak sağlamak amacıyla yaşa göre doğrudan standardizasyon yöntemi ile yaşa standardize hızlar hesaplanmıştır. Trend analizleri Joinpoint regresyon modeli ile yürütülmüş; her yaralanma alt grubu için yıllık yüzdesel değişim ve yıllık yüzdesel değişimin ortalaması değerleri hesaplanmıştır. Çalışmamızda, tüm kaza ve yaralanmalara bağlı yaşa standardize ölüm hızının çalışma döneminin başlangıcında 100 000'de 16,7 iken çalışma döneminin sonunda 100 000'de 73,1 olduğu saptanmıştır. Trend analizine göre tüm yaralanma ölümleri için yaşa standardize ölüm hızının yıllık yüzdesel değişimin ortalamasında anlamlı değişim görülmemiştir. Kasıtsız kaza ve yaralanma alt grupları yaşa standardize ölüm hızı trendi incelendiğinde, düşmelere bağlı ölümlerde azalma, zehirlenme ve boğulma gibi daha düşük sıklıktaki yaralanma türlerinde ise artış yönünde bir eğilim gözlenmiştir. Kasıtlı yaralanmalara bağlı ölümlerde ise kendine zarar vererek ölümlere bağlı trend artış yönlü bir değişim saptanmıştır. Türkiye'de kaza ve yaralanma mortalite yükünün yıllar içindeki değişimini uluslararası karşılaştırılabilir bir biçimde ortaya koyan bu çalışma, kaza ve yaralanmaların tüm alt gruplarla birlikte kapsamlı biçimde ele alınmasını sağlamaktadır. Elde edilen bulgular, politika yapıcılar için öncelikli alanların belirlenmesine, yaralanma önleme stratejilerinin güçlendirilmesine ve gelecekte yapılacak epidemiyolojik araştırmalara rehberlik edebilecek niteliktedir.
Özet (Çeviri)
Injuries are a major public health problem worldwide and play an important role in countries' health policies due to their acute and long-term health consequences, economic burden, and social impacts. The impact of injuries on mortality is influenced by differences in age distribution and time-related changes, making the accurate assessment of trends crucial. This study aims to examine annual changes in injury-related mortality in Türkiye between 2009 and 2023 and to describe these temporal trends using age-standardized mortality rates. This ecological study is based on mortality data obtained from the World Health Organization Mortality Database. To ensure international comparability, age-standardized mortality rates were calculated using the direct standardization method. Temporal trends were analyzed with the Joinpoint regression model, and annual percent change and average annual percent change values were estimated for each injury subgroup. In this study, the age-standardized mortality rate for all injuries increased from 16.7 per 100,000 at the beginning of the study period to 73.1 per 100,000 by the end. Trend analysis indicated no statistically significant change in the overall average annual percent change for total injury-related mortality. Among unintentional injury subgroups, a decreasing trend was observed for fall-related deaths, while an upward trend was observed for less frequent types of injuries such as poisoning and drowning. However, an upward trend was observed for deaths due to intentional injuries, specifically for deaths due to self-harm. By presenting internationally comparable temporal patterns in Türkiye's injury-related mortality burden, this study provides a comprehensive assessment of all major injury categories. The findings offer valuable evidence for policymakers in prioritizing intervention areas, strengthening injury prevention strategies, and informing future epidemiological research.
Benzer Tezler
- Kuru incirlerde küf florası ve aflatoksigenik küflerin saptanması
Başlık çevirisi yok
SİBEL BÜYÜKŞİRİN
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Current models in higher education governance
Yükseköğretim yönetiminde çağdaş modeller
BAYRAMGELDI HUDAYBERDIYEV
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM HAKAN KARATAŞ
- Physical characterization of aerosols by using space-borne and ground-based observations in the Eastern Mediterranean Basin
Doğu Akdeniz Bölgesindeki aerosollerin uydu ve yer gözlemleri ile fiziksel karakterizasyonu
AYŞE GÖKÇEN IŞIK
Doktora
İngilizce
2024
Çevre MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLEN GÜLLÜ
- Gökçeada'nın kültürel peyzaj değerlerinin belirlenmesi ve korunmasına yönelik ilkeler
Determination of cultural landscape values of Gokceada and principles for the conservation
AYŞE CEREN GÜLER
Doktora
Türkçe
2018
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YEGAN KAHYA SAYAR