Sirkadyen ritimde sabahçıl akşamcıl ve ara tip kişilerin oral hijyen alışkanlıklarının incelenmesi
Investigation of oral hygiene habits of morning, evening, and intermediate type individuals in a circadian rhythm
- Tez No: 1001197
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZGÜN ÖZÇAKA YÜKSEL
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Kronotip, beslenme alışkanlıkları, ağız hijyeni, periodontal sağlık, diş hekimliği öğrencileri, sirkadyen ritim, sigara, genç erişkin, bireyselleştirilmiş sağlık, Chronotype, dietary habits, oral hygiene, periodontal health, dental students, circadian rhythm, smoking, young adults, individualized health
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Periodontoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi öğrencilerinde kronotip (bireylerin sabahçıl, akşamcıl veya ara tip olma eğilimi), beslenme alışkanlıkları ve ağız hijyeninin periodontal sağlık üzerine etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel amacı, genç erişkinlerde ve özellikle diş hekimliği öğrencilerinde kronotip ve yaşam tarzı faktörlerinin periodontal sağlıkla ilişkisini ortaya koymak ve bu ilişkiden elde edilen sonuçların, koruyucu diş hekimliği uygulamalarına katkı sağlamasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi öğrencileri arasından dahil edilme kriterlerini sağlayan 138 gönüllü öğrenciyle gerçekleştirildi.. Katılımcıların kronotipleri“Sabahçıl-Akşamcıl Ölçeği (MEQ)”ile belirlendi. Demografik bilgiler, sistemik hastalık öyküsü, sigara kullanımı, boy, kilo, bel çevresi gibi veriler kaydedildi.. Klinik muayene sırasında ağız hijyen durumunu değerlendirmek için Tepe plaq search tablet ile plak boyama uygulandı, tüm ağız plak skorunu değerlendirmek amacıyla Quigley-Hein plak skoru, Sondalama Derinliği (SD) ve Modifiye Kanama İndeksi (MBI) değerleri kaydedildi.. Veriler IBM SPSS Statistics 25.0 ile analiz edildi. Sürekli değişkenlerin analizinde normal dağılıma göre uygun t-testi, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis testleri kategorik değişkenlerde ise Ki-kare testi kullanıldı. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi.. Klinik parametreler ve kronotip, beslenme ve sigara kullanımı gibi yaşam tarzı değişkenleri arasındaki ilişkiler çoklu regresyon analizleriyle incelendi . Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 138 öğrencinin %58'si kadın, %42'si erkek olmak üzere yaş ortalamaları 20,09 ± 1,62 yıldır.). Katılımcıların %24,6'sı sigara kullanırken, %75,4'ü kullanmamaktadır. Kronotip dağılımı; %5,8 sabahçıl, %73,2 ara tip, %21,0 akşamcıl şeklindedir. Kronotip grupları arasında plak skoru (Quinley-Hein ), MBI ve sondalama derinliği (mm) bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır(plak skoru p=0,70; MBI p=0,37; SD p=0,92). Ancak istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmasa da klinik olarak sabahçıl grupta daha düşük plak skoru ve MBI gözlenmiştir. Erkeklerde plak skoru ve MBI kadınlara oranla istatistiksel olarak anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (plak skoru p=0.001, MBI p=0.005), sondalama derinliği açısından cinsiyetler arasında fark bulunamammıştır.. Sigara iv kullanan ve kullanmayan öğrenciler arasında plak skoru, MBI ve SD değerleri benzer bulunmuştur.(p>0,05). Sonuç: kronotipin klinik periodontal parametreler üzerine anlamlı bir etkisi bulunmazken, sabahçıl grupta ağız hijyeni bakımından daha olumlu sonuçlar gözlendi. Akşamcıl ve ara tiplerde ise, literatürle benzer şekilde, ağız hijyeninin daha zayıf olduğu görüldü.Çalışmamızın sonuçları, genç erişkinler ve diş hekimliği öğrencilerinde kronotipe dayalı bireyselleştirilmiş sağlık ve ağız hijyeni eğitiminin planlanmasının, koruyucu sağlık hizmetlerinin etkinliğini artırmada önemli bir strateji olabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to evaluate the effects of chronotype (morningness-eveningness preference), dietary habits, and oral hygiene on periodontal health among students of Ege University Faculty of Dentistry. The main goal was to reveal the relationship between chronotype, lifestyle factors, and periodontal health in young adults—especially dental students—and to contribute to the development of preventive dentistry practices based on these findings. Materials and Methods: The study included 138 volunteer dental students from Ege University who met the inclusion criteria. Data were collected during the 2024-2025 academic year. Chronotypes of the participants were determined using the Morningness-Eveningness Questionnaire (MEQ). Demographic data, systemic disease history, smoking status, body mass index, and waist circumference were recorded. Clinical examinations included plaque disclosure, assessment of whole-mouth plaque score using Quigley-Hein index, probing depth (PD), and Modified Bleeding Index (MBI). Statistical analysis was performed using IBM SPSS Statistics 25.0. Parametric or non-parametric tests (t-test, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis) were used for continuous variables, while Chi-square test was used for categorical data. Significance was set at p<0.05. Relationships between clinical parameters and lifestyle factors (chronotype, diet, smoking) were further analyzed using multiple regression analysis. Results: A total of 138 students participated (mean age: 20.09 ± 1.62 years; 58% female, 42% male). Of the participants, 24.6% were smokers and 75.4% non-smokers. Chronotype distribution was 5.8% morning type, 73.2% intermediate type, and 21.0% evening type. No statistically significant difference was found between chronotype groups in terms of plaque score, MBI, or probing depth (plaque score p=0.70; MBI p=0.37; PD p=0.92), though clinically, the morning group had slightly lower plaque scores and MBI. In gender comparisons, males had significantly higher plaque scores and MBI than females (plaque score p=0.001, MBI p=0.005); no significant difference was found for probing depth. No significant differences were observed between smokers and non-smokers in terms of plaque score, MBI, or probing depth (p>0.05). In conclusion, chronotype did not have a significant effect on clinical periodontal parameters, but the morning type group exhibited relatively better oral hygiene. The results underline the importance of chronotype-based, individualized oral health education programs for young adults and dental students.
Benzer Tezler
- Sirkadyen ritimde sabahçıl akşamcıl ve ara tip kişilerin menstrual siklus özellikleri ile kronotipler arasındaki premenstrual sendrom görülmesinin incelenmesi
Investigation of premenstual syndrome between chronotypes and menstrual cycle characteristics of woman with morningness eveningness type in circadian rhythm
DUYGU DOKUMACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Kadın Hastalıkları ve Doğumİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERDA ÖZBAŞARAN
- Farklı sirkadiyan ritimdeki bireylerde egzersiz kapasitesi, denge ve bilişsel fonksiyonların yüz yüze ve tele-değerlendirme yöntemleri ile karşılaştırılması
Comparison of exercise capacity, balance and cognitive functions in individuals with different circadian rhythms with face-to-face and tele-assessment methods
BERFİN YAZLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiKalp ve Solunum Fizyoterapisi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NACİYE VARDAR YAĞLI
- Hafif şişman ve obez kadınlarda kronotipin yeme davranışı, akdeniz diyetine uyum ve adipoz doku disfonksiyonuna etkisi
The effect of chronotype on eating behavior, compliance with the mediterranean diet and adipose tissue dysfunction in overweight and obese women
BETÜL TÜYSÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikNecmettin Erbakan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA KÜBRA SAYIN
- Erişkin bireylerde sabahçıl ve akşamcıllığın kan basıncı üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of morningness-eveningness on blood pressure in adults
AYŞE AYDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiDokuz Eylül ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VİLDAN MEVSİM
ÖĞR. GÖR. MAKBULE NESLİŞAH TAN
- Bipolar bozukluğu olan hastalarda aktigrafi ile değerlendirilen uyku özellikleri ve nörobilişsel işlevlerle ilişkisi
Sleep characteristics assessed with actigraphy and their associations with neurocognitive functions in patients with bipolar disorder
GAMZE KUTLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
PsikiyatriKaradeniz Teknik ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EVRİM ÖZKORUMAK KARAGÜZEL