Geri Dön

1950'lerden günümüze sanatta anı

Memory in art from the 1950's to the present

  1. Tez No: 1001307
  2. Yazar: NURAY ÇİÇEK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SENİHA ÜNAY SELÇUK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Düzce Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Resim Ana Sanat Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez, 1950'lerden günümüze uzanan süreçte sanatta anı kavramının nasıl ele alındığını ve sanat üretimi içerisinde hangi işlevleri üstlendiğini incelemektedir. Çalışma, anının yalnızca geçmişe ait bireysel deneyimlerin temsili olarak değil; sanatçının bugünkü konumunda yeniden kurguladığı, dönüştürdüğü ve anlamlandırdığı bir anlatı olduğu varsayımından hareket eder. Araştırma nitel yöntemle yürütülmüş; literatür taraması, süreli, basılı, elektronik kaynaklar, sanatçı söyleşileri, web siteleri, görsel analiz ve karşılaştırmalı yapıt incelemesinden yararlanılmıştır. Bu doğrultuda çalışmanın başlangıcında bellek, kişisel bellek, anı gibi kavramlar açıklanırken Augustinus ve Henri Bergson'un düşünceleri de çalışmanın teorik zeminini oluşturmuştur. Devam eden bölümlerde ise anıyı kişisel deneyimlerinden yola çıkarak ele alan sanatçılar ile başkasına ait anılar üzerinden üretim gerçekleştiren sanatçılar incelenmiştir. Bu karşılaştırmalı okuma, anının sanatsal üretimde farklı temsil biçimleri aracılığıyla nasıl dönüştürüldüğünü görünür kılmayı amaçlamaktadır. Yapılan incelemeler sonucunda, kişisel anılar ile başkasına ait anılar arasında sanatsal üretim açısından kesin sınırların bulunmadığı; her iki yaklaşımda da anının sanatçının bilinçli müdahalesiyle kurgulanan bir anlatıya dönüştüğü görülmüştür. İncelenen sanat yapıtları, anının belge, nesne, metin ve görsel imge gibi farklı araçlar aracılığıyla hem bireysel hem de kolektif bir hafıza alanına açılabildiğini göstermiştir. Tezin son bölümünde yer alan bireysel uygulamalar, kuramsal ve sanatsal incelemelerle paralel bir doğrultuda geliştirilmiştir. Sonuç olarak bu tez, sanatta anının hem bireysel hem de toplumsal boyutlarıyla ele alınabileceğini; anının anlatı kurma biçimleri, kimlik inşası ve bellek politikalarıyla doğrudan ilişkili bir üretim zemini sunduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, belleğe dayalı çağdaş sanat pratiklerini bu perspektiften değerlendirerek alana katkı sunmayı hedeflemektedir.

Özet (Çeviri)

This thesis explores how the concept of memory has been addressed in art from the 1950s to the present and examines the functions it has assumed within artistic production. The study is based on the premise that memory is not merely a representation of past individual experiences, but rather a narrative that the artist reconstructs, transforms, and imbues with meaning from their current standpoint. The research employs qualitative methods, including literature reviews, periodicals, printed and electronic sources, artist interviews, websites, visual analysis, and comparative analysis of artworks. Accordingly, the concepts of memory, personal memory, and collective memory are explained at the outset, while the ideas of Augustine and Henri Bergson provide the theoretical framework for the study. Subsequent sections investigate artists who engage with memory through personal experiences and those who create works based on the memories of others. This comparative analysis aims to reveal how memory is transformed in artistic production through various forms of representation. The findings show that there are no clear boundaries between personal memories and the memories of others in the context of artistic creation; in both approaches, memory is transformed into a narrative shaped by the artist's conscious intervention. The artworks examined illustrate that memory can open up both individual and collective spaces through different means such as documents, objects, texts, and visual images. The individual artistic practices included in the final section of the thesis were developed in parallel with the theoretical and artistic research. Ultimately, this thesis demonstrates that memory in art can be approached from both individual and social perspectives, revealing that memory provides a fertile ground closely connected to narrative forms, identity construction, and the politics of memory. The study aims to contribute to the field by evaluating contemporary art practices based on memory from this perspective.

Benzer Tezler

  1. Hafıza ve malzeme estetiği bağlamında soyut dışavurumculuk

    Abstract expressionism in the context of memory and material aesthetics

    GAYE İPEKOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Güzel SanatlarHitit Üniversitesi

    Bileşik Sanatlar Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    DOÇ. MUTEBER BURUNSUZ

  2. Dada ve günümüze etkileri

    Başlık çevirisi yok

    MÜFİT ERCAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1997

    Güzel SanatlarAnadolu Üniversitesi

    PROF. FİKRİ CANTÜRK

  3. Mekân ve belleğin sürekliliğinde kiliselerin rolü, Yeşilköy Köyiçi örneği

    The role of churches in the continuity space and memory, the case of Yeşilköy Köyiçi

    YASEMİN BOZKURT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Şehircilik ve Bölge PlanlamaMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. YAŞAR DİLEK ERBEY

  4. Atatürk'ün milli müzik anlayışının son altmış yıldaki uygulanışı

    Başlık çevirisi yok

    NECATİ GEDİKLİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1989

    Türk İnkılap TarihiDokuz Eylül Üniversitesi

    Müzik Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖZDEMİR NUTKU

  5. 1950'lerden günümüze kadar gelen süreçte bilimsel ve psikolojik bir kavram olarak renk ve auranın sanattaki yansıması

    The reflection of color and aura in art as a scientific and psychological concept from the 1950s to the present

    UMUT CAN SEVGİLİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Güzel SanatlarKarabük Üniversitesi

    Resim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ANIL ERTOK