Lübnan Hizbullahı'nın hegemonya inşası: Sosyal hizmetlerden toplumsal meşruiyete
The construction of Hezbollah's hegemony in Lebanon: From social services to social legitimacy
- Tez No: 1001321
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ATAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Lübnan Hizbullahı'nın toplumsal meşruiyeti, yalnızca silahlı direnişe değil; aynı zamanda ideolojik aygıtlar ve sunduğu sosyal hizmetler aracılığıyla şekillenen gönüllü rıza temeline dayalı olarak inşa edilmektedir. Araştırmanın amacı, Hizbullah'ın sosyal hizmetler, eğitim, medya ve ideolojik faaliyetler aracılığıyla Şii toplumunda gönüllü rıza üreterek nasıl hegemonya kurduğunu ve bu hegemonya sürecinin siyasal sisteme entegrasyonunu nasıl kolaylaştırdığını Antonio Gramsci'nin hegemonya kuramı ve bu kuramı Uluslararası İlişkiler disiplinine uyarlayan Robert W.Cox'un Neo-Gramşiyan teorisi çerçevesinde analiz etmektir. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımıyla tasarlanmış ve veri toplama yöntemi olarak sistematik doküman analizi kullanılmıştır. Araştırma verileri genellikle akademik literatürde bulunan ikincil kaynaklardan toplanmış olup bunun yanı sıra sınırlı da olsa Hizbullah'a ait birincil nitelikteki örgütün üst düzey yeticilerinin açıklamaları, röportajları ve kitapları da araştırma kapsamına alınmıştır. Bu yöntem, örgütün karmaşık sosyal-siyasal yapılanmasını ve meşruiyet stratejilerini çok katmanlı biçimde anlamaya olanak sağlamıştır. Metodolojik olarak, doküman analizi yöntemi; veri toplamada nesnel, tekrar edilebilir ve kuramsal çerçeveye uygun bir yaklaşım sunduğundan, hegemonya gibi soyut bir olgunun somut göstergelerle analizine katkı sağlamıştır. Literatür açısından çalışma, hegemonya kuramının yalnızca devlet merkezli aktörlere değil, devlet dışı yapıların toplumsal meşruiyet stratejilerine de uygulanabilir olduğunu ortaya koyarak özgün bir katkı sunmaktadır. Elde edilen bulgular, Hizbullah'ın sunduğu sağlık, eğitim ve sosyal yardım hizmetleriyle devletin eksik kaldığı alanları doldurarak halk nezdinde bir“güven ve koruma”figürü haline geldiğini ve bu sayede rızaya dayalı meşruiyet elde ettiğini göstermektedir. Örgüt, sosyal hizmetlerle beslenen ideolojik söylemler ve medya araçlarıyla Şii toplumunda kolektif bilinç oluşturarak alternatif bir hegemonya kurmuştur. Gramsci çerçevesinde değerlendirildiğinde, bu süreç Hizbullah'ın meşruiyetini zora değil, gönüllü rızaya dayandırarak inşa ettiğini ve bu yolla devlet benzeri bir meşruiyet profili sergilediğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The social legitimacy of Lebanese Hezbollah is constructed not only through armed resistance but also on the basis of voluntary consent shaped by ideological apparatuses and the social services it provides. The aim of this research is to analyse how Hezbollah produces voluntary consent within the Shiite community through social services, education, media, and ideological activities, and how this hegemonic process facilitates its integration into the political system, within the theoretical framework of Antonio Gramsci's theory of hegemony and Robert W. Cox's Neo-Gramscian approach, which adapts this theory to the field of International Relations. The study is designed within a qualitative research framework, and systematic document analysis is employed as the data collection method. The research data are primarily derived from secondary sources in the academic literature; in addition, although to a limited extent, primary sources belonging to Hezbollah such as statements, interviews, and books by senior organizational leaders are also included in the scope of the study. This method makes it possible to understand the organization's complex socio-political structure and legitimacy strategies in a multi-layered manner. Methodologically, document analysis provides an objective, replicable, and theoretically consistent approach to data collection, thereby contributing to the analysis of an abstract phenomenon such as hegemony through concrete indicators. In terms of the literature, the study offers an original contribution by demonstrating that hegemony theory is applicable not only to state-centred actors but also to the strategies of social legitimacy employed by non-state actors. The findings show that Hezbollah has become a figure of“trust and protection”in the eyes of the public by filling the gaps left by the state through the provision of health, education, and social welfare services, thereby obtaining consent-based legitimacy. Through ideologically informed discourse supported by social services and media instruments, the organization has constructed an alternative hegemony within the Shiite community. When evaluated within the Gramscian framework, this process indicates that Hezbollah builds its legitimacy not on coercion but on voluntary consent, thus displaying a state-like profile of legitimacy.
Benzer Tezler
- The role of Iran in construction of Hezbollah's identity as a non-state actor in the Middle East after the 1979 Islamic revolution
1979 İslam Devrimi sonrasında Hizbullah'ın Ortadoğu'da devlet dışı bir aktör kimliğiyle yapılanmasında İran'ın rolü
MEHDİ ANSARI JOVINI
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Uluslararası İlişkilerHacettepe ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ÖMÜR ATMACA
- Etnik-mezhepsel sorunların çözümünde eşitlikçi yasal altyapının önemi: Lübnan örneği
The importance of equalitary legal infrastructure in solution of ethnic-sectional problems: The case of Lebanon
SÜMEYYA BUDAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Uluslararası İlişkilerKarabük ÜniversitesiBölge Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CAN KAKIŞIM
- Lebanon and Syria, Sovereign yet interlinked nations: The Lebanese-Syrian relations, 1971-2018
Lübnan ve Suriye, egemen güçler olmalarına rağmen birbirine bağlı uluslar, Lübnan ve Suriye ilişkileri, 1971–2018
BARAA DARWİCH
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Uluslararası İlişkilerAtılım ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DUYGU DERSAN ORHAN
- A neorealist analysis of Iran-Russia relations: Tajik and Syrian civil wars
İran-Rusya ilişkilerinin neorealist bir analizi: Tacik ve Suriye iç savaşları
ESRA YANIK
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiOrtadoğu Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA GÖÇER AKDER
DR. ZELAL ÖZDEMİR
- Lübnan Hizbullahı'nın dönüşüm süreci
Lebanese Hizbullah's transformation process
İ. HALİT ELÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İLKER AKTÜKÜN