Bozcaada çevresinde (Ege Denizi) kıyısal alanında biyoindikatör bakteri düzeyleri ve antibiyotik dirençlilik özelliklerinin araştırılması
Investigation of bioindicator bacteria levels and antibiotic resistance characteristics in the coastal area around Bozcaada (Aegean Sea)
- Tez No: 1001385
- Danışmanlar: DOÇ. PELİN SALİHA ÇİFTÇİ TÜRETKEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mikrobiyoloji, Deniz Bilimleri, Microbiology, Marine Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Deniz ve İçsu Kaynakları Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Deniz Biyolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Turizm, tarım ve denizcilik faaliyetlerinin bir arada yürütüldüğü ada ekosistemlerinde artan insan faaliyetleri, kıyısal deniz ortamlarında bakteriyel su kalitesi üzerinde doğrudan ve dolaylı baskılar oluşturarak ekosistem sağlığı ve halk sağlığı açısından potansiyel riskler yaratmaktadır. Bu çalışma, Bozcaada (Ege Denizi) çevresindeki kıyısal alanlarda biyo-indikatör bakteri düzeylerinin mekânsal ve mevsimsel değişimini belirlemek, bu değişimlerin çevresel parametrelerle ilişkisini incelemek ve izole edilen bakterilerin antibiyotik dirençlilik özelliklerini ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma alanı, farklı düzeylerde antropojenik baskıya maruz kalan sekiz kıyısal istasyon ve açık deniz koşullarını temsil eden bir referans istasyonundan oluşmaktadır. Örneklemeler, Nisan 2024 – Mart 2025 tarihleri arasında ilkbahar, yaz, sonbahar ve kış mevsimlerini kapsayacak şekilde gerçekleştirilmiştir. Deniz suyu örnekleri, kıyısal alanlarda yaklaşık 0–50 cm derinlikten aseptik koşullarda alınmıştır. Örnekleme sırasında sıcaklık, pH ve çözünmüş oksijen gibi temel çevresel parametreler portatif multiparametre cihazı kullanılarak yerinde ölçülmüştür. Bakteriyolojik analizler kapsamında toplam koliform, fekal koliform ve intestinal enterokok düzeyleri membran filtrasyon yöntemi ile belirlenmiştir. Bakteriyel sonuçlar koloni oluşturan birim (KOB/100 mL) cinsinden ifade edilmiş ve logaritmik dönüşüm uygulanarak değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında izole edilen toplam 165 Gram negatif bakteri izolatının metabolik özellikleri VITEK 2 Compact 30 otomatik tanımlama sistemi kullanılarak belirlenmiştir. Aynı izolatların antibiyotik duyarlılık profilleri, Kirby–Bauer disk difüzyon yöntemi ile test edilmiş; elde edilen sonuçlar EUCAST kriterlerine göre değerlendirilmiştir. Çoklu antibiyotik dirençlilik durumu, Çoklu Antibiyotik Direnci İndeksi (MAR indeks) kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, Bozcaada kıyı sularında biyo-indikatör bakteri düzeylerinin mevsimsel olarak anlamlı değişkenlik gösterdiğini, buna karşın istasyonlar arasında genel olarak benzer bir dağılım sergilediğini ortaya koymuştur. Yaz döneminde özellikle turizm faaliyetlerinin yoğun olduğu kıyısal alanlarda fekal koliform ve intestinal enterokok düzeylerinde artış gözlenmiştir. Mekânsal farklılıkların sınırlı kalması, ada çevresindeki hidrodinamik koşullar, akıntı rejimi ve su kütlesi karışımı ile ilişkilendirilmiştir. Çevresel parametreler ile biyo-indikatör bakteriler arasındaki korelasyonların zayıf veya sınırlı olması, bakteriyel dağılımın yalnızca anlık fizikokimyasal koşullarla değil, kümülatif antropojenik baskılar ve zamansal gecikmeli etkilerle şekillendiğini düşündürmektedir. Antibiyotik dirençlilik analizleri, izolatların önemli bir bölümünün birden fazla antibiyotiğe karşı direnç gösterdiğini ve bazı istasyonlarda MAR indeks değerlerinin 0,2'nin üzerinde olduğunu ortaya koymuştur. Bu durum, çalışma alanının insan kaynaklı antibiyotik girdileri ve çevresel direnç havuzları açısından potansiyel bir risk taşıdığına işaret etmektedir. Sonuç olarak bu tez, Bozcaada kıyısal alanlarında su kalitesinin değerlendirilmesinde biyo-indikatör bakterilerin ve antibiyotik dirençlilik verilerinin birlikte ele alınmasının önemini vurgulamakta; kıyısal ekosistemlerin korunması, sürdürülebilir turizm ve halk sağlığı temelli çevresel yönetim stratejilerine bilimsel bir temel sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Island ecosystems where tourism, agriculture, and maritime activities coexist are subject to increasing human pressures that exert direct and indirect impacts on bacterial water quality in coastal marine environments, creating potential risks for both ecosystem health and public health. This study was conducted to determine the spatial and seasonal variation of bio-indicator bacteria levels in the coastal areas surrounding Bozcaada (Aegean Sea), to examine their relationships with environmental parameters, and to assess the antibiotic resistance characteristics of bacterial isolates obtained from seawater samples. The study area consisted of eight coastal stations exposed to different levels of anthropogenic pressure and one reference station representing offshore conditions. Sampling was carried out between April 2024 and March 2025, covering the spring, summer, autumn, and winter seasons. Seawater samples were collected from coastal areas at approximately 0–50 cm depth under aseptic conditions. During sampling, key environmental parameters including temperature, pH, and dissolved oxygen were measured in situ using a portable multiparameter device. Bacteriological analyses were performed using the membrane filtration method to determine total coliform, fecal coliform, and intestinal enterococci levels. Bacterial results were expressed as colony-forming units (CFU/100 mL) and evaluated following logarithmic transformation. A total of 165 Gram-negative bacterial isolates obtained during the study were identified based on their metabolic characteristics using the VITEK 2 Compact 30 automated identification system. Antibiotic susceptibility profiles of the isolates were determined using the Kirby–Bauer disk diffusion method, and the results were interpreted according to EUCAST criteria. Multiple antibiotic resistance was evaluated using the Multiple Antibiotic Resistance (MAR) index. The findings revealed that bio-indicator bacteria levels in the coastal waters of Bozcaada exhibited significant seasonal variation, while generally showing a similar distribution among stations. Increased levels of fecal coliforms and intestinal enterococci were observed during the summer period, particularly in coastal areas with intensive tourism activities. The limited spatial variability was associated with hydrodynamic conditions, current regimes, and water mass mixing around the island. The weak or limited correlations between environmental parameters and bio-indicator bacteria suggest that bacterial distribution is shaped not only by instantaneous physicochemical conditions but also by cumulative anthropogenic pressures and temporally lagged effects. Antibiotic resistance analyses indicated that a substantial proportion of the isolates were resistant to more than one antibiotic, and MAR index values exceeded 0.2 at certain stations. This finding suggests that the study area may represent a potential risk in terms of human-derived antibiotic inputs and environmental resistance reservoirs. In conclusion, this thesis highlights the importance of jointly evaluating bio-indicator bacteria and antibiotic resistance data in the assessment of water quality in the coastal areas of Bozcaada, providing a scientific basis for the protection of coastal ecosystems, sustainable tourism, and public health-oriented environmental management strategies.
Benzer Tezler
- Cbs tabanlı analitik hiyerarşi yöntemi ile Ege Denizi'nde rüzgâr ve dalga enerji sistemleri için yer seçimi
Gis based analytic hierarchy process for site selection of offshore wind and wave energy systems in aegean sea
İZLEM AYDINER
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Jeodezi ve FotogrametriOndokuz Mayıs ÜniversitesiHarita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA ÖZTÜRK
- A potential offshore wind farm arrangement off the Bozcaada shores
Bozcaada açıklarında potansiyel açık deniz rüzgar çiftliği tasarımı
OĞUZHAN TURHANLAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiGemi ve Deniz Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERDAR BEJİ
- Kuzey Ege denizinde kullanılan çapari takımlarının av kompozisyonu ve hedef dışı av oranlarının belirlenmesi
Determination of catch composition and by-catch rate of trotlines used in North Aegean sea
GENÇTAN ERMAN UĞUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Deniz BilimleriÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiAvlama ve İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALKAN ÖZTEKİN
- Bozcaada yerleşiminde geleneksel dokunun koruma amaçlı çözümlenmesi
Analayzing the traditional settlement of Bozcaada with conservation issues
MELİKE DİDEM ANIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. Z. GÜL ÜNAL
- Statistical investigation of magnetosphere-ionosphere-ground interaction over mid-latitudes during geomagnetic storms
Jeomanyetik fırtınalar sırasında orta enlemlerdeki manyetosfer-iyonosfer-yer etkileşiminin istatistiksel olarak incelenmesi
EZGİ GÜLAY
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMeteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEREFŞAN KAYMAZ