Başa çıkma aracı olarak mizahın anksiyete ile ilişkisi
The relationship between humor as a coping strategy and state anxiety
- Tez No: 1001498
- Danışmanlar: PROF. DR. FERİDE GÖKBEN HIZLI SAYAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel duygu düzenleme, Durumluk kaygı, Durumluluk mizah tepki düzeyi, Psikolojik dayanıklılık, Cognitive emotion regulation, State anxiety, Situational sense of humor response levels, Hardiness on psychological
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, mizah tarzları ile mizahı başa çıkma aracı olarak kullanma eğiliminin durumluk kaygı ile ilişkisini incelemektir. Çalışma, mizahın yalnızca eğlenceye yönelik bir davranış olmadığı; stres ve belirsizlikle baş etme süreçlerinde işlevsel bir psikolojik kaynak olabileceği varsayımına dayanmaktadır. Bu kapsamda ilişki kurucu (affiliative), kendini geliştirici (self-enhancing) ve saldırgan (aggressive) mizah tarzları ile mizahla başa çıkma eğiliminin durumluk kaygı düzeyiyle ilişkileri analiz edilmiştir. Araştırma kesitsel ve nicel bir tasarıma sahiptir. Çalışmaya 18 yaş ve üzeri 282 katılımcı gönüllü olarak katılmıştır. Veri toplamada HSQ-temelli mizah maddeleri, mizahla başa çıkmaya yönelik maddeler ve durumluk kaygıyı ölçmek amacıyla altı maddelik kısa bir kaygı ölçeği kullanılmıştır. Veriler; betimsel istatistikler, Pearson korelasyon analizi, ki-kare testleri ve çoklu doğrusal regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular, mizah değişkenlerinin kendi aralarında anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Kendini geliştirici mizah ile durumluk kaygı arasında anlamlı negatif ilişki bulunmuş; bu mizah türünün kaygı açısından koruyucu bir rol oynayabileceği görülmüştür. İlişki kurucu mizah korelasyon düzeyinde anlamlı değilken, regresyonda diğer değişkenler kontrol edildiğinde pozitif yönde yordayıcı olarak ortaya çıkmıştır. Bu bulgunun baskılama etkisi ve bağlamsal psikolojik mekanizmalarla ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Saldırgan mizah ve mizahla başa çıkma değişkenlerinin kaygıyı anlamlı biçimde yordamadığı görülmüştür. Genel olarak bulgular, mizahın kaygı üzerindeki etkisinin mizahın türüne ve kullanım işlevine bağlı olarak farklılaşabildiğini göstermektedir. Özellikle kendini geliştirici mizahın bilişsel yeniden çerçeveleme ve duygu düzenleme üzerinden psikolojik dayanıklılığı destekleyebileceği değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the relationship between humor styles and the tendency to use humor as a coping strategy with state anxiety. The research is grounded in the assumption that humor is not merely an entertainment-oriented behavior, but may function as a psychological resource in coping with stress and uncertainty. In this context, affiliative, self-enhancing, and aggressive humor styles, as well as humor-based coping tendency, were analyzed in relation to state anxiety levels. A cross-sectional quantitative design was employed. A total of 282 volunteers aged 18 years and above participated in the study. Data were collected using HSQ-based humor items, items assessing humor-based coping, and a six-item short scale measuring state anxiety. Analyses included descriptive statistics, Pearson correlation analysis, chi-square tests, and multiple linear regression. The results indicated significant interrelations among humor-related variables. Self-enhancing humor showed a significant negative association with state anxiety, suggesting a potential protective role against anxiety. Affiliative humor was not significant at the correlational level; however, when other variables were controlled in the regression model, it emerged as a positive predictor of state anxiety. This finding may be related to suppression effects and contextual psychological mechanisms. Aggressive humor and humor-based coping tendency did not significantly predict state anxiety. Overall, the findings demonstrate that the impact of humor on anxiety may vary depending on the type of humor and its functional use. In particular, self-enhancing humor may support psychological resilience through cognitive reappraisal and emotion regulation processes.
Benzer Tezler
- Association of time perspective with depression and anxiety: The role of repetitive negative thinking and humor styles
Zaman perspektifinin depresyon ve anksiyete ile ilişkisi: Tekrarlayan olumsuz düşünme ve mizah tarzlarının rolü
MUSTAFA FATİH BOLUVAT
- Kalıp hazırlama teknikleri dersinde ders araçlarının öğrenci başarısına etkisi
Başlık çevirisi yok
FATMA BAYRAKTAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Gazi ÜniversitesiGiyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Melanogryllus desertus (pall.) (orthoptera)'da ışığın etkisi ve ışığa duyarlı baş bölgelerinin belirlenmesi
Başlık çevirisi yok
ERTAN TAŞKAVAK
