İdari yargılama hukukunda delil tespiti
Determination of evidence in administrative jurisdiction
- Tez No: 1001573
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜSEYİN MELİH ÇAKIR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kamu Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, idari yargılama hukukunda delil tespiti kurumunun niteliğini, işlevini ve uygulamadaki yansımalarını incelemektedir. Delil tespitinin bağımsız bir dava olmadığı, esasen ileride açılacak ya da görülmekte olan davalarda kullanılacak delillerin kaybolmadan veya ileri sürülmesi güçleşmeden muhafaza edilmesine hizmet eden geçici bir hukuki koruma aracı olduğu tespit edilmiştir. Bu yönüyle delil tespiti, yalnızca tarafların ispat yükünü yerine getirmesini değil, aynı zamanda mahkemenin maddi gerçeğe ulaşmasını da sağlayan tamamlayıcı bir mekanizma olarak değerlendirilmektedir. Çalışmada, delil tespitinin hukuki yarar şartına bağlı olduğu, bu yararın özellikle delilin kaybolma ihtimali yahut ileri sürülmesinin zorlaşması hâlinde ortaya çıktığı tespit edilmiştir. Ayrıca dava öncesi ve dava açıldıktan sonraki tespit taleplerinde görevli merci farklılığı, uygulamada belirsizliklere yol açmaktadır. Sulh hukuk mahkemelerince yapılan tespitlerin idari yargı bakımından ne ölçüde kullanılabileceği hususunda yeknesaklık bulunmaması önemli bir sorun olarak görülmektedir. Sonuç olarak, delil tespiti kurumu adil yargılanma hakkı ile doğrudan bağlantılı olup, tarafların hukuki dinlenilme ve ispat haklarının korunmasına hizmet etmektedir. Ancak mevcut düzenlemelerin yetersizliği ve uygulamadaki tereddütler sebebiyle kurumun işlevi sınırlı kalmaktadır. Yapılacak yasal düzenlemeler ile delil tespitinin daha açık, kapsamlı ve işlevsel bir biçimde düzenlenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study examines the nature, function, and practical implications of the institution of evidence determination in administrative judicial procedure. It has been established that evidence determination is not an independent lawsuit but rather a provisional legal protection mechanism that serves to preserve evidence—intended to be used in future or pending cases—before it is lost or its presentation becomes significantly more difficult. In this respect, evidence determination is considered not only a tool enabling the parties to fulfill their burden of proof but also a complementary mechanism ensuring that the court reaches the material truth. The study concludes that evidence determination is subject to the condition of legal interest, which arises particularly when the risk of evidence being lost or the difficulty of presenting it increases. Furthermore, the distinction between competent authorities in pre-trial and post-filing evidence determination requests leads to uncertainties in practice. The lack of uniformity concerning the extent to which determinations conducted by civil courts of peace may be used in administrative proceedings is identified as a significant problem. In conclusion, the institution of evidence determination is directly connected to the right to a fair trial, serving to safeguard the parties' right to be heard and right to proof. However, due to inadequate regulations and uncertainties in practice, its function remains limited. It is concluded that legislative reforms are necessary to regulate evidence determination in a clearer, more comprehensive, and more functional manner.
Benzer Tezler
- İdari yargılama usulünde deliller
Proofs in the administrative judgment law
MUSTAFA YUSUF ALPERTONGA
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
HukukKırıkkale ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAMAZAN ÇAĞLAYAN
- Vergi Yargılaması Hukukunda re'sen araştırma ilkesi
The principle of ex officio examination within Tax Jurisdiction Law
MUSTAFA BERKANT GÜNİNDİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Hukukİstanbul ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEKİR MAHMUT KAŞIKCI
- İfade özgürlüğünde caydırıcı etki
The chilling effect on freedom of expression
DİDEM TOMBUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZEN ÜLGEN ADADAĞ