Drivers of macroinvertebrate community structure and assembly of the central anatolian ponds
Orta anadolu gölcüklerinde makroomurgasız topluluk yapısını ve birleşimini belirleyen etkenler
- Tez No: 1001845
- Danışmanlar: PROF. DR. MERYEM BEKLİOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoloji, Biology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyolojik Bilimler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gölcükler, yeryüzündeki en yaygın tatlısu habitatları arasında yer alır ve küçük boyutlarına rağmen küresel ölçekte tatlı su biyoçeşitliliğine orantısız derecede büyük bir katkı sağlar. Tür çeşitliliğini desteklemenin ötesinde, besin döngüsü, karbon akışı ve hidrolojik denge gibi süreçlerde de kritik roller oynarlar; buna karşın, tatlı su ekosistemleri içinde en az incelenen sistemlerden biridirler. Makroomurgasızlar, bu habitatlarda enerji akışı ve ayrıştırma süreçlerini birbirine bağlayan, aynı zamanda çevresel koşulları yansıtan önemli ekolojik bileşenlerdir. Bu çalışma, Türkiye'nin Orta Anadolu bölgesinde yer alan ve hidroperiyot, besin düzeyi ile yırtıcı varlığı açısından farklılık gösteren 30 küçük gölcükte makroomurgasız topluluklarının taksonomik ve fonksiyonel yapılanmasını incelemiştir. Araştırma üç temel soruya odaklanmıştır: (1) Hangi çevresel ve biyotik faktörler taksonomik zenginliği şekillendirir? (2) Fonksiyonel çeşitlilik, özellikle besin zenginleşmesi gibi çevresel gradyanlara nasıl yanıt verir? (3) Gölcük toplulukları hangi birleştirici mekanizmalar — belirleyici (deterministik) ya da rastlantısal (stokastik) süreçler — tarafından yapılandırılmaktadır? Sonuçlar, makroomurgasızların taksonomik zenginliğinin birden fazla yerel faktörle ilişkili olduğunu ve en güçlü ilişkinin yırtıcı zenginliğiyle görüldüğünü göstermiştir (negatif yönde). Yırtıcı etkileri modelden çıkarıldığında, zenginliğin derinlik, ışık geçirgenliği (Secchi:Derinlik oranı), arazi kullanım baskısı ve oksijen koşullarıyla ilişkili olduğu; dolayısıyla habitat gradyanlarının da önemli olduğu ortaya çıkmıştır. Fonksiyonel çeşitlilik zenginlikle birlikte artmış, besin zenginleşmesiyle fonksiyonel alan genişlemiş, ancak fonksiyonel eşitlik görece sabit kalmıştır. Beta çeşitlilikte tür dönüşümü (turnover) baskın bileşen olmuştur ve topluluk yapılanmasının gölcükler arasında değiştiği görülmüştür. Genel olarak bulgular, tek bir baskın süreç yerine, her gölcüğün kendi koşullarına bağlı çevresel ve biyotik etkenlerin (ve kısmen stokastik süreçlerin) birleşimiyle şekillendiğini göstermiştir.
Özet (Çeviri)
Ponds are among the most numerous freshwater habitats on Earth and make a disproportionately large contribution to global aquatic biodiversity relative to their size. Beyond supporting diverse species, they play key roles in nutrient cycling, carbon dynamics, and hydrological balance, yet remain among the least studied freshwater systems. Macroinvertebrates form a major ecological component of these habitats, linking energy flow and decomposition processes while reflecting local environmental conditions. This study examined the taxonomic and functional assembly of macroinvertebrate communities in 30 small ponds across the Central Anatolian region of Türkiye, covering gradients of hydroperiod, nutrient status, and predator presence. It addressed three main questions: (1) Which environmental and biotic factors influence taxonomic richness? (2) How does functional diversity respond to nutrient enrichment and related gradients? (3) Which assembly mechanisms—deterministic or stochastic—shape community organization across ponds? Taxonomic richness of macroinvertebrates was associated with multiple local factors, with predator richness showing the strongest negative relationship. When predator effects were excluded, richness was further associated with habitat gradients related to depth, light availability (Secchi:Depth ratio), land-use intensity, and oxygen conditions. Functional diversity increased with taxonomic richness, while nutrient enrichment expanded trait space. Functional evenness remained stable, suggesting balanced trait representation. Beta diversity was dominated by turnover, and assembly regimes differed among ponds, indicating that no single process dominated regionally. Overall, macroinvertebrate assembly in Central Anatolian ponds was context-dependent and shaped by multiple, pond-specific mechanisms rather than a uniform regional process, highlighting the ecological flexibility of these small lentic ecosystems.
Benzer Tezler
- Drivers of brand extension success and the role of brand relationship quality
Marka yayma başarısını belirleyen faktörler ve marka ilişki kalitesinin rolü
ESRA ARIKAN SÖNMEZLER
- Drivers of the oil price: An empirical analysis of the effect of oil imports by OECD regions
Petrol fiyatı belirleyicileri: OECD bölgesel petrol ithalatı etkisinin ampirik analizi
ÜMMÜGÜLSÜM GÜNEYLİGİL
Yüksek Lisans
İngilizce
2013
EkonomiOrta Doğu Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF AKBOSTANCI
- Drivers of carbon prices in the European Union Emission Trading Schem
Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemindeki karbon fiyatlarının belirleyicileri
ARDA ULUDAĞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
EkonomiOrta Doğu Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜL İPEK TUNÇ
- Drivers of inflation in developing countries
Gelişmekte olan ülkelerde enflasyonun belirleyicileri
ZEKİ OĞULCAN ŞENGÜL
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
EkonomiOrta Doğu Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER KAĞAN PARMAKSIZ
DOÇ. DR. HASAN CÖMERT
- Drivers of value co-creation from the perspective of automotive and IT industries
Otomotiv ve BT endüstrilerinin perspektifinden birlikte değer yaratıcılığın sürücüleri
ZEYNEP GÜL KOCA
Doktora
İngilizce
2021
İşletmeBahçeşehir ÜniversitesiPazarlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLBERK GÜLTEKİN SALMAN