Sanal gerçeklik bağlamında mimari anlatı temelli bir tasarım yaklaşımı: Seka sanal anlatısı üzerine kavramsal denemeler
A study on the concept of narrative and the relationship between architectural narrative and the design process
- Tez No: 1001857
- Danışmanlar: PROF. DR. BERNA ÜSTÜN, DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜRKAN NİHAN HACIÖMEROĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tez, çoklu anlam içeriklerine sahip anlatı kavramını mimarlık bağlamında, kullanıcıların bir mekânı deneyimlerken mekânla kurduğu anlamsal ve algısal süreçler üzerinden ele almaktadır. Dijitalleşmeyle birlikte mekân kavrayışının sanallaşarak sanal ortamlara evrilmesi, mekâna dair anlatı içeriklerinin SG bağlamında yeniden yorumlanabileceği bir zemin oluşturmuştur. Bu çerçevede fiziksel gerçeklikten sanal gerçekliğe geçişte mimari anlatının dönüştüğü varsayımı tez araştırmasının temel savını oluşturmuştur. Yapılan problem tanımı tezde, mimari tasarımdaki anlatısal yapılanmanın SG'de hangi bileşenler üzerinden dönüştüğü ve bu dönüşümün tasarım girdilerine nasıl çevrileceği ekseninde tariflenmiştir. Bu kapsamda çalışmanın temel amacı, bu dönüşümü kavramsal düzeyde ortaya koymak ve SG ortamlarının tasarım süreci için mimari anlatı temelli bir yaklaşım geliştirmektir. Çalışma, tasarım yoluyla araştırma yaklaşımına dayalı kuram–tasarım–uygulama strüktürüyle yürütülmüştür: Kuramsal aşamada mimari anlatının yapısal boyutları anlatı bileşenleri ve meta boyutlar üzerinden sistemleştirilmiş; tasarım aşamasında bu boyutların SG bağlamındaki dönüşümü kavramsal olarak çözümlenmiş ve örnek incelemeleri üzerinden sentezlenerek mimari anlatı temelli bir SG tasarım yaklaşımı önerilmiştir. Uygulama aşamasında yaklaşım,“SEKA”Sanal Anlatısı üzerinden deneysel bir tasarım senaryosuna dönüştürülerek değerlendirilmiştir. Bu bulgularla tez çalışmasında mimari anlatı SG tasarım yaklaşımı; kavramsal çerçeve, anlam-bellek, deneyim kurgusu, sanal anlatı çerçevesi üzerinden dört aşamalı ilişkisel bir süreç ve bir tasarım aracı önerisi (storyboard) üzerinden önerilmiştir. Sonuç olarak bu yaklaşımın SG tasarım senaryosu geliştirilmesi açısından bir ön-prodüksiyon kapasitesini sunduğu; gelecekte farklı bağlamlarda prototipleme, kullanıcı verileriyle doğrulama ve anlatı bileşenlerinin değişken olarak test edilmesi için bir araştırma potansiyeli oluşturduğu düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Thesis examines the concept of narrative within an architectural context, focusing on the semantic and perceptual processes established between users and space during spatial experience. With digitalization, the virtualization of spatial perception into virtual environments have enabled the reinterpretation of spatial narratives within the VR context. Within this framework, the thesis argues that architectural narratives transform in the transition from physical to virtual reality. Accordingly, the research problem addresses how narrative construction in architectural design is transformed in VR, which components are involved, and how this transformation can be translated into design inputs. The main objective of the study is to conceptualize this transformation and develop an architectural narrative-based approach for VR design. The study followed a theory–design–application structure based on the design-based research approach: In the theoretical phase, the structural dimensions of architectural narratives were systematized. In the design phase, the transformation of these dimensions in the VR context is conceptually analyzed and synthesized through case studies, resulting in an architectural narrative–based VR design approach. In the application phase, this approach is evaluated by transforming it into an experimental design scenario through the“SEKA”Virtual Narrative. Based on these findings, the thesis proposes an architectural narrative VR design approach through a four-stage relational process—conceptual framework, meaning–memory, experience construction, and virtual narrative framework—along with a design tool proposal (storyboard). In conclusion, the approach offers pre-production capacity for VR design scenarios and research potential for future prototyping, user-based validation, and testing narrative components as variables.
Benzer Tezler
- The transformative role of digital art in public space: an experimental study on Haydarpaşa silos
Dijital sanatın kamusal mekanda dönüştürücü rolü: Haydarpaşa siloları üzerine deneysel bir inceleme
GÜLAY DİDİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL EREN KÜRKÇÜOĞLU
- Kültürel mirasın dijital temsili: Dara antik kenti agorasında artırılmış gerçeklik deneyimi
Digital representation of cultural heritage: An augmented reality experience in the agora of dara ancient city
BERYAR ZÜBEYDE BALABAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEMAN FİGEN GÜL
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- 1980-1990 arası Türk resminde figüratif eğilimler
Figürative tendencies in Turkish painting between the years 1980-1990
SERTAÇ DİNÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURCU PELVANOĞLU