Abdülkâdir Geylâni'nîn Fethu'r-Rabbânî adlı eserinde tasavvufi kavramlar
Sufi concepts in Abdülkâdir Geylani's work named Fethu'r-Rabbanî
- Tez No: 1001942
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET VURAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tasavvuf, Bezm-i Elest'teki ilâhî ahde sadık kalarak dünya hayatındaki kesret içerisinde ruhun tekâmülünü tamamlamayı ve başlangıçtaki ihlâs düzeyine ulaşmayı amaçlayan mânevî bir eğitim disiplinidir. Bu tez çalışması, İslâm dünyasında“el-Gavsü'l A'zam”ve“el-Bâzü'l-Eşheb”gibi unvanlarla tanınan, Kâdiriyye tarîkatının kurucu pîri Abdülkâdir Geylânî'nin (ö. 561/1166) tasavvuf anlayışını, müellifin temel eserlerinden biri olan el-Fetḥu'r-rabbânî ve'l-feyżü'r-raḥmânî ekseninde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada öncelikli olarak Abdülkâdir Geylânî'nin ilmî ve tasavvufî şahsiyeti, literatüre kazandırdığı eserleri ve kurucusu olduğu Kâdiriyye tarîkatının genel esasları üzerinde durulmuştur. Çalışmanın ana gövdesini oluşturan inceleme kısmında ise, Abdülkâdir Geylânî'nin 1150-1152 yıllarında Bağdat'ta verdiği vaazlardan derlenen söz konusu el-Fetḥu'r-rabbânî ve'l-feyżü'r-raḥmânî adlı eseri, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ve metin merkezli analiz teknikleriyle tetkik edilmiştir. Bu bağlamda, eserde öne çıkan hâller ve makamlar ile seyr ü sülûke dair temel tasavvufî kavramlar, metin merkezli analiz yöntemiyle incelenmiştir. İhtiyaç duyulan yerlerde Abdülkâdir Geylânî'nin diğer eserlerine ve tasavvuf literatürünün klasik kaynaklarına başvurulmuştur. Abdülkâdir Geylânî'nin vaazlarında tasavvufa ait kavramları, toplumun her kesiminden insanların anlayabileceği düzeyde sade ve etkili bir hitabet diliyle sunması ve bu hitabın günümüze kadar güncelliğini koruması dikkat çekici hususlardandır. Onun vaazları aracılığıyla uyguladığı irşad metodunun etkisinin günümüze kadar ulaşması da bu durumla doğrudan ilişkilidir. Bu çalışma, Abdülkâdir Geylânî'nin tasavvuf anlayışının günümüz insanının mânevî arayışlarına ve ahlâki gelişimine sunduğu katkıları akademik bir perspektifle ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Ṣufism a spiritual educational discipline that aims to complete the soul's evolution within the multiplicity of worldly life and to reach the initial level of sincerity by remaining faithful to the divine covenant made at Bezm-i Elest (the Covenant of Alast). This thesis aims to examine the Ṣufī understanding of 'Abd al-Qādir al-Jīlānī (d. 561/1166), known in the İslâmic world by titles such as“al-Ghawth al-A'zam”and“al Baz al-Ashhab”and the founding master of the Qādiriyya order, through the lens of one of the author's fundamental works, al-Fatḥ ar-Rabbānī wa al-Fayż al-Raḥmānī. In this study, primary focus is placed on the scholarly and mystical personality of 'Abd al-Qādir al-Jīlānī, the works he contributed to the literature, and the general principles of the Qadiriyya order, which he founded. In the analytical section, which constitutes the main body of the study, the aforementioned work al-Fatḥ ar-Rabbānī wa al-Fayż al-Raḥmānī -compiled from sermons 'Abd al-Qādir al-Jīlānī delivered in Baghdad between 1150 and 1152- is examined using qualitative research methods, specifically document review and text-centered analysis techniques. In this context, the prominent aḥwal and maqamāt, as well as the fundamental ṣufī concepts regarding the sayr and sulūk, are analyzed through a text-centered methodology. Where necessary, reference is made to other works by 'Abd al-Qādir al-Jīlānī and classical sources of ṣufī literature. It is noteworthy that in his sermons, 'Abd al-Qādir al-Jīlānī presents ṣufī concepts in a simple and effective oratorical language accessible to people from all walks of life, and this discourse remains relevant to this day. The enduring impact of his method of guidance (irshad), carried out through these sermons, is directly related to this approach. This study aims to demonstrate, from an academic perspective, the contributions of 'Abd al-Qādir al-Jīlānī's ṣufī understanding to the spiritual quests and moral development of modern individuals.
Benzer Tezler
- Abdulkâdir Geylânî'nin Fethu'r-Rabbânî adlı eserinde âyetlere verdiği işârî yorumlar
The ishari comments brought by Abdulqadir al-Gaylani to the verses in his work called“al-Fath al-Rabbani”
ESRA ÖZDEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YILDIZ
- Abdülkâdir Geylânî'nin (V. 561/1166) el-Fevâtîhu'l-İlahiyye adlı tefsirinde Kehf Sûresinin işâri yönü
Isyari aspect of Surah al-Kahfi in Abdulqadir Gilani's tafsir named al-Favatihu'l-Ilahiyya
MUHAMMAD LABİB SYAUQİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. SAİT ŞİMŞEK
- Abdülkâdir Geylânî'nin“el-Gunye li Tâlibi Tariki'l Hakk”isimli eserinde tasavvufî unsurlar
The sufistic factors within the book named“el-Gunye li Tâlibi Tariki'l Hakk”by Abdulkqadir Jilânî
MEHMET BİLAL YAMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Dinİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REŞAT ÖNGÖREN
- Abdülkâdir Geylânî'nin hadis anlayışı (El-Ğunye örneği)
Abdulqadir al-Gaylani's comprehensi̇on of the hadi̇th (The case of his al-Gunya)
ABDULLAH DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER ÖZPINAR
- Abdülkadir Geylani ve Kadiriyye'nin kolları
Başlık çevirisi yok
DİLAVER GÜRER
Doktora
Türkçe
1997
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA TAHRALI