Kedi ve köpeklerde antimikrobiyal kullanımının izlenmesi
Monitoring of antimicrobial usage in cats and dogs
- Tez No: 1001943
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT CENGİZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Veteriner Hekimliği, Veterinary Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Veterinerlik Farmakoloji ve Toksikolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Farmakoloji ve Toksikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Antimikrobiyal direnç (AMR), günümüzde insan, hayvan ve çevre sağlığını birlikte tehdit eden en önemli küresel halk sağlığı sorunlarından biri olarak kabul edilmektedir. Antibiyotiklerin uygunsuz, gereksiz ve kontrolsüz kullanımı, dirençli mikroorganizmaların seçilimini hızlandırmakta, mevcut tedavi seçeneklerini sınırlamakta ve sağlık sistemleri üzerinde ciddi bir yük oluşturmaktadır. Evcil hayvanların insanlarla yakın temas hâlinde yaşamaları, kedi ve köpeklerde kullanılan antimikrobiyal ajanların insan sağlığı ve çevre ile ilişkili etkilerini daha da önemli hâle getirmektedir. Bu nedenle küçük hayvan hekimliğinde antimikrobiyal kullanımının izlenmesi ve değerlendirilmesi, Tek Sağlık (One Health) yaklaşımı kapsamında stratejik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, Bursa Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Hastanesi Küçük Hayvan Kliniği'nde Temmuz-Aralık 2025 tarihleri arasında tedavi edilen kedi ve köpek olgularında antimikrobiyal kullanımının retrospektif olarak değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Çalışmaya toplam 210 olgu dâhil edilmiş ve klinik kayıtlar demografik özellikler, sistemik tanılar, kullanılan antimikrobiyal ajanlar, uygulama yolları, dozlar ve tedavi süreleri açısından incelenmiştir. Antimikrobiyal kullanımının değerlendirilmesinde reçeteleme frekansları, ilaç sınıfları, EMA/AMEG kategorileri, DU90 analizi ve reçete çeşitliliği (Prescription Diversity, PD) gibi farmakoepidemiyolojik göstergeler kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, antimikrobiyal reçeteleme kararlarının ağırlıklı olarak üriner sistem, dermatolojik ve solunum sistemi hastalıklarında yoğunlaştığını göstermektedir. Reçetelerin sınırlı sayıdaki geniş spektrumlu antimikrobiyal ajanlar üzerinde toplanması, ampirik tedavi yaklaşımlarının yaygınlığını ortaya koymaktadır. Özellikle EMA/AMEG sınıflandırmasında B kategorisinde (kısıtlı) yer alan antimikrobiyallerin yüksek oranda kullanılması, antimikrobiyal direnç gelişimi açısından dikkat çekici bir risk alanına işaret etmektedir. Sonuç olarak bu çalışma, küçük hayvan hekimliğinde antimikrobiyal kullanım eğilimlerini bütüncül bir yaklaşımla ortaya koyarak rasyonel antimikrobiyal kullanımın geliştirilmesine yönelik bilimsel bir temel sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Antimicrobial resistance (AMR) is currently recognized as one of the most significant global public health threats affecting human, animal, and environmental health simultaneously. The inappropriate, unnecessary, and uncontrolled use of antibiotics accelerates the selection of resistant microorganisms, limits available treatment options, and imposes a substantial burden on healthcare systems. The close contact between humans and companion animals further increases the importance of antimicrobial use in cats and dogs due to its potential implications for human health and the environment. Therefore, monitoring and evaluating antimicrobial use in small animal veterinary medicine has emerged as a strategic necessity within the framework of the One Health approach. This study aimed to retrospectively evaluate antimicrobial use in cats and dogs treated at the Small Animal Clinic of Bursa Uludağ University Faculty of Veterinary Medicine between July and December 2025. A total of 210 cases were included in the study, and clinical records were examined in detail with respect to demographic characteristics, systemic diagnoses, prescribed antimicrobial agents, routes of administration, dosages, and treatment durations. Antimicrobial use was assessed using pharmacoepidemiological indicators, including prescription frequencies, antimicrobial classes, EMA/AMEG categories, DU90 analysis, and prescription diversity (PD). The findings indicated that antimicrobial prescribing decisions were predominantly concentrated on urinary tract, dermatological, and respiratory system diseases. The concentration of prescriptions on a limited number of broad-spectrum antimicrobial agents highlights the widespread use of empirical treatment approaches. In particular, the high utilization of antimicrobials classified under Category B (“Restrict”) in the EMA/AMEG classification, which are critically important in human medicine, represents a noteworthy risk factor for the development of antimicrobial resistance. In conclusion, this study provides a comprehensive evaluation of antimicrobial use patterns in a university-based small animal clinic and offers a scientific basis for improving rational antimicrobial use and supporting the implementation of antimicrobial stewardship programs in veterinary practice.
Benzer Tezler
- Sağlıklı ve otitis eksternalı köpek ve kedilerden izole edilen Staphylococcus türlerinin çeşitliliği, antimikrobiyal duyarlılık paternleri, biyofilm oluşturma yeteneği ve risk faktörlerinin belirlenmesi
Determination of Diversity, antimicrobial susceptibility patterns, biofilm formation ability, and risk factors of Staphylococcus species isolated from dogs and cats both healthy and with otitis externa
MÜRÜVET DUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiMikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EZGİ ŞABABOĞLU BAYTAROĞLU
- Kedi ve köpeklerde salmonella taşıyıcılık oranı ve antibiyotik duyarlılıklarının belirlenmesi
Determination of carriage rate and antibiotic sensitivity of salmonella in cats and dogs
MERVE YILDIZ
Doktora
Türkçe
2024
MikrobiyolojiBursa Uludağ ÜniversitesiVeterinerlik Mikrobiyolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERPİL KAHYA DEMİRBİLEK
- Kedi ve köpeklerde genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz (GSBL) sentezleyen Escherichia coli varlığının araştırılması ve halk sağlığı açısından önemi
Investigation of the presence of extended spectrum beta-lactamase (ESBL) producing Escherichia coli in cats and dogs and it's public health significance
İREM AKVERAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Veteriner HekimliğiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiGıda Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEYDA ŞAHİN
- Kedi ve köpeklerde dermatofitozisin tedavisinde lokal uygulama biyogümüş bileşiğinin etkinliğinin araştırılması
Investigation of the efficacy of local administration of biosilver compound in the treatment of dermatophytosis in cats and dogs
MELEK SİMGE TUTAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Veteriner HekimliğiAfyon Kocatepe Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABUZER ACAR
- Kulak enfeksiyonu tanılı köpek ve kedilerde antimikrobiyal direnç test bulgularının retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of antimicrobial resistance test findings in dogs and cats diagnosed with ear infection
MUSTAFA AKAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Veteriner HekimliğiTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiFarmakoloji ve Toksikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA NECATİ MUZ