Geri Dön

Ölçülü doz inhaler veya kuru toz inhaler kullanan kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerde inhaler ilaç kullanım becerisinin ilaç inancı, dispne düzeyi ve hastalık kontrolüne etkisinin karşılaştırılması

Comparison of the effect of inhaler drug use skills on drug belief, dyspnoea level and disease control in individuals with chronic obstructive pulmonary disease using metered dose inhalers or dry powder inhalers

PDF İndir

  1. Tez No: 1001947
  2. Yazar: İLAYDA YILDIRIM
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. HİLAL UYSAL
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: İç Hastalıkları, Göğüs Hastalıkları, Hemşirelik, Internal diseases, Chest Diseases, Nursing
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Bartın Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma ölçülü doz inhaler veya kuru toz inhaler kullanan kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerde inhaler ilaç kullanım becerisinin ilaç inancı, dispne düzeyi, hastalık kontrolüne etkisinin karşılaştırılması amacıyla gerçekleştirilen tanımlayıcı ve karşılaştırmalı tipte bir çalışmadır. Çalışmanın örneklemini, Bartın ilinde devlet hastanesinin göğüs hastalıkları polikliniğe başvuran, inhaler cihaz kullanan ve dahil edilme kriterlerine uyan 136 Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) tanısı olan hasta (ölçülü doz inhaler= 68; kuru toz inhaler= 68) oluşturdu. Verilerin toplanmasında katılımcılara“Tanıtıcı Bilgi Formu”,“İnhaler İlaç Kullanım Beceri Çizelgesi”,“İlaçlar Hakkında İnançlar Anketi (BMQ-T)”,“Dispne-12 Ölçeği”ve“Klinik KOAH Anketi”ni içeren 5 bölümden oluşan bir anket formu uygulandı. Veriler Ekim 2024- Nisan 2025 tarihleri arasında yüz yüze görüşme yöntemiyle toplandı. Elde edilen veriler ölçülü doz inhaler veya kuru toz inhaler kullanan bireyler arasında karşılaştırılarak incelendi. İlaçlar hakkında inançlar (spesifik gereklilik: p=0.663; spesifik endişe: p=0.957; genel aşırı kullanım: p=0.790; genel zarar: p=0.887), dispne düzeyi (dispne toplam: p=0.899; dispne fiziksel: p=0.819; dispne duygusal: p=0.978) ve klinik KOAH (KOAH toplam: p=0.376; KOAH semptom: p=0.559; KOAH zihinsel: p=0.229; KOAH fonksiyonel: p=0.553) düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı. Buna karşılık değişkenler arasında birçok anlamlı ilişki saptandı. Ölçülü doz inhaler (ÖDİ) veya kuru toz inhaler kullanan bireylerde ölçek puanları arasındaki ilişkilerin incelendiği korelasyon analizinde benzer sonuçlara rastlandı. Her iki grupta da inhaler kullanım becerisi toplam puanı ile spesifik gereklilik puanı arasında pozitif yönde güçlü bir ilişki bulundu (ÖDİ: r=0.740, p<0.001; KTİ: r=0.708, p<0.001). Dispne puanları incelendiğinde her iki grupta da inhaler kullanım becerisi ile dispne toplam puanı (ÖDİ: r=-0.772, p<0.001; KTİ: r=-0.718, p<0.001), dispne fiziksel puanı (ÖDİ: r=-0.767, p<0.001; KTİ: r=-0.698, p<0.001) ve dispne duygusal puanı (ÖDİ: r=-0.722, p<0.001; KTİ: r=-0.686, p<0.001) arasında negatif yönde güçlü ve anlamlı ilişkiler bulundu. Klinik KOAH anketi sonuçları incelendiğinde, inhaler kullanım becerisi ile KOAH toplam puanı (ÖDİ: r=-0.672, p<0.001; KTİ: r=-0.781, p<0.001), KOAH semptom (ÖDİ: r=-0.687, p<0.001; KTİ: r=-0.670, p<0.001), KOAH zihinsel (ÖDİ: r=-0.477, p<0.001; KTİ: r=-0.666, p<0.001) ve KOAH fonksiyonel (ÖDİ: r=-0.706, p<0.001; KTİ: r=-0.789, p<0.001) puanları arasında negatif yönde güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı korelasyonlar bulundu. Ayrıca KOAH fonksiyonel puanı ile dispne fiziksel puanı arasında her iki grupta da çok güçlü bir ilişki olduğu gözlemlendi (ÖDİ: r=0.858, p<0.001; KTİ: r=0.851, p<0.01). Sonuç olarak; inhaler kullanım becerisinin, ilaçlara yönelik olumlu inançlarla pozitif yönde, endişe ve olumsuz inançlarla ise negatif yönde ilişkili olduğu; aynı zamanda dispne düzeyleri ve KOAH hastalık kontrolü ile anlamlı şekilde ilişkili olduğunu bulundu. Bu bulgular sonucunda inhaler kullanım becerisi arttıkça ilaçlara yönelik olumlu inançların arttığı, endişelerin azaldığı, dispne semptomlarının hafiflediği ve KOAH hastalık kontrolünün iyileştiği saptandı.

Özet (Çeviri)

This study was conducted to compare the effects of inhaler medication usage skills on medication adherence, dyspnoea levels, and disease control in individuals with chronic obstructive pulmonary disease who use metered-dose inhalers or dry powder inhalers. The sample for this descriptive and comparative study consisted of 136 COPD patients (MDIs = 68 and DPI = 68) who visited the chest diseases outpatient clinic at a state hospital in Bartın, used inhaler devices, and met the inclusion criteria. Data were collected using a questionnaire consisting of five sections:“Information Form”,“Inhaler Medication Use Skill Chart”,“Beliefs About Medications Questionnaire (BMQ-T)”,“Dyspnoea-12 Scale”and“Clinical COPD Questionnaire (CCQ)”. Data were collected between October 2024 and April 2025 using face-to-face interviews. The data obtained were compared and analysed between individuals using metered-dose inhalers or dry powder inhalers. Beliefs about medications (specific necessity: p=0.663; specific concern: p=0.957; general overuse: p=0.790; general harm: p=0.887), dyspnoea level (total dyspnoea: p=0.899; physical dyspnoea: p=0.819; emotional dyspnoea: p=0.978) and clinical COPD (total COPD: p=0.376; COPD symptoms: p=0.559; mental COPD: p=0.229; functional COPD: p=0.553). In contrast, numerous significant relationships were identified between the variables. A correlation analysis examining the relationships between scale scores in individuals using metered dose inhalers (MDIs) or dry powder inhalers yielded similar results. In both groups, a strong positive correlation was found between the total inhaler proficiency score and the specific requirement score (MDIs: r=0.740, p<0.001; DPI: r=0.708, p<0.001). When dyspnoea scores were examined, a strong negative correlation was found in both groups between inhaler usage skills and the dyspnoea total score (MDIs: r=-0.772, p<0.001; DPI: r=-0.718, p<0.001), the dyspnoea physical score (MDIs: r=-0.767, p<0.001; DPI: r=-0.698, p<0.001) and emotional dyspnoea score (MDIs: r=-0.722, p<0.001; DPI: r=-0.686, p<0.001). When the clinical COPD questionnaire results were examined, inhaler usage skills were found to be negatively and significantly correlated with the COPD total score (MDIs: r=-0.672, p<0.001; DPI: r=-0.781, p<0.001), COPD symptoms (MDIs: r=-0.687, p<0.001; DPI: r=-0.670, p<0.001), COPD mental (MDIs: r=-0.477, p<0.001; DPI: r=-0.666, p<0.001) and COPD functional (MDIs: r=-0.706, p<0.001; DPI: r= -0.789, p<0.001) scores. Additionally, a very strong correlation was observed between the COPD functional score and the dyspnoea physical score in both groups (MDIs: r=0.858, p<0.001; DPI: r=0.851, p<0.001). In conclusion, inhaler usage skills were found to be positively associated with positive beliefs about medications and negatively associated with anxiety and negative beliefs; they were also found to be significantly associated with dyspnoea levels and COPD disease control. These findings indicate that as inhaler usage skills improve, positive beliefs about medication increase, anxiety decreases, dyspnoea symptoms alleviate and COPD disease control improves.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    585768

    Astım veya kronik obstruktif akciğer hastalarında inhaler ilaç kullanım teknik becerilerinin değerlendirilmesi: Bir anket çalışması

    Evluation of inhaler drug use techiniques skills in asthma or copd patients: A questionneire study

    SEÇİL ÇAKMAKLI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. CENK AYPAK

  2. Tez No

    761092

    Astım ve/veya kronik obstrüktif akciğer hastalığı tanılı hastaların inhaler ilaç kullanım becerilerinin değerlendirilmesi

    Evaluation of inhaler DRUG USE skills of patients diagnosed with asthma AND/OR chronic obstructive LUNG disease

    ÖMER FARUK AKYÜREK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Aile HekimliğiAydın Adnan Menderes Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYFER GEMALMAZ

  3. Tez No

    905449

    Koah ve astımlı hastalarda inhaler ve nebül formundaki beta-2 agonistlerin yan etkilerinin karşılaştırılması

    Comparison of the side effects of beta-2 agonists in inhaler and nebulizer forms in patients with copd and asthma

    ESRA BETÜL AKKOÇ TAMER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Göğüs HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HATİCE CANAN HASANOĞLU

  4. Tez No

    460231

    Nebülizatör kullanımıyla,hastaneye yatış gerektiren kronik obstruktif akciğer hastalığı atak sıklığı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

    Assessment of the relationship between the use of nebulizers and the incidence of chronic obstructive pulmonary disease exacerbations requiring hospitalization

    SİNEM DAĞLI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Göğüs HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ALİ KADRİ ÇIRAK

  5. Tez No

    881160

    Tepe inspiratuar akış hızı kılavuzlu inhaler cihaz seçiminin taburculuk sonrası 90 günlük koah atak sayısına etkisi

    Effect of peak inspiratory flow rate guided inhaler device selection on the number of copd attacks in the 90 days after discharge

    HASAN DEMİR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Göğüs HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ KADRİ ÇIRAK

Geri Dön