Mapping heatwave health risks in the mediterranean region of türkiye
Akdeniz bölgesi, Türkiye'de sıcak hava dalgası sağlık risklerinin haritalandırılması
- Tez No: 1002029
- Danışmanlar: PROF. DR. ELÇİN KENTEL ERDOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sıcak hava dalgaları (SHD), iklimle ilişkili başlıca sağlık tehditlerindendir; ancak sağlık etkileri, özellikle iklim değişikliği (İD) koşullarında, çoğu zaman olduğundan düşük değerlendirilmektedir. Bu tez, sıcak hava dalgası sağlık riskini (SHSR) değerlendirmek ve haritalamak için nicel bir çerçeve geliştirmektedir. Vaka çalışma alanı olarak Türkiye'nin Akdeniz kıyı bölgesi seçilmiştir. Tarihsel dönemi temsil etmek için meteoroloji istasyonlarından (Mİ) elde edilen günlük maksimum sıcaklık (T_max) gözlemleri, gelecek dönemi temsil etmek için ise EURO-CORDEX bölgesel iklim modeli projeksiyonları kullanılmıştır. SHD tehlikesi, T_max ve bu T_max'ın kaç gün sürdüğüne bağlı olarak (d), (T_max,d) çiftleriyle tanımlanan SHD sınıflarıyla temsil edilmiştir. Çalışma alanı 1 km × 1 km gridlere (yani çalışma birimlerine, ÇB) bölünmüş ve her bir ÇB için yıllık ortalama SHSR hesaplanmıştır. Her bir ÇB'de her SHD sınıfının ortak olasılıkları hesaplanır. Kırılganlık, yaş temelli göstergeler (0–4 yaş ve 65+ nüfus) kullanılarak temsil edilmiştir. Her bir ÇB için yıllık ortalama SHSR hesaplanmıştır. İklim değişikliğinin etkilerini incelemek amacıyla üç tarihsel alt dönem (H1: 1975–1984, H2: 1985–1994, H3: 1995–2005) ve üç gelecek dönem (F1: 2006–2034, F2: 2035–2064, F3: 2065–2100) için yıllık ortalama SHSR haritaları üretilmiştir. İl düzeyinde, yıllık ortalama HWHR değerleri H3 dönemine kıyasla gelecek dönemlerde belirgin şekilde artmaktadır. H3'ten F3'e geçişte yüzde göreli değişim Adana'da 57% ile Hatay'da 216% arasında değişmektedir. En güçlü göreli artış Hatay'da 216% ile görülürken, onu Antalya 137% ve Muğla 116% ile takip etmekte ve kıyı bölgelerinde hızla şiddetlenen sıcak dalgası sağlık riskine işaret etmektedir. Mersin'de de 94% düzeyinde kayda değer bir artış vardır. Adana'da göreli artış 57% ile en düşük seviyededir, ancak uzak gelecek dönemde mutlak HWHR düzeyleri açısından yine de yüksek riskli iller arasında kalmaktadır.
Özet (Çeviri)
Heatwaves (HWs) are major climate-related health threats, yet their health impacts are often underestimated, particularly under climate change (CC). This thesis develops a quantitative framework to assess and map heatwave health risk (HWHR). The coastal Mediterranean region of Türkiye is used as the case study site. Daily maximum temperature (T_max) observations from meteorological stations (MSs) are used to represent the historical period while EURO-CORDEX regional climate model projections are used to represent the future period. HW hazard is represented as HW classes defined by T_max and duration, d pairs, (T_max,d). The study area is divided into 1 km × 1 km study units (SU) and annual average HWHRs are calculated for each SU. HW classes are defined using literature-based (T_max,d) thresholds and the negative health effects of the HW classes are derived from an expert survey. The joint probabilities of HW classes at each SU are calculated. Vulnerability is represented using age-based indicators (population aged 0–4 and 65+). For each SU, annual average HWHR is calculated. Annual average HWHR maps are produced for three historical sub-periods (i.e., H1: 1975–1984, H2: 1985–1994, and H3: 1995–2005) and three future periods (i.e., F1: 2006–2034, F2: 2035–2064, and F3: 2065–2100) to observe the effects of CC. At the provincial scale, mean annual average HWHR increases substantially in the future periods relative to H3. From H3 to F3, the percent relative change in the mean annual average HWHR ranges from 57% in Adana to 216% in Hatay. The strongest relative increase in HWHR is observed in Hatay with 216%, followed by Antalya with 137% and Muğla with 116%, indicating rapidly intensifying coastal hotspots. Mersin also shows a notable increase of 94%, while Adana exhibits the smallest relative growth of 57% despite remaining among the provinces with high absolute HWHR levels in the far-future period.
Benzer Tezler
- Climate change induced water scarcity risk mapping: Coupling of multi criteria decision analysis with analytic hierarchy process methods
İklim değişikliğinden kaynaklanan su kıtlığı risk haritalaması: Çok kriterli karar analizinin analitik hiyerarşi süreç yöntemleriyle birleştirilmesi
SENA ÖDENSOY
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Çevre MühendisliğiBoğaziçi ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAŞAK GÜVEN
- Şekil değiştiren elastik dielektriklerin kuvasi statik teorisi
A Quası static theory of deformable elastic dielectrics
NALAN ANTAR
- Lazer kaynak ile işlenmiş ferritik paslanmaz çeliklerin mikroyapı ve mekanik özelliklerinin incelenmesi
Investigation of microstructure and mechanical properties of ferritic stainless steels processed with laser welding
GÜNSELİ GÜÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ONURALP YÜCEL
- Numerical solution of solidification and elastodynamics problems using dynamic substructuring based on adaptive error estimation
Adaptif hata kestirimine dayalı dinamik alt yapılandırma yöntemi ile katılaşma ve elastodinamik problemlerinin nümerik çözümü
ÖZGÜR UYAR
Doktora
İngilizce
2016
Makine Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATA MUGAN
- Mapping the body: Major conceptions of human embodiment from the west
Bedenin haritasını çıkarmak: İnsan bedenselliği üzerine batıdan başlıca görüşler
AHMET MURAT AYAŞ