Geri Dön

Döngüsel ekonomi bağlamında kamuda kurumsal sürdürülebilirlik yaklaşımı ve performans değerlendirme sisteminin geliştirilmesi

Development of a corporate sustainability approach and performance evaluation system in the public sector within the context of a circular economy

  1. Tez No: 1002031
  2. Yazar: BARBAROS MURAT KÖSE
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MÜFİDE BANAR, PROF. DR. AYSUN ÖZKAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
  6. Anahtar Kelimeler: Döngüsel ekonomi, Kurumsal sürdürülebilirlik, Çok kriterli karar verme, Circular economy, Corporate sustainability, Multi criteria decision making
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Eskişehir Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Çevre Teknolojisi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Son yıllarda artan çevresel, ekonomik ve sosyal krizler; doğal kaynakların tükenmesi, iklim değişikliği ve toplumsal eşitsizlik gibi küresel sorunları derinleştirmekte, bu durum sürdürülebilir kalkınma yaklaşımının önemini daha da artırmaktadır. Bu bağlamda, kamu kurumları sürdürülebilir kalkınma amaçlarıyla uyumlu biçimde, döngüsel ekonomi ilkelerini esas alan yeni bir kurumsal yönetim ve performans değerlendirme yaklaşımına ihtiyaç duymaktadır. Bu tez çalışmasının amacı, döngüsel ekonomi perspektifiyle kamuda kurumsal sürdürülebilirlik anlayışını güçlendirmek ve bu doğrultuda ölçülebilir, sistematik bir Kurumsal Sürdürülebilirlik Performans Değerlendirme Sistemi geliştirmektir. Tezde öncelikle sürdürülebilirlik kavramının tarihsel gelişimi, kurumsal sürdürülebilirliğin boyutları ve bu alandaki uluslararası modeller incelenmiştir. Ardından, döngüsel ekonomi yaklaşımının Avrupa Birliği ve Türkiye'deki uygulamaları değerlendirilmiştir. Daha sonra, performans kavramı ve Türk Kamu İdaresinde performans yönetimi ile sürdürülebilirlik raporlamasının çerçeveleri ve bu alandaki gelişmeler incelenmiştir. Metodoloji bölümünde, kamu kurumları için çevresel, sosyal ve yönetişimi içeren göstergeler seti oluşturulmuş; bu göstergelerin önem dereceleri Çok Kriterli Karar Verme tekniklerinden DEMATEL yöntemiyle analiz edilmiştir. Böylece göstergeler arasındaki nedensellik ilişkileri ortaya konulmuş, belirlenen göstergelerin ağırlıklandırmaları yapılmıştır. Sonrasında aynı kamu kurumuna ait farklı yıllar ile iki ayrı kamu kurumunun aynı yıldaki kurumsal sürdürülebilirlik performansının karşılaştırılması için belirlenen indikatörlere ait veriler TOPSIS yöntemi ile değerlendirilmiş ve kamu kurumları için uygulanabilir bir sürdürülebilirlik performans sistemi modeli önerilmiştir. Elde edilen sonuçlar, kurumsal sürdürülebilirliğin kamu yönetiminde çevresel, sosyal ve yönetişim açısından bir bütün olarak ele alınması gerektiğini ortaya koymakla birlikte, özellikle yönetişim alanındaki göstergelerin sürdürülebilirlik performansı üzerinde daha belirleyici etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Çalışma, Türkiye'de kamu yönetimi için geliştirilen döngüsel ekonomi temelli ilk bütünleşik sürdürülebilirlik performans değerlendirme modeli niteliğindedir.

Özet (Çeviri)

In recent years, increasing environmental, economic, and social crises have deepened global problems such as the depletion of natural resources, climate change, and social inequality, further emphasizing the importance of a sustainable development approach. In this context, public institutions need a new corporate governance and performance evaluation approach based on circular economy principles, in line with sustainable development goals and objectives. The aim of this thesis is to strengthen the understanding of corporate sustainability in the public sector from a circular economy perspective and to develop a measurable, systematic Corporate Sustainability Performance Evaluation System. The study first examines the historical development of the concept of sustainability, the dimensions of corporate sustainability, and the related international models. Subsequently, the applications of the circular economy approach in the European Union and Turkey are evaluated. Then, the concept of performance, performance management in Turkish Public Administration was evaluated, and the frameworks of sustainability reporting and developments in this field were examined. In the methodology section, a set of indicators consisting of environmental, social, and governance indicators for public institutions was created; the importance levels of these indicators were analyzed using the DEMATEL method from Multi-Criteria Decision Making techniques. Thus, the causal relationships between the indicators were revealed, and the weights of the determined indicators were calculated. Subsequently, data pertaining to the indicators determined for comparing the corporate sustainability performance of the same public institution in different years and two separate public institutions in the same year were evaluated using the TOPSIS method, and a sustainable performance system model applicable to public institutions was proposed. The results indicate that corporate sustainability in public administration must be addressed holistically in terms of environmental, social and governance dimensions; however, they also demonstrate that indicators within the governance dimension exert a more decisive influence on sustainability performance. The study is the first integrated circular economy-based sustainability performance assessment model developed for public administration in Türkiye.

Benzer Tezler

  1. Türkiye'de karbon emisyonlarının azaltılmasına yönelik lamine masif ahşap mimarisi ve yöntemleri

    Laminated mass timber architecture and methods for reducing carbon emissions in Türkiye

    ÜLKEM ARTUÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SİNAN MERT ŞENER

  2. TR 81 düzey 2 bölgesinde orman ürünleri sanayiinin endüstriyel simbiyoz potansiyeli ve sürdürülebilir bir ağ tasarımı: Filyos vadisi projesi örneği

    Forest products in TR 81 level 2 region industrial symbiosis potential of the industry and a sustainable network design: Filyos valley project example

    ÖZLEM YILDIZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Endüstri ve Endüstri MühendisliğiBartın Üniversitesi

    Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BÜLENT KAYGIN

    DOÇ. DR. FERDİ KESİKOĞLU

  3. Bütünleşik nehir havzası yönetiminde paydaş katılımı: Modeller ve süreç

    Stakeholder participation in integrated watershed management: Models and process

    ÇİĞDEM KANBER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. AYŞE GÜL TANIK

  4. Kent düzeyinde döngüsel ekonomiye geçiş: Öngörülü kentsel yönetişim modeli

    Transition to circular economy at urban level: An anticipatory urban governance model

    EYÜP ŞEN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Kamu YönetimiMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesi

    Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BAYRAM COŞKUN

  5. Türk kamu yönetiminde stratejik planlama: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı örneği

    Strategic planning in turkish public administration: A study of the Ministry of Environment and Urbanisation

    MUSTAFA ÖZDAMAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Kamu YönetimiAnkara Hacı Bayram Veli Üniversitesi

    Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF PUSTU