Koray Avcı Çakman'ın çocuk edebiyatı eserlerinde enneagram kişilik tipleri
Enneagram personality types in Koray Avci Çakman's children's litarature works
- Tez No: 1002032
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEMİH ZEKA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Her insanın kendine has özellikleri vardır. Bu özellikler belirli kalıplar hâlinde bireyin söz ve davranışlarına yansır. Parmak izi gibi kendine has bu özellikler bireylerin mizacını oluşturur. Geçmişten bugüne bireyin mizaç özelliklerini anlamlandırma gayretine şahit olunur. Bu gayretlerin bir yansıması da enneagram mizaç modelidir. Enneagram mizaç modeline göre insanlar doğuştan getirdikleri duygusal, fiziksel ve bilişsel bazı yönelimlere sahiptir. Bu yönelimler bireylerin davranışlarının temelindeki mizaç çekirdeğinden kaynaklanır. Bu model, dokuz farklı mizaç bağlamında karmaşık insan doğasını ele almasıyla diğer kişilik modellerinden ayrılır. Bu çalışmada; Koray Avcı Çakman'ın“Kafadar Kuzenler”,“Doğa Dedektifleri”,“İlginç Ülkeler”,“Arşi ve Zaman Saati”seri romanlarında yer alan 12 eserin başkişilerinin kişilik özelliklerinin enneagram kişilik modeli bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. Bu modeli merkeze alan çalışmalarda gerçek yaşamdan bireylerin mizaç özellikleri incelenmiştir. Bu çalışma, çocuk edebiyatı sahasında kaleme alınmış eserlerin başkişilerinin mizaç özelliklerini ilk defa enneagram mizaç modeli çerçevesinde ele alması nedeniyle önemlidir. Nitel araştırma yöntemi ve bu yöntem içinde yer alan durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak doküman incelenmesinden yararlanılmıştır. Veri toplama kaynağı Koray Avcı Çakman'ın“Esrarengiz Testi”,“Midas'ın Peşinde”,“Efes'in Sırları”,“Gizemli Olimpus”,“Gizemli Laboratuvar”,“Kayıp Formül”,“Advin Sahra Çölünde”,“Advin Gümüş Goriller Ülkesinde”“Advin Amazon'da”,“Tutankamon'un Kolyesi”,“Kızıl Tüy”ve“Padişahın Çalınan Tacı”adlı çocuk edebiyatı eserleridir. Çalışma öncesinde literatür araştırılmış, enneagram kişilik modeli ile ilgili teorik çerçeve oluşturulmuş ve teorik çerçeveden hareketle tema, kategori ve kodlar belirlenmiştir. Verilerin çözümlenmesinde tümdengelimli içerik analizi kullanılmış; eserler önceden belirlenen tema, kategori ve kodlar üzerinden incelenmiştir. Araştırma sonucunda sekiz romanın başkişisinin ana mizacının mizaç 5, üç romanın başkişisinin ana mizacının mizaç 7, bir romanın başkişisinin ana mizacının mizaç 8 olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında on bir eserde başkişilerin kanat mizacının 6 olduğu görülmüştür. Bir eserin başkişisinin kanat mizacının ise 7 olduğu belirlenmiştir. Ana mizacı 5 olan 8 eserin başkişileri mizaç 7'ye, ana mizacı 7 olan başkişiler mizaç 1'e ve ana mizacı 8 olan başkişi mizaç 5'e stres hattı olarak yönelmiştir. Stres durumundan uzaklaşıp rahatlayan ana mizacı 5 olan başkişiler mizaç 8'e ve ana mizacı 7 olan başkişiler mizaç 5'e rahatlama hattı olarak yönelmiştir. Tespit edilen rahatlama ve stres hattı yönelimlerinin enneagram mizaç modelinin belirlediği yönde olduğu görülmüştür. Sözü edilen eserlerin başkişilerine dair elde edilen bulguların enneagram mizaç modelinin özellikleri ile uyumlu olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Every person has different characteristics. These characteristics affect how people think, speak, and act. Together, they form a person's temperament. For many years, people have tried to understand human temperament. One model used for this purpose is the Enneagram model.According to the Enneagram model, people are born with certain emotional and mental tendencies. These tendencies shape their behavior. The Enneagram explains personality with nine different temperament types. This makes the model easy to use and understand.The aim of this study is to examine the personality traits of the main characters in twelve children's books written by Koray Avcı Çakman. These books are part of the series Kafadar Kuzenler, Doğa Dedektifleri, İlginç Ülkeler, and Arşi ve Zaman Saati. The study uses the Enneagram personality model. Most earlier studies focus on real people. This study is important because it examines fictional characters in children's books.This study uses a qualitative research method. A case study design is used. Document analysis is the main data collection method. The data come from twelve children's books written by Koray Avcı Çakman. Before the analysis, related studies were reviewed. A theoretical framework based on the Enneagram model was prepared. Themes and codes were created. The books were analyzed using these themes and codes. The results show that the main characters in eight books have Type 5 as their main temperament. The main characters in three books have Type 7. One main character has Type 8. In eleven books, the wing type is Type 6. In one book, the wing type is Type 7. When they are under stress, characters with Type 5 move toward Type 7. Characters with Type 7 move toward Type 1 under stress. The character with Type 8 moves toward Type 5. When they feel relaxed, characters with Type 5 move toward Type 8. Characters with Type 7 move toward Type 5. These results match the Enneagram model.
Benzer Tezler
- Koray Avcı Çakman'ın eserlerinde çocuklara yönelik ekoeleştirel iletiler
Eco-critical messages for children in Koray Avcı Çakman's works
HATİCE DERYA YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimErzincan ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YASİN MAHMUT YAKAR
- Koray Avcı Çakman'ın çocuk edebiyatı eserlerinin çoklu zekâ kuramı çerçevesinde incelenmesi
An examination of Koray Avcı Çakman's children's literature stories within the framework of multiple intelligence theory
İREMNAZ KARAMANCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimErciyes ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMİH ZEKA
- Koray Avcı Çakman'ın hikâyelerindeki eğitsel iletiler üzerine bir araştırma
A research on educational messages in stories of Koray Avci Çakman
SEZİN KAVAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAYRAM BAŞ
- Koray Avcı Çakman'ın“İlginç Ülkeler Dizisi”nin söz varlığı açısından incelenmesi
Examination of Koray Avcı Çakman's“Interesting Countries Series”in terms of vocabulary
SULTAN YAŞAR YİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENER DEMİREL
- Koray Avcı Çakman'ın kitaplarının çocuk edebiyatının temel ilkeleri açısından incelenmesi
The examination of books of Koray Avcı Çakman in terms of the main principles of children's literature
BURAK AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimGaziantep ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİL AKSOY HASIRCI