Hafıza mekanlar: Artvin lif levha fabrikası
Places of memory: Artvin fiberboard factory
- Tez No: 1002180
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FARUK TAŞKIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Artvin Çoruh Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Artvin Lif Levha Fabrikası'nı tarihsel, toplumsal ve mekânsal boyutlarıyla inceleyerek, sanayi tesisinin yerel toplumsal bellekte bir hafıza mekânı olarak taşıdığı rolü değerlendirmektedir. Cumhuriyet döneminin devlet merkezli sanayileşme politikaları doğrultusunda kurulan fabrika, yalnızca üretim işleviyle değil, Artvin'in sosyo-ekonomik yapısını, çalışma kültürünü ve gündelik yaşam pratiklerini belirlemesiyle kent kimliğinin oluşumunda önemli bir kurumsal mekân niteliği taşımıştır. Araştırma, nitel yöntemlere dayalı olarak literatür ve arşiv incelemelerinin yanı sıra sözlü tarih görüşmeleriyle desteklenmiştir. Eski çalışanlar ve yakınlarının anlatıları, fabrikanın yerel halkın hafızasında ekonomik bir aktör olmanın ötesinde, toplumsal ilişkilerin, aidiyet duygusunun ve ortak hatıraların taşıyıcısı olarak konumlandığını göstermektedir. Kuramsal çerçeve, Pierre Nora'nın hafıza mekânları yaklaşımı ile Maurice Halbwachs'ın toplumsal bellek kuramına dayanmaktadır. Bu doğrultuda fabrika, maddi varlığı kadar sembolik ve duygusal boyutları üzerinden değerlendirilmiştir. Çalışma bulguları, fabrikanın kapanışıyla birlikte mekânın hafıza boyutunun daha görünür hâle geldiğini ve nostalji, kayıp ve dönüşüm temaları etrafında yeniden kurulan bir kolektif bellek alanına dönüştüğünü ortaya koymaktadır. Bu bağlamda çalışma, sanayi tarihini bellek çalışmalarıyla ilişkilendiren disiplinlerarası bir katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the Artvin Fiberboard Factory through its historical, social, and spatial dimensions, assessing its role as a site of memory within the formation of local collective consciousness. Established in line with state-centered industrialization policies of the Republican period, the factory functioned not only as a production facility but also as an institutional space that shaped Artvin's socio-economic structure, labor culture, and everyday life practices, thereby contributing to the construction of urban identity. The research is based on qualitative methods and supported by literature and archival analyses as well as oral history interviews. The narratives of former workers and their relatives reveal that the factory occupies a memory space beyond its economic functions, serving as a carrier of social relations, a sense of belonging, and shared experiences within the local community. The theoretical framework is grounded in Pierre Nora's concept of lieux de mémoire and Maurice Halbwachs' theory of collective memory. In this regard, the factory is evaluated not only in terms of its material existence but also through its symbolic and emotional dimensions. The findings demonstrate that the closure of the factory made its memory dimension more visible, leading to the reconstruction of a collective memory space shaped by themes of nostalgia, loss, and transformation. Accordingly, the study offers an interdisciplinary contribution by linking industrial history with memory studies.
Benzer Tezler
- Kolektif bellekte zorunlu askerliğin meşruiyeti ve dönüşümü
Transformation and legality of compulsory military service in collective memory
EBUBEKİR DÜZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
SosyolojiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DERYA FIRAT
- Tanzimat'tan cumhuriyet'e tarihi kentsel çevrede mekânlar üzerinden bir semt okuması: Cağaloğlu semti örneği
Reading a district in urban historic neighbourhoods from tanzimat to republic: Case of Cağaloğlu
MELEK YALVAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Tarihİstanbul Üniversitesiİstanbul Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER KARAOĞLU
- Memory and emotions in the identity construction: The Algerian descendants in Adana
Kimlik inşasında hafıza ve duygular: Adana'daki Cezayir asıllılar
IBTISSEM CHATTA
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Sosyolojiİbn Haldun ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSEM KESKİN AKSAY
- Hafıza mekanı kahvehaneler: İstanbul (18.-20. yüzyıl)
Memory space coffeehouses: İstanbul (18th-20th centuries)
DİLARA SAĞIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Mimarlıkİstanbul Topkapı ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE DİLAY GÜNEY
- Mekân-duyu-duygu düzleminde hafıza mekânları: Sinop Cezaevi Müzesi ve Ankara Ulucanlar Cezaevi Müzesi örnekleri
Memory spaces in the space-sense-emotion plane: The case of Sinop Prison Museum and Ankara Ulucanlar Prison Museum
ASLIHAN ÖZTÜRK
Doktora
Türkçe
2022
MimarlıkKaradeniz Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLGÜN KULOĞLU