Kabak kemane çalgısında farklı deri çeşitlerinin akustik etkilerinin incelenmesi
Investigation of the acoustic effects of different types of membranes in the kabak kemane instrument
- Tez No: 1002192
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYÇİN ÖNER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Müziği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Müziği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk müziğinin geleneksel yaylı çalgılarından kabak kemanenin akustik özellikleri, farklı doğal deri türlerinin ses tablası olarak kullanımı bağlamında nicel ve deneysel yöntemlerle incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı, ithal oğlak, oğlak, yürek zarı, yayın balığı ve vatoz balığı derilerinin çalgının ses yayınımı, frekans dağılımı ve harmonik yapısı üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Araştırma, tek gruplu tekrarlı ölçümler içeren yarı-deneysel bir modelle gerçekleştirilmiştir. Deneylerde, yalnızca deri tablası değiştirilebilen ve diğer tüm yapısal özellikleri sabit tutulan özel tasarım bir kabak kemane kullanılmıştır. Ölçümler kontrollü laboratuvar ortamında yapılmış; ses yayınımı mekanik darbe uyarımı ile incelenmiş, icra sonrası ses karakteristikleri ise uzun dönem ses spektrumu (LTAS) analizi ile değerlendirilmiştir. Analizler 0–1000 Hz frekans aralığında gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, deri türlerinin frekans genliği dağılımı ve harmonik yapı üzerinde belirgin etkiler oluşturduğunu göstermektedir. Yürek zarı, hem temel hem de ikinci harmonik bölgelerde yüksek genlik değerleri ile dengeli ve güçlü bir tını sunmuştur. İthal oğlak derisinin düşük frekanslardaki katkısı sınırlı kalırken, oğlak derisi üst harmonikleri vurgulayarak daha parlak bir ses karakteri üretmiştir. Yayın balığı ve vatoz balığı derileri ise belirli frekans aralıklarında seçici akustik davranış sergilemiştir. Bu bağlamda çalışma, kabak kemanede deri seçiminin akustik performans üzerindeki etkisini nesnel verilerle ortaya koyarak, çalgı yapımı ve icrası için bilimsel temelli bir yaklaşım sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The acoustic properties of the gourd fiddle, a traditional stringed instrument of Turkish music, were investigated using quantitative and experimental methods in the context of using different types of natural leather as soundboards. The aim of this study was to reveal the effects of imported goat, goat, heart membrane, catfish, and stingray skins on the sound propagation, frequency distribution, and harmonic structure of the instrument. The research was conducted using a quasi-experimental model with single-group repeated measurements. In the experiments, a specially designed gourd fiddle was used, in which only the soundboard could be changed and all other structural features were kept constant. Measurements were performed in a controlled laboratory environment; sound propagation was examined with mechanical impact stimulation, and post-performance sound characteristics were evaluated with long-term sound spectrum (LTAS) analysis. Analyses were performed in the frequency range of 0–1000 Hz. The findings show that the types of leather have significant effects on the frequency amplitude distribution and harmonic structure. Heart membrane provided a balanced and powerful tone with high amplitude values in both the fundamental and second harmonic regions. While the contribution of imported goatskin to the low frequencies was limited, it produced a brighter sound character by emphasizing the upper harmonics. Catfish and stingray skins, on the other hand, exhibited selective acoustic behavior in certain frequency ranges. In this context, the study objectively demonstrates the effect of skin selection on the acoustic performance of the gourd fiddle with concrete data, offering a scientifically based approach to instrument making and performance.
Benzer Tezler
- Kabak kemane ve kemança formunda yapılan kemanenin karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of kabak kemane and kemane made by kemança form
FARUK YALÇIN
- Türkiye'de geleneksel çalgıların metotlaşması: Kabak Kemane örneği
Methodization of traditional instruments in Turkey: Kabak Kemane example
AHMET TOLGA YAŞKAYA
- Kabak kemane eğitiminde sağ ve sol el tekniklerini geliştirici özgün etüt ve eser önerileri
Original research and work recommendations that develop right and left hand techniques in kabak kemane training
VELİ YÖNTEM
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2022
MüzikAfyon Kocatepe ÜniversitesiMüzik Ana Sanat Dalı
PROF. DR. UĞUR TÜRKMEN
- Kabak kemane öğretiminde ve icrasında rast, hüseyni ve segâh makamsal dizilerinde yer alan koma değerlerinin kullanım durumları
The usage of microtones of rast, huseyni and segah maqam scales in kabak kemane training and performance
MEVLÜT CAN YAYLA
- Hacı Çiçek'in barak açışlarının tespiti ve kabak kemane'ye uyarlanması
The detection of Hacı Çiçek's barak performances and adaptation to kabak kemane
ÖMER GÖKHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MüzikAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTürk Müziği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİLAY ÇINAR