Küresel gelişmeler ışığında türkiyenin yapay zekâ etiği yaklaşımı
Turkey's approach to artificial intelligence ethics in light of global developments
- Tez No: 1002285
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EBRU ŞENSÖZ MALKOÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Ticaret Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Hukuk Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Modern teknolojinin hızlı evrimi, insan-makine etkileşimini toplumsal yaşamın merkezine taşımış, yapay zekâ sistemleri öğrenme, karar verme ve özerk işlem kapasitesiyle yeni bir paradigma oluşturmuştur. Bu gelişim, teknik ilerlemelerle sınırlı kalmamış; etik ve hukuki düzenlemelerin yeniden tanımlanmasını gerekli kılmıştır. Avrupa Birliği'nin 2024'te kabul ettiği Yapay Zekâ Tüzüğü bağlayıcı nitelikte ilk kapsamlı düzenleme iken, UNESCO evrensel etik ilkelerin uygulanabilirliğini öne çıkarmaktadır. ABD hesap verebilirlik ve risk yönetimi çerçevelerine, Kanada Montreal Deklarasyonu'na, Çin bağlayıcı normlara, Japonya ise“Society 5.0”vizyonuna dayalı insan merkezli bir yaklaşım geliştirmiştir. Birleşik Krallık esnek düzenlemeler oluşturmuş, OECD'nin 2019 Yapay Zekâ İlkeleri ise uluslararası standart işlevi görmüştür. Türkiye, Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi'nde vizyoner hedefler belirlese de etik boyutun somutlaştırılmasında eksiklikler barındırmaktadır. Henüz yasalaşmamış olan Yapay Zekâ Kanunu teklifinde de etik ilkeler açıkça yer almamaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin yapay zekâ alanındaki normatif çerçevesini etik ilkeler ışığında analiz etmek ve uluslararası düzenlemelerle uyumlu, güvenilir ve insan merkezli bir yönetişim modeli önermektir.
Özet (Çeviri)
The accelerated evolution of modern technology has placed human–machine interaction at the core of social life, with artificial intelligence (AI) systems introducing a new paradigm through their capacities for learning, decision-making, and autonomous operation. This transformation extends beyond technical progress and requires the redefinition of ethical and legal frameworks. The European Union's Artificial Intelligence Act (2024) constitutes the first comprehensive and legally binding regulation, while UNESCO emphasizes the applicability of universal ethical principles. The United States has advanced accountability and risk management frameworks, Canada has endorsed the Montreal Declaration as a social contract-based approach, China has established binding norms, and Japan has promoted a human-centered vision through its“Society 5.0”initiative. Likewise, the United Kingdom has developed flexible, innovation-oriented regulations, and the OECD's 2019 AI Principles serve as an international benchmark. In Turkey, despite the ambitious goals of the National AI Strategy, the ethical dimension remains insufficiently articulated, and the draft AI Law does not explicitly incorporate ethical principles. This study aims to analyze Turkey's normative framework in light of ethical considerations and to propose a governance model aligned with international standards for reliable, human-centered, and sustainable AI deployment.
Benzer Tezler
- Endüstri 4.0'ın Avrupa Birliği ve Türkiye'de girişimcilik, teknoloji ve inovasyon politikalarına etkisi
The impact of Industry 4.0 on entrepreneurship, technology, and innovation policies in the European Union and Turkey
MUSTAFA BÜYÜKKİRAZ
- Türkiye'nin sivil havacılık politikalarının küresel sürdürülebilir havacılık kapsamında değerlendirilmesi
Evaluation of Turkey's civil aviation policy within the scope of the global sustainable aviation
NAZİFE ÜMRAN TEMEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Kamu YönetimiMarmara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL HANDE GÜRSOY HAKSEVENLER
DR. YELDA ERDEN TOPAL
- Türkiye'de sanayi 4.0 dönüşümü: Sorunlar, gelişme sürecindeki belirleyici unsurlar ve olası etkiler
Industry 4.0. transformation in Turkey: the problems,decisive factors in development process andprospective effects
FADİME HACER ERMİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
EkonomiBolu Abant İzzet Baysal Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FEVZİ ENGİN
- TRC22 bölgesinin gelişme dinamiği olarak girişimcilik: Girişimciliğin sosyal ağlarında bölgesel gelişmeyi aramak
Entrepreneurship as the development dynamics of the TRC22 region: Searching regional development in the social networks of entrepreneurship
EFSUN TOĞRUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLDEN ERKUT
- Effects of carbon border adjustment mechanism: Carbon price scenarios and energy analysis for cement industry
Sınırda karbon düzenleme mekanizmasının etkileri: Çimento sektörü için karbon fiyatı senaryoları ve enerji analizi
LATİFE NUR DEMİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA BERKER YURTSEVEN
DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU ACUNER TÜRET