Endüstri 4.0'ın Avrupa Birliği ve Türkiye'de girişimcilik, teknoloji ve inovasyon politikalarına etkisi
The impact of Industry 4.0 on entrepreneurship, technology, and innovation policies in the European Union and Turkey
- Tez No: 1012330
- Danışmanlar: PROF. DR. SEFER ŞENER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, İşletme, Uluslararası İlişkiler, Economics, Business Administration, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Endüstri 4.0, teknolojik gelişmelerin yaşandığı bir devrim olmanın ötesinde inovasyon, girişimcilik ve çevresel sürdürülebilirlik alanlarında meydana getirdiği dönüşümlerle küresel rekabetin yeniden tanımlanmasına yol açmaktadır. Yapay zekâ, siber-fiziksel sistemler, nesnelerin interneti, büyük veri ve otomasyon gibi bileşenler, yenilikleri teşvik edip yeni girişimlerin önünü açarak ekonomik ve teknolojik dönüşümü hızlandırırken, aynı zamanda yoğun kaynak kullanımı ve çevresel olumsuzluklar nedeniyle sürdürülebilirliği zorlayan dinamikler yaratmaktadır. Bununla birlikte, aynı teknolojiler çevresel sorunların çözümünde kritik rol oynayarak sürdürülebilir kalkınmanın temel araçları hâline gelmektedir. Bu bağlamda, ülkelerin teknoloji, inovasyon, girişimcilik, yeşil ve dijital dönüşüm bağlamında Endüstri 4.0'a adaptasyon düzeylerinin incelenmesi hem akademik literatür hem de politika yapıcılar için stratejik bir önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, Avrupa Birliği (AB) ve Türkiye'nin Endüstri 4.0 bağlamındaki inovasyon, girişimcilik, teknoloji ve ikiz dönüşüm politikalarını ve performanslarını, kavramsal çerçeve, politika belgeleri ve göstergeler üzerinden çok boyutlu bir karşılaştırma ile değerlendirmektir. Araştırmada hem kavramsal değerlendirme hem politika değerlendirmesi hem de göstergelere dayalı karşılaştırmalı analiz yöntemleri bir arada kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, AB'nin Endüstri 4.0 sürecini inovasyon, girişimcilik ve ikiz dönüşüm eksenlerinde sistematik, uzun vadeli ve bütüncül stratejilerle yönettiğini ortaya koymaktadır. Göstergeler ışığında AB, inovasyonun bilgi üretiminden ticarileşmeye uzanan zincirini etkin biçimde işletirken; girişimcilik alanında dijital dönüşümle uyumlu, çevresel sürdürülebilirlikle bütünleşik bir model benimsemiştir. Ancak, bu bütüncül yaklaşımın üye ülkeler düzeyinde homojen bir şekilde gerçekleşmediği, bazı önemli heterojenliklerin bulunduğu dikkat çekmektedir. Bu durum, AB politika belgelerinde öngörülen hedeflere ulaşmada üye ülkelerin sahada farklı hızlarda ilerlediğini ortaya koymaktadır. Öte yandan, Türkiye'nin benzer şekilde kapsamlı politika belgeleri üretmesi ve belirli kazanımlar elde etmesine rağmen; uygulama, izleme ve kurumsallaşma süreçlerinde önemli zorluklarla karşı karşıya olduğunu göstermektedir. Bu durumun parçalı, sektörel ve çoğu zaman kısa vadeli çözümlerle dönüşüme uyum sağlamaya çalışmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Dolayısıyla Endüstri 4.0 dönüşümünü benimseme noktasında birçok gösterge açısından geride kaldığı dikkat çekmektedir. Bununla birlikte, Türkiye'nin bazı göstergelerde belirli AB ülkelerinden daha iyi performans sergilediği de görülmüştür. Sonuç olarak, Türkiye'nin Endüstri 4.0 dönüşümünü izleyen değil uygulayan bir ülke olarak rekabet gücünü artırabilmesi için inovasyon, girişimcilik ve ikiz dönüşüm politikalarını birbirinden bağımsız değil; bütünleşik ve gözlemlenebilir bir yapıda geliştirmesi ve uygulaması gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Beyond being a revolution of technological advancements, Industry 4.0 is redefining global competition through the transformations it brings about innovation, entrepreneurship, and environmental sustainability. While components such as artificial intelligence, cyber-physical systems, the Internet of Things (IoT), big data and automation stimulate innovations, pave the way for new ventures, and accelerate economic and technological transformation, they simultaneously create dynamics that challenge sustainability due to intensive resource use and adverse environmental impacts. However, these same technologies are also becoming fundamental tools for sustainable development by playing a critical role in solving environmental problems. In this context, examining the adaptation levels of countries to Industry 4.0 within the framework of technology, innovation, entrepreneurship, and the green and digital transformation is of strategic importance for both academic literature and policymakers. This study aims to evaluate the innovation, entrepreneurship, technology and twin transition policies and performance of the European Union (EU) and Turkey in the context of Industry 4.0, using a multidimensional comparison based on conceptual frameworks, policy documents and indicators. The research employs a combined methodology of conceptual assessment, policy evaluation and comparative analysis. The findings reveal that the EU manages the Industry 4.0 process through systematic, long-term, and holistic strategies centered on innovation, entrepreneurship, and the twin transition. Considering the indicators, the EU effectively operates the chain of innovation from knowledge generation to commercialization; in the field of entrepreneurship, it has adopted a model that is compatible with digital transformation and integrated with environmental sustainability. However, it is noteworthy that this holistic approach is not homogenous at the member state level, and significant heterogeneities exist. This situation demonstrates that member states are progressing at different speeds in the field towards achieving the objectives set forth in EU policy documents. On the other hand, although Turkey produces similar comprehensive policy documents and has achieved certain gains, the findings suggest that it is facing significant challenges in the implementation, monitoring and institutionalization processes. It is thought that this situation stems from its adoption of fragmented, sector-specific and often short-term solutions to adapt to the transformation. Consequently, it is notable that Turkey lags many other countries in terms of adopting the Industry 4.0 transformation. Nevertheless, it has been observed that Turkey performs better than certain EU countries in some areas. In conclusion, if Turkey is to enhance its competitiveness as a country that implements rather than merely follows the Industry 4.0 transformation, it must develop and implement integrated and observable policies for innovation, entrepreneurship and the twin transition.
Benzer Tezler
- Türkiyede tekstil ve konfeksiyon sektörünün durumu ve çıkış stratejileri
Başlık çevirisi yok
İBRAHİM ÖZGÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiKadir Has ÜniversitesiBankacılık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HASAN EKEN
- Akıllı üretim çağı Endüstri 4.0'ın Türkiye durum analizi
Smart industrial production age 4.0" situation analysis in Türkiye
EMRAH ZEMZEMOĞLU
- Lojistik sektöründe Rekabet Hukuku ve mali boyutları: Avrupa Birliği-Türkiye karşılaştırması
Competition Law and financial aspects in the logistics sector:EU-Turkey comparison
ULUĞ İLVE YÜCESOY
- Global value network evolution in the global automotive production: insights from ford otosan türki̇ye
Küresel otomotiv üretiminde küresel değer ağı evrimi: Ford-otosan Türkıye'den içgörüler
HADISEH HOSSEINI JAHANABAD
Doktora
İngilizce
2025
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLDEN ERKUT
- ASCE 7-10, Eurocode 1-4 ve TS 498 yönetmelikleri kullanılarak yapılara etki eden rüzgar yüklerinin karşılaştırılması
A comparison of wind loads acting on structures by means of using ASCE 7-10, Eurocode 1-4 and TS 498
CEM ÖZLEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CAVİDAN YORGUN