28 Şubat sürecinde kamuoyundaki tartışmaların din eğitimine etkisinin incelenmesi
An examination of the impact of public debates on religious education during the February 28th era
- Tez No: 1002340
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET AYDIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Iğdır Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
28 Şubat 1997 Milli Güvenlik Kurulu kararlarıyla simgelenen süreç, literatürde“post-modern darbe”olarak da anılmaktadır. Laiklik ile din eğitimi ekseninde yoğun kamusal ve medya tartışmalarının yaşandığı bu dönem, Türkiye'nin eğitim politikalarının şekillenmesinde kritik bir rol oynamıştır. Bu süreçte, sekiz yıllık kesintisiz eğitim yasası ile imam hatip liseleri ve Kur'an kurslarına yönelik kısıtlayıcı düzenlemeler kamuoyunda hararetli tartışmaların merkezinde yer almıştır. Bu yüksek lisans tezinde, söz konusu dönemde medyada yürütülen tartışmaların din eğitimi politikalarına etkileri incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, laiklik, kamuoyu, medya dili, sekiz yıllık kesintisiz eğitim, imam hatip okulları ve Kur'an kursları gibi anahtar temalar çerçevesinde din eğitimi politikalarının bu tartışmalar ekseninde nasıl şekillendiğini ortaya koymaktır. Yöntem olarak doküman analizi kullanılmış; 28 Şubat sürecine ilişkin meclis tutanakları, ideolojik konumları farklı dört gazetede (Yeni Şafak, Cumhuriyet, Milliyet, Sabah) yayımlanan köşe yazıları ile haber metinleri incelenmiştir. Seçilen gazeteler, dönemin siyasi yelpazesindeki farklı ideolojik yaklaşımları temsil eden yayın organları olmaları nedeniyle çalışmaya dâhil edilmiştir. Doküman analizi tekniği, medya içeriklerinin niteliksel olarak değerlendirilmesine ve dönemsel söylemlerin derinlemesine incelenmesine imkân tanımıştır. Analiz bulguları, Türkiye'de din eğitiminin toplumsal meşruiyet zeminini medyanın nasıl inşa ettiğini ve medya organlarının ideolojik eğilimlerinin bu meşruiyetin şekillenmesinde belirleyici rol oynadığını ortaya koymaktadır. Laik eğilimli basın, din eğitimine ilişkin gelişmeleri genellikle ulusal güvenlik ve çağdaşlık ekseninde bir tehdit olarak çerçevelemiştir. Muhafazakâr basın ise aynı konuyu hak ve özgürlükler bağlamında meşru bir talep olarak sunmuştur. Örneğin, laik gazeteler sekiz yıllık zorunlu eğitim reformunu“çağdaş eğitim sisteminin vazgeçilmez bir parçası”olarak vurgulamıştır. Buna karşın muhafazakâr gazeteler, bu reformu imam hatip okulları ve Kur'an kurslarına ket vuran bir müdahale olarak eleştirmiştir. Medya söylemindeki bu çatışma, Türkiye'de laiklik ile muhafazakârlık arasında süregelen ideolojik hegemonya mücadelesinin bir yansıması olarak değerlendirilmektedir. Tüm bu bulgular, medyanın yalnızca tartışmaları aktaran bir araç olmayıp, din eğitimi politikalarının meşruiyetini şekillendiren aktif bir aktör olduğunu gözler önüne sermektedir. Ayrıca, araştırma bulguları medya söylemi, kamuoyu ve eğitim politikası arasındaki etkileşime 28 Şubat süreci bağlamında ışık tutmaktadır. Din eğitimi, iletişim ve siyaset bilimi perspektiflerini bir araya getiren disiplinler arası bir yaklaşımla gerçekleştirilen bu çalışma, 28 Şubat dönemi medya söylemlerinin din eğitimi politikaları üzerindeki etkisini ele alarak Türkiye'de din eğitimi politikası literatürüne özgün bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The period symbolized by the National Security Council decisions of February 28, 1997, is also referred to in the literature as the“post-modern coup.”This period, marked by intense public and media debates surrounding secularism and religious education, played a critical role in shaping Turkey's education policies. During this period, the eight-year uninterrupted education law and restrictive regulations regarding imam-hatip high schools and Quran courses were at the center of heated public debates. This master's thesis examines the impact of media debates during this period on religious education policies. The main purpose of the study is to reveal how religious education policies are shaped in the context of these debates within the framework of key themes such as secularism, public opinion, media language, eight-year continuous education, Imam Hatip schools and Quran courses. Document analysis was used as the method; parliamentary minutes related to the February 28th process, columns published in four ideologically diverse newspapers (Yeni Şafak, Cumhuriyet, Milliyet, Sabah), and news articles were examined. The selected newspapers were included in the study because they represented different ideological approaches across the political spectrum of the period. The document analysis technique allowed for a qualitative assessment of media content and an in-depth examination of periodic discourses. The analysis findings reveal how the media constructs the social legitimacy of religious education in Turkey, and how the ideological leanings of media outlets play a decisive role in shaping this legitimacy. The secular-oriented press generally framed developments regarding religious education as a threat to national security and modernity. The conservative press, on the other hand, presented the same issue as a legitimate demand within the context of rights and freedoms. For example, secular newspapers emphasized the eight-year compulsory education reform as“an indispensable part of the contemporary education system.”Conservative newspapers, however, criticized this reform as a hindering intervention in imam-hatip schools and Quran courses. This conflict in media discourse is considered a reflection of the ongoing struggle for ideological hegemony between secularism and conservatism in Turkey. All these findings reveal that the media is not merely a tool for conveying debates but also an active actor shaping the legitimacy of religious education policies. Furthermore, the research findings shed light on the interaction between media discourse, public opinion, and education policy in the context of the February 28th period. This study, conducted with an interdisciplinary approach that brings together the perspectives of religious education, communication, and political science, offers a unique contribution to the literature on religious education policy in Turkey by examining the impact of media discourse on religious education policies during the February 28th period.
Benzer Tezler
- 28 Şubat postmodern darbe süreci ve medyanın rolü
28 February postmodern coup process and the role of the media
DİLEK BİRGÜL ZEREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İletişim BilimleriKastamonu ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERYEM NERGİS ATAÇAY
- 28 Şubat sürecinde medya ve demokrasi
Media and democracy in the February 28 th incident
BÜLENT AYDOĞDU
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Siyasal BilimlerMarmara Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELDA CİNMAN ŞİMŞEK
- 28 Şubat sürecinde ordu, medya ve siyasal iktidar
The Army, the media and the government in the February 28 process
ANDAÇ HONGUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Siyasal BilimlerAnkara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALEV ÖZKAZANÇ
- 28 şubat sürecinde medya
The media in 28 february
EMRE SONCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
GazetecilikMarmara Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. CÜNEYT AKALIN
- 28 Şubat sürecinde yazılı basın ve din: Hürriyet ve Yeni Şafak gazetesi örneği
February 28, and religion in the written press: Hürriyet newspaper and the case Yeni Şafak
YAŞAR İZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
GazetecilikSelçuk ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAYRİ ERTEN