Geri Dön

Afet bölgesinde deprem sonrası bebek beslenmesinde annelerin bilgi, tutum ve davranışları: Kahramanmaraş örneği

Mothers' knowledge, attitudes, and behaviors about nutrition of infants after an earthquake in a disaster zone: The case of Kahramanmaras

PDF İndir

  1. Tez No: 1002473
  2. Yazar: ZEYNEP YASEMİN TAŞ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Afetler, özellikle anne ve bebekler gibi hassas grupların temel ihtiyaçlarını karşılamasını zorlaştırarak ciddi sağlık riskleri oluşturur. Afet koşullarında bebeklerin en güvenli ve koruyucu besin olan anne sütüne erişimi kritik öneme sahiptir. Ancak afet ortamlarında stres, uygun emzirme alanlarının olmaması, sosyal destek kaybı, yetersiz beslenme ve anne sütü yerine geçen ürünlerin kontrolsüz dağıtımı gibi faktörler nedeniyle emzirmenin sürdürülmesi güçleşmektedir. Bu çalışma, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrası Kahramanmaraş Savunma Sanayi Konteyner Kent'te yaşayan ve deprem sürecinde bebeğini emziren annelerin bebek beslenmesi deneyimlerini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Gereç ve Yöntem: Çalışmanın nicel evrenini 1–3 yaş arası bebeği olan 163 anne oluşturmuş; %95 güven aralığı ve %5 hata payı ile belirlenen 115 anneye anket uygulanmıştır. Nitel çalışma için gönüllü ve ölçütlere uygun 15 anne ile derinlemesine görüşme yapılmıştır. Nicel veri aracı sosyodemografik sorular ve 17 maddelik Bebek Beslenmesi Tutum Ölçeği (BBTÖ) iken; nitel veri aracı sekiz soruluk yarı yapılandırılmış görüşme formudur. Nicel analizler DataBeeg 1.0 programı ile; nitel analizler MAXQDA 24 ile gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Nicel bulgulara göre tüm anneler (%100) deprem sonrası uygun emzirme alanı bulmakta zorlandığını bildirmiştir. Mama yardımı alan annelerde son kullanma tarihine dikkat edenlerin oranı %28,7, yabancı marka mamayla karşılaşanların oranı %37,4 olup kullananlar %34,8'dir. Bebeğe verilen mamanın yaşa uygunluğuna dikkat edenler %27'dir. BBTÖ puanları demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık göstermezken; çocuk sayısı ile tutum puanı arasında anlamlı fark olduğu (p<0.05) ve tutum puanı ile anne yaşı (r=0.268) ve ilk çocuk yaşı (r=0.222) arasında pozitif ilişki olduğu saptanmıştır. Nitel analizde deprem sonrası deneyimler, bebek beslenmesine ilişkin deneyimler ve beklentiler olmak üzere üç ana tema ortaya çıkmıştır. En sık görülen kodlar hijyen sorunu, mahremiyet eksikliği, kaygılanma ve strese bağlı süt azalmasıdır. Beklentiler temasında anneler için ekstra ilgi, koordineli yardım ve psikolojik destek öne çıkmıştır. Sonuç: Afet sonrası anneler hijyen, mahremiyet, beslenme ve psikososyal destek açısından ciddi ihtiyaçlar yaşamaktadır ve bebek beslenmesi hem çevresel hem de psikolojik stresörlerden etkilenmektedir. Afetler ve acil durumlarda bebek beslenmesinde koruyucu ve güvenilir yöntem olan anne sütünün teşvik edilmesi için müdahalelere ihtiyaç vardır.

Özet (Çeviri)

Aim: Disasters pose serious health risks by hindering the ability of vulnerable groups, particularly mothers and infants, to meet their basic needs. In disaster settings, access to breast milk—the safest and most protective source of nutrition for infants—is of critical importance. However, maintaining breastfeeding in emergency contexts becomes challenging due to factors such as heightened stress, lack of appropriate breastfeeding spaces, loss of social support, inadequate maternal nutrition, and the uncontrolled distribution of breast milk substitutes. This study was conducted to examine the infant feeding experiences of mothers residing in the Kahramanmaraş Defense Industry Container Settlement who were breastfeeding their infants during the post-disaster period following the 6 February 2023 Kahramanmaraş earthquakes. Materials and Methods: The quantitative population of the study consisted of 163 mothers with children aged 1–3 years. Based on a 95% confidence interval and a 5% margin of error, a total of 115 mothers were included in the survey. For the qualitative component, in-depth interviews were conducted with 15 mothers who volunteered and met the inclusion criteria. The quantitative data collection instruments included a sociodemographic questionnaire and the 17-item Infant Feeding Attitude Scale (IFAS), while the qualitative data were collected using an eight-question semi-structured interview guide. Quantitative analyses were performed using DataBeeg 1.0 software, and qualitative analyses were conducted using MAXQDA 24. Result: According to the quantitative findings, all mothers (100%) reported experiencing difficulty in finding appropriate spaces for breastfeeding after the earthquake. Among mothers who received infant formula aid, 28.7% reported checking the expiration date, 37.4% encountered foreign-brand formula, and 34.8% reported using it. Only 27% of mothers reported paying attention to the age appropriateness of the formula provided to their infants. While Infant Feeding Attitude Scale (IFAS) scores did not show significant differences across demographic variables, a significant difference was observed between attitude scores and the number of children (p < 0.05). Additionally, positive correlations were identified between attitude scores and maternal age (r = 0.268) as well as the age of the first child (r = 0.222). In the qualitative analysis, three main themes emerged: post-earthquake experiences, infant feeding experiences, and expectations. The most frequently identified codes included hygiene problems, lack of privacy, anxiety, and stress-related decreases in breast milk supply. Within the expectations theme, increased attention for mothers, coordinated aid distribution, and psychological support were highlighted. Conclusion: Following disasters, mothers experience substantial unmet needs related to hygiene, privacy, nutrition, and psychosocial support, and infant feeding practices are influenced by both environmental and psychological stressors. Interventions are required to promote and protect breastfeeding—the safest and most reliable method of infant feeding—during disasters and emergency situations.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1021850

    Afet Sonrası Savunmasız Bireylerde Beslenme Durumu, Besin Güvencesizliği ve Duygu Durumunun Belirlenmesi

    Determination of Nutritional Status, Food Insecurity and Emotional State in Vulnerable Individuals After Disaster

    BEYZA PULLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Beslenme ve DiyetetikHacettepe Üniversitesi

    Toplum Beslenmesi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NESLİŞAH RAKICIOĞLU

  2. Tez No

    922496

    Afet sonrası deprem bölgesinde yaşayan üreme çağındaki kadınların menstrüel hijyen yönetimi ve ihtiyaçlarının belirlenmesi

    Determination menstrual hygiene management and needs of reproductive-age women living in earthquake-affected area post-disaster

    BEYZA BAŞPINAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Kadın Hastalıkları ve DoğumEge Üniversitesi

    Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SEZER ER GÜNERİ

  3. Tez No

    792959

    TRB2 bölgesi afet sonrası devlet yardımlarının etki analizi

    Natural disaster diversity assessment of TRB2

    CEVAT KAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Sosyal HizmetBitlis Eren Üniversitesi

    Acil Durum ve Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HAKAN ÇOBAN

  4. Tez No

    656320

    Görüntü segmentasyonu ile entegre edilmiş evrişimli sinir ağları ile deprem sonrası hasarlı binaların otomatik olarak tespiti

    Detection of damaged buildings after an earthquake with convolutional neural networks in conjunction with image segmentation

    RECEP KİRİŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    İlk ve Acil YardımGümüşhane Üniversitesi

    Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN ÜNLÜ

  5. Tez No

    872765

    Afet sonrası birincil ve ikincil travmatik strese maruz kalan depremzedelerin travma sonrası stres bozukluğu belirtileri, intihar riski, depresyon ve anksiyete belirtileri açısından karşılaştırılması

    Comparison of earthquake survivors exposed to primary and secondary traumatic stress after the disaster in terms of post-traumatic stress disorder symptoms, suicide risk, depression, and anxiety symptoms

    NERMİN KARA NARİÇİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikiyatriGaziantep Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ŞENGÜL ŞAHİN

Geri Dön