Profesyonel voleybolcularda etkili karar verme, bilişsel esneklik ve yaratıcılık arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between effective decision making, cognitive flexibility, and creativity in professional volleyball players
- Tez No: 1002489
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BURKAY CEVAHİRCİOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel esneklik, Karar verme, Voleybol, Yaratıcılık, Cognitive flexibility, Decision making, Volleyball, Creativity
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ordu Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacını profesyonel voleybolcularda etkili karar verme, bilişsel esneklik ve yaratıcılık becerilerinin bazı sosyo-demografik özellikler açısından incelenmesi ve etkili karar verme, bilişsel esneklik ve yaratıcılık arasındaki ilişkilerin belirlenmesi oluşturmaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden olan betimsel nitelik taşıyan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu Türkiye Voleybol Federasyonu (TVF) 2024-2025 sezonunda 2.Lig kulüplerinde görev alan toplam 354 kadın sporcu oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak“Kişisel Bilgi Formu, Sporda Etkili Karar Verme Ölçeği, Sporcu Bilişsel Esneklik Envanteri ve Sporcular İçin Yaratıcılık Ölçeği”kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi ve Tukey çoklu karşılaştırma testi uygulanmış; ölçekler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizi ile incelenmiştir. Bulgular: Araştırmada katılımcıların yaş, eğitim durumu, baba eğitim durumu, aylık gelir durumu, spor yaşı, mevki, 1. lig tecrübesi ve sultanlar ligi tecrübesi değişkenine göre ölçek puanları arasında anlamlı farklılık belirlenmiştir. Etkili karar verme ile bilişsel esneklik arasında pozitif yönde ve yüksek düzeyde, bilişsel esneklik ile yaratıcılık arasında pozitif yönde ve yüksek düzeyde, etkili karar verme ile yaratıcılık arasında ise pozitif yönde ve orta düzeyde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Sonuçlar: Araştırmada katılımcıların etkili karar verme, bilişsel esneklik ve yaratıcılık düzeyleri arasında doğru orantılı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Yaşa göre karar verme ve bilişsel esneklik puanları arasında 22-25 ve 26 yaş ve üzeri sporcuların lehine anlamlı farklılık belirlenmiştir. Eğitim durumuna göre karar verme, bilişsel esneklik ve yaratıcılık puanları arasında; baba eğitim durumuna göre bilişsel esneklik puanları arasında ön lisans–lisans eğitimi alanların lehine anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Spor yaşına göre karar verme, bilişsel esneklik ve yaratıcılık puanları arasında 6-10 yıl ve 11 yıl ve üzeri spor yapanların lehine anlamlı farklılık belirlenmiştir. Mevkiye göre karar verme, bilişsel esneklik ve yaratıcılık puanları arasında pasör mevkisi lehine anlamlı farklılık tespit edilmiştir. 1. lig tecrübesine göre karar verme, bilişsel esneklik ve yaratıcılık puanları arasında; sultanlar ligi tecrübesine göre bilişsel esneklik puanları arasında tecrübesi olan sporcuların lehine anlamlı farklılık belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar sporcuların deneyimi, takım içindeki rolü ve aktif oynama süresi ile açıklanabilir. Spor kulüplerinin antrenman programlarına bilişsel becerileri geliştirebilecek çalışmaları dahil etmesinin önemli bir faktör olabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to examine effective decision-making, cognitive flexibility and creativity skills in professional volleyball players in terms of some socio-demographic characteristics and to determine the relationships between effective decision-making, cognitive flexibility and creativity. Material and Method: The study used a descriptive relational screening model, which is a quantitative research method. The sample group of the study consisted of 354 female athletes who played in 2nd League clubs of the Turkish Volleyball Federation (TVF) during the 2024-2025 season. The data collection tools in the study were“Personal Information Form, Effective Decision Making in Sports Scale, Athlete Cognitive Flexibility Inventory, and Creativity Scale for Athletes.”Independent sample tests, one-way analysis of variance, and Tukey multiple comparison tests were applied in the analysis of the data; the relationships between the scales were examined using Pearson correlation analysis. Results: In the study, significant differences were identified between the participants' scale scores based on variables such as age, educational status, paternal educational status, monthly income, athletic age, position, 1st League experience, and Sultans League experience. A positive and high correlation was found between the participants' total effective decision-making score and cognitive flexibility total score; a positive and high correlation was found between the total cognitive flexibility score and creativity total score; and a positive and moderate correlation was found between the total effective decision-making score and creativity total score. Conclusions: The study found a direct correlation between participants' levels of effective decision-making, cognitive flexibility, and creativity. Significant differences were found in decision-making and cognitive flexibility scores based on age, favoring athletes aged 22-25 and 26 and older. Significant differences were also found in decision-making, cognitive flexibility, and creativity scores based on educational level, favoring those with associate's or bachelor's degrees, and in cognitive flexibility scores based on father's educational level. Significant differences were also found in decision-making, cognitive flexibility, and creativity scores based on years of participation in sports, favoring those with 6-10 years and 11 years or more. Significant differences were found in decision-making, cognitive flexibility, and creativity scores based on position, favoring those in the setter position. Significant differences were found in decision-making, cognitive flexibility, and creativity scores based on experience in the First League, favoring athletes with experience in the Sultanlar League. These results can be explained by the athletes' experience, their role within the team, and their active playing time. It is considered that incorporating activities that can improve cognitive skills into the training programs of sports clubs could be an important factor.
Benzer Tezler
- Profesyonel voleybolcularda psikolojik beceri antrenmanlarının zihinsel dayanıklılık düzeylerine ve karar verme becerilerine etkisi: içsel konuşma ve gevşeme egzersizleri
The effect of psychological skill training on mental resilience levels and decision-making skills in professional volleyball players: self-talk and relaxation exercises
ECEM ÖZMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiBaşkent ÜniversitesiEgzersiz ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATAHAN ALTINTAŞ
- Comparison of muscle oxygenation and total hemoglobin levels during isokinetic concentric and eccentric contraction at different speeds in athletes
Sporcularda farklı hızlarda izokinetik konsantrik ve eksentrik kasılma anında kas oksijenasyon ve toplam hemoglobin düzeylerinin karşılaştırılması
DUR SAMAND
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Fizyoterapi ve RehabilitasyonGazi ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVİN AYSEL GÜZEL
- Profesyonel voleybolcularda antrenman sonrası uygulanan soğuk kompresyonun kas oksijen saturasyonuna ve sıçrama performansına etkisi
The effect of cold compression on muscle oxygen saturation and jump performance after training in professional volleyball players
KÜBRA AKAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Fizyoterapi ve RehabilitasyonKütahya Sağlık Bilimleri ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVAL TAMER
- Profesyonel voleybolcularda stroboskopik gözlük ile yapılan egzersizlerin sportif performansa olan etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of exercises performed with stroboscopic glasses on sports performance in professional volleyball players
ANIL SERTAÇ DOĞAN
Doktora
Türkçe
2026
Fizyoterapi ve RehabilitasyonBaşkent ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESLİHAN DURUTÜRK
- Profesyonel erkek voleybolcularda sezon içinde sıçrama ve kas kuvveti performansındaki değişimler: Bir durum çalışması
Changes of jumping and muscle strength performance in professional male volleyball players in season: A case STUDY
YASİN BAYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporSelçuk ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞÜKRÜ SERDAR BALCI