Analist beklentilerinin davranışsal finans açısından incelenmesi: ABD teknoloji hisse senetleri örneği
An examination of analyst expectations from a behavioral finance perspective: The case of U.S. technology stocks
- Tez No: 1002540
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT AKBALIK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tezi, finansal analistlerin ABD teknoloji hisse senetlerine yönelik hedef fiyat tahminlerinin tutarlılığını ve güvenilirliğini davranışsal finans perspektifinden kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Araştırma,“Muhteşem Yedili”olarak bilinen teknoloji devlerini (Apple, Microsoft, Amazon, Alphabet, Meta, Tesla, Nvidia) 2018- 2025 dönemi boyunca analiz ederek, analist tahminlerindeki sistematik sapmaları ve bu sapmaların altında yatan davranışsal faktörleri ortaya koymaktadır. Çalışma, sermaye piyasalarında bilgi asimetrisinin azaltılmasında kritik rol oynayan finansal analistlerin değerleme yöntemlerini, tahmin süreçlerini ve performans tutarlılığını çok boyutlu bir yaklaşımla ele almaktadır. İndirgenmiş nakit akımları (DCF), göreceli değerleme (çarpan analizleri) ve diğer değerleme modellerinin teorik çerçevesi detaylı olarak incelenmekte, bu modellerin teknoloji sektöründeki uygulanabilirliği sorgulanmaktadır. Ampirik analizler, analist tahminlerinin genel olarak orta düzeyde performans sergilediğini ve güçlü sistematik önyargılar içerdiğini göstermektedir. MAPE (Ortalama Mutlak Yüzde Hatası), isabet oranı, yönsel doğruluk, tutarlılık skoru ve konsensüs sapma skoru gibi çoklu performans metrikleri kullanılarak yapılan değerlendirmeler, analistlerin kesin fiyat tahminlerinde başarısız olduklarını ancak yönsel tahminlerde nispeten daha başarılı olduklarını ortaya koymaktadır. Özellikle dikkat çekici olan bulgu, Amazing 7 grubunun piyasa değerinin 2017-2025 döneminde 3.52 trilyon dolardan 19.37 trilyon dolara yükselerek 5.5 kat büyümesine rağmen, analistlerin bu üssel büyümeyi öngörememiş olmalarıdır. Davranışsal finans teorileri çerçevesinde yapılan analizler, çapa etkisi (anchoring bias), sürü davranışı (herding), aşırı güven (overconfidence) ve onay yanlılığı (confirmation bias) gibi bilişsel önyargıların analist tahminlerini sistematik olarak etkilediğini kanıtlamaktadır. Ayrıca, kurumsal teşvikler, yatırım bankacılığı ilişkileri ve kariyer kaygılarının analist bağımsızlığını olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Çalışma, düzenleyici otoriteler, piyasa aktörleri, yatırımcılar ve akademik kurumlar için somut politika önerileri sunmaktadır. Analist performans şeffaflık sistemi, zorunlu sertifikasyon programları, bağımsızlık denetimi mekanizmaları ve yatırımcı koruma araçları gibi öneriler, finansal analist endüstrisinin kalite standartlarının artırılması ve piyasa etkinliğinin geliştirilmesi açısından önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
This doctoral dissertation comprehensively examines the consistency and reliability of financial analysts' target price forecasts for U.S. technology stocks from a behavioral finance perspective. The research analyzes the technology giants known as the“Magnificent Seven”(Apple, Microsoft, Amazon, Alphabet, Meta, Tesla, Nvidia) throughout the 2018-2025 period, revealing systematic biases in analyst predictions and the underlying behavioral factors driving these deviations. The study adopts a multidimensional approach to examine the valuation methods, forecasting processes, and performance consistency of financial analysts who play a critical role in reducing information asymmetry in capital markets. The theoretical framework of discounted cash flow (DCF), relative valuation (multiples analysis), and other valuation models is thoroughly investigated, questioning the applicability of these models within the technology sector. Empirical analyses demonstrate that analyst forecasts generally exhibit moderate performance levels while containing strong systematic biases. Evaluations conducted using multiple performance metrics such as MAPE (Mean Absolute Percentage Error), hit rate, directional accuracy, consistency score, and consensus deviation score reveal that analysts fail in precise price predictions but perform relatively better in directional forecasts. A particularly striking finding is that despite the Amazing 7 group's market capitalization rising from $3.52 trillion to $19.37 trillion between 2017-2025, representing a 5.5-fold increase, analysts failed to anticipate this exponential growth. Analyses conducted within the framework of behavioral finance theories prove that cognitive biases such as anchoring bias, herding behavior, overconfidence, and confirmation bias systematically influence analyst forecasts. Additionally, institutional incentives, investment banking relationships, and career concerns have been found to negatively affect analyst independence. The study presents concrete policy recommendations for regulatory authorities, market participants, investors, and academic institutions. Proposals such as analyst performance transparency systems, mandatory certification programs, independence audit mechanisms, and investor protection tools are significant for enhancing quality standards in the financial analyst industry and improving market efficiency.
Benzer Tezler
- Application d'entrepot de donnee dans le domaine de gestion de systeme information
Yönetim bilişim sistemi kapsamında veri ambarı uygulaması
AKIN MUSTAFA HAPÇIOĞLU
Yüksek Lisans
Fransızca
2002
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGalatasaray ÜniversitesiPROF. DR. ETHEM TOLGA
- Object oriented analysis and source code validation using natural language processing
Doğal dil işleme kullanımı ile nesne tabanlı analiz ve kaynak kod değerlendirmesi
FATMA BOZYİĞİT
Doktora
İngilizce
2019
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolDokuz Eylül ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM AKTAŞ
DOÇ. DR. DENİZ KILINÇ
- Finansal analiz ve beyaz eşya sektöründe uygulaması
Analysis of financial statements
SİBEL YAZICI
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ETHEM TOLGA
- Gayrimenkul yatırım kararlarında fizibilite analizi
Başlık çevirisi yok
NALAN SEÇKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET HALUK ERKUT
- Dijitalleşme ve yapay zeka alanındaki gelişmelerin hukuk sektörü üzerine etkileri: Avukatlık mesleğine yönelik bir araştırma
The impact of developments in digitalization and artificial intelligence on the legal sector: A study on the legal profession
GÖKTUĞ İLKER SIVACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Kamu YönetimiBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜMMÜHAN KAYGISIZ