Prostat kanserini öngörmede uyarlanmış periferik zon PSA dansitesinin değerlendirilmesi
Diagnostic value of adjusted peripheral zone PSA density in the prediction of prostate cancer
- Tez No: 1002855
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YAVUZ BAŞTUĞ, DR. İLKER ARTUK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Üroloji, Urology
- Anahtar Kelimeler: Biyopsi, Manyetik rezonans görüntüleme, Prostat, Prostat neoplazmları, Prostat spesifik antijeni, Prostatektomi, Biopsy, Magnetic resonance imaging, Prostate, Prostatic neoplasms, Prostate specific antigen, Prostatectomy
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Üroloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmamızın amacı, prostat kanserini öngörmede kullanılan PSA dansitesi (PSA-D), periferik zon PSA dansitesi (PZPSAD), transizyonel zon PSA dansitesi (TZPSAD) ve uyarlanmış periferik zon PSA dansitesinin (aPSADPZ) tanısal performansını karşılaştırmak ve klinik anlamlı prostat kanserini (csPKa) belirlemedeki etkinliklerini değerlendirmektir. GEREÇ VE YÖNTEM Çalışmaya Ocak 2018–Ocak 2025 arasında multiparametrik prostat MRG'si bulunan ve TRUS biyopsisi uygulanan toplam 182 hasta dahil edildi. Akut enfeksiyonu olanlar, 5-alfa redüktaz inhibitörü kullananlar ve biyopsi öncesi MRG'si bulunmayan hastalar dışlandı. Hastaların PSA düzeyleri, prostat hacmi ve zonal hacimleri kullanılarak PSA-D, PZPSAD, TZPSAD ve aPSADPZ değerleri hesaplandı. Biyopsi patolojileri ve retropubik radikal prostatektomi (RRP) uygulanan hastaların nihai patolojileri incelendi. Klinik anlamlı prostat kanseri ISUP ≥2 olarak tanımlandı. Tanısal performans ROC eğrisi analizi ile değerlendirildi. BULGULAR Çalışmada PSA-D'nin hem TRUS biyopsi grubunda (AUC:0,749; p<0,001) hem de RRP grubunda (AUC:0,766; p<0,001) csPKa öngörmede anlamlı olduğu saptandı. TZPSAD en yüksek tanısal doğruluğu gösteren parametrelerden biri olup TRUS biyopsi grubunda AUC 0,800 (p<0,001), RRP grubunda ise AUC 0,805 (p<0,001) olarak bulundu. aPSADPZ her iki grupta da yüksek özgüllük değerleri saptandı (TRUS AUC: 0,779; RRP AUC:0,778; p<0,001). Prostat hacminin azalması hem biyopsi hem de RRP sonuçlarında artmış csPKa riski ile ilişkiliydi (p<0,001). Lezyonun zonal yerleşimi değerlendirildiğinde, periferik zon yerleşimli lezyonların csPKa ile anlamlı şekilde ilişkili olduğu görüldü (TRUS p=0,002; RRP p=0,034). PI-RADS skorunun >3 olması her iki grupta da csPKa ihtimalini anlamlı derecede artırdı (p<0,001). SONUÇ Uyarlanmış periferik zon PSA dansitesi (aPSADPZ) prostat kanserini öngörmede yüksek tanısal doğruluk göstermiştir. PSA dansitesi ve zonal PSA türevlerinin PI-RADS skoru ile entegre değerlendirilmesi, klinik anlamlı prostat kanserini öngörmede ek fayda sağlayabilir ve gereksiz biyopsilerin azaltılmasına katkıda bulunabilir. Daha geniş örneklemli, çok merkezli çalışmalarla bulguların desteklenmesi gelecekte tanısal doğruluk ve klinik kullanım açısından önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of our study was to compare the diagnostic performance of prostate-specific antigen density (PSA-D), peripheral zone PSA density (PZPSAD), transition zone PSA density (TZPSAD), and adjusted peripheral zone PSA density (aPSADPZ) in predicting prostate cancer, and to evaluate their effectiveness in identifying clinically significant prostate cancer (csPCa). MATERIALS AND METHODS A total of 182 patients who underwent multiparametric prostate MRI and TRUS-guided biopsy between January 2018 and January 2025 were included in the study. Patients with acute infection, those using 5-alpha reductase inhibitors, and those without pre-biopsy MRI were excluded. PSA levels, prostate volume, and zonal volumes were used to calculate PSA-D, PZPSAD, TZPSAD, and aPSADPZ. Biopsy pathology results and final pathology reports of patients who underwent radical prostatectomy (RRP) were evaluated. Clinically significant prostate cancer was defined as ISUP ≥2. Diagnostic performance was assessed using ROC curve analysis. RESULTS PSA-D was found to be a significant predictor of csPCa in both the TRUS biopsy group (AUC: 0.749; p<0.001) and the RRP group (AUC: 0.766; p<0.001). TZPSAD demonstrated one of the highest diagnostic accuracies, with an AUC of 0.800 (p<0.001) in the TRUS biopsy group and 0.805 (p<0.001) in the RRP group. aPSADPZ exhibited high specificity in both groups (TRUS AUC: 0.779; RRP AUC: 0.778; p<0.001). Decreasing prostate volume was associated with an increased risk of csPCa in both biopsy and RRP results (p<0.001). Evaluation of zonal lesion location revealed that peripheral zone lesions were significantly associated with csPCa (TRUS p=0.002; RRP p=0.034). A PI-RADS score >3 significantly increased the likelihood of csPCa in both groups (p<0,001). CONCLUSION Adjusted peripheral zone PSA density (aPSADPZ) demonstrated high diagnostic accuracy in predicting prostate cancer. Integrated evaluation of PSA density and zonal PSA derivatives together with PI-RADS scores may provide additional benefit in predicting clinically significant prostate cancer and contribute to reducing unnecessary biopsies. Supporting these findings with larger, multicenter studies will be important for improving diagnostic accuracy and clinical applicability.
Benzer Tezler
- 65 yaş ve üzeri akut myeloid lösemi hastalarında geriatrik beslenme risk indeksinin prognoza etkisi
Effect of geriatric nutrition risk index on prognosis in acute myeloid leukemia patients aged 65 and over
AHMET NURİ GÖKSEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç Hastalıklarıİnönü Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİN KAYA
- Radikal prostatektomi uygulanan prostat kanseri tanılı hastalarda tümörün histopatolojik özelliklerini öngörmede Ga-68 PSMA PET/BT temelli doku analizinin ve volümetrik parametrelerin değeri
The value of Ga-68 PSMA PET/CT-based textural analysis and volumetric parameters in predicting histopathological features of the tumor in patients with prostate cancer undergoing radical prostatectomy
GÜLŞAH YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Radyoloji ve Nükleer TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiNükleer Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURCU ESEN AKKAŞ
- Prostat kanseri hastalarında ameliyat sonrası patoloji raporunda intraduktal karsinomu olan ve olmayan hastaların, ameliyat öncesi çekilen multiparametrik prostat emar sonuçlarının geriye dönük karşılaştırılması
Retrospective comparison of preoperative multiparametric prostate mri findings between prostate cancer patients with and without intraductal carcinoma identified in postoperative pathology reports
HAMDUSENA KÖSE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Ürolojiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiÜroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YİĞİT AKIN
- Radikal prostatektomi uygulanmış düşük-orta dereceli prostat kanseri olgularında PSMA eskpresyonunun progresyonsuz sağkalımla ilişkisi
Association of PSMA pexpression with progression-free survival in low–intermediate-grade, organ-confined prostate cancer treated with radical prostatectomy
GAMZE BEYDAĞI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Radyoloji ve Nükleer TıpYeditepe ÜniversitesiNükleer Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NALAN ALAN
- Ameliyat öncesi multiparametrik prostat MR ve galyum 68 PSMA pet görüntülemelerinin radikal prostatektomi materyalindeki indeks tümör lokalizasyonunu öngörme başarısı
Diagnostic accuracy of multiparametric mri and 68GA-PSMA pet/MRİ in detecting index tumors of prostate cancer
UĞUR COŞAR