Geri Dön

Bakırçay Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Tıp Fakültesi öğrencilerinde sağlık okuryazarlığı ile sigara kullanım durumları ve sigara bağımlılıkları arasındaki ilişki

The relationship between health literacy, smoking status, and nicotine dependence among students of the Faculty of Health Sciences and the Faculty of Medicine at Bakırçay University

PDF İndir

  1. Tez No: 1002859
  2. Yazar: BUSE NAZ UZUN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. OLGU AYGÜN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Sigara bağımlılığı, sağlık okuryazarlığı, üniversite öğrencileri, Fagerström, TSOY-32, Health literacy, smoking, nicotine dependence, university students, Fagerström test, THLS-32
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bakanlığı
  10. Enstitü: İzmir Bayraklı Şehir Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bakırçay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Ve Tıp Fakültesi Öğrencilerinde Sağlık Okuryazarlığı İle Sigara Kullanım Durumları Ve Sigara Bağımlılıkları Arasındaki İlişki Amaç: Bakırçay Üniversitesi Sağlık bilimleri ve tıp fakültesinde okuyan öğrencilerin sağlık okuryazarlık durumunu belirlemek, sigara kullanım durumunu belirlemek , sigara bağımlılık düzeyini belirlemek ve sağlık okuryazarlık durumu ile sigara kullanım durumu ve sigara bağımlılığı arasındaki ilişkiyi öğrenmek amaçlanmıştır. Gereç Yöntem: Bu kesitsel ve analitik çalışma, 2025 yılında Bakırçay Üniversitesi sağlık bilimleri ve tıp fakültesinde öğrenim gören 348 üniversite öğrencisi ile yürütülmüştür. Veriler, 9 soruluk tanıtıcı bilgi formu, 32 soruluk Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 (TSOY-32) ve 6 soruluk Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi kullanılarak çevrimiçi olarak toplanmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 20,6±2,4 yıl olup, %70,4'ünü kadınlar ve %29,6'sını erkekler oluşturmaktadır. Öğrencilerin %28,4'ü sigara kullanmaktadır. Çalışmada kullanılan Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 (TSOY-32) için Cronbach alfa katsayısı 0,931, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi için Cronbach alfa katsayısı 0,731 olarak bulunmuştur. Fagerström nikotin bağımlılık puanı ile Genel TSOY-32 indeksi arasında anlamlı negatif korelasyon saptanmıştır (rₛ=−0,213; p=0,035). Sağlık okuryazarlığı puanının artması sigara kullanma olasılığını azaltmaktadır (OR=0,962; %95 GA: 0,931–0,994). Erkek cinsiyet sigara kullanımı için güçlü bir risk faktörü olarak belirlenmiştir (OR=3,491; %95 GA: 2,081–5,856). Yaş ve bölüm türü sigara kullanımı ile bağımsız olarak ilişkili bulunmamıştır. Modelin açıklayıcılığı orta düzeyde bulunmuştur (Nagelkerke R²=0,156). Sonuç: Sağlık okuryazarlığı üniversite öğrencilerinde sigara kullanım davranışı üzerinde bağımsız ve koruyucu bir faktör olarak bulunmuştur. Erkek cinsiyet sigara kullanımında önemli bir risk faktörüdür. Sigara kullanım davranışının çok boyutlu bir yapıya sahip olduğu ve sağlık okuryazarlığının artırılmasının sigara kontrol programlarında önemli bir müdahale alanı olabileceği düşünülmektedir.

Özet (Çeviri)

ABSTRACT The Relationship Between Health Literacy, Smoking Status, and Nicotine Dependence Among Students of the Faculty of Health Sciences and the Faculty of Medicine at Bakırçay University Aim: The aim of this study was to determine the level of health literacy, smoking status, and nicotine dependence among students studying at the Faculty of Health Sciences and Faculty of Medicine at Bakırçay University, and to examine the relationship between health literacy, smoking status, and nicotine dependence. Materials and Methods: This cross-sectional analytical study was conducted in 2025 among 348 university students enrolled in the Faculty of Health Sciences and the Faculty of Medicine. Data were collected online using a 9-item sociodemographic questionnaire, the 32-item Turkish Health Literacy Scale (THLS-32), and the 6-item Fagerström Test for Nicotine Dependence (FTND). Statistical analyses included descriptive statistics, Spearman correlation analysis, and multivariable logistic regression analysis. Results: The mean age of the participants was 20.6 ± 2.4 years, with 70.4% being female and 29.6% male. Smoking prevalence was 28.4%. The Cronbach's alpha coefficients were 0.931 for the THLS-32 and 0.731 for the FTND. A significant negative correlation was found between FTND scores and the overall THLS-32 index (rₛ = −0.213, p = 0.035). Higher health literacy scores were associated with lower odds of smoking (OR = 0.962; 95% CI: 0.931–0.994). Male sex was identified as a strong risk factor for smoking (OR = 3.491; 95% CI: 2.081–5.856). Age and type of academic department were not independently associated with smoking. The model demonstrated moderate explanatory power (Nagelkerke R² = 0.156). Conclusion: Health literacy was found to be an independent protective factor against smoking among university students, while male sex was a significant risk factor. Smoking behavior appears to be a multifactorial phenomenon, and improving health literacy may represent an important intervention target in tobacco control programs.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    874776

    Türk popülasyonunda makine öğrenme algoritmaları kullanılarak MDBT görüntüleri üzerinde Scapula'nın antropometrik ölçümleri ile cinsiyet tahmini

    Sex estimation in turkish population by anthropometric measurements of Scapula on MDCT images using machine learning algorithms

    HALİDE TEMELCİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    AnatomiNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Anatomi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYNUR EMİNE ÇİÇEKCİBAŞI

    DOÇ. DR. ZÜLAL ÖNER

  2. Tez No

    989332

    Kolorektal kanser tanısı almış bireylerde beslenme durumunun yordayıcısı olarak yaşam kalitesi, beslenme okuryazarlığı, depresyon ve anksiyetenin değerlendirilmesi

    Evaluation of quality of life, nutrition literacy, depression and anxiety as predictors of nutritional status in individuals diagnosed with colorectal cancer

    SELVİ ALTUNIŞIK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Beslenme ve DiyetetikNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA TUNÇİL

    ÖĞR. GÖR. ŞENAY BURÇİN ALKAN

  3. Tez No

    791775

    Beslenme eğitiminin tip 2 diyabetli yaşlı bireylerde diyet kalitesi ve beslenme durumu üzerine etkisi

    Effects of nutritional education on diet quality and nutritional status in older adults with TYPE 2 diabetes

    SEVDA KIZILTAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Geriatriİzmir Katip Çelebi Üniversitesi

    Yaşlı Sağlığı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. DİLEK ONGAN

  4. Tez No

    787820

    Taksan ve platin bazlı kemoterapi alan meme kanserli kadınlarda periferal nöropatinin konfor düzeyine etkisi

    The effect of peripheral neuropathy on the comfort level of women with breast cancer receiving taxan and platin-based chemotherapy

    ÖZLEM ONAY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Onkolojiİzmir Bakırçay Üniversitesi

    İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA ÇINAR

  5. Tez No

    809330

    Kan transfüzyonu eğitiminde iki farklı öğretim yönteminin hemşirelik öğrencilerinin özyeterlilik ve memnuniyetleri üzerine etkisi

    The effect of TWO different teaching methods in blood transfusion education on nursing students self-efficacy and satisfaction

    MERVE ŞEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Hemşirelikİzmir Bakırçay Üniversitesi

    İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HALE SEZER

Geri Dön