Geri Dön

İnmeli hastaların bakım vericilerine uygulanan başa çıkma stratejileri eğitiminin bakıcı yükü ve stresle başa çıkma durumunaetkisi: Randomize kontrollü deneysel çalışma

The effect of coping strategies training provided to caregivers of stroke patients on caregiver burden and coping with stress: A randomized controlled experimental study

PDF İndir

  1. Tez No: 1002903
  2. Yazar: ZEYNEP TÜRKAL GÜN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. FİLİZ ADANA
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Hemşirelik, Halk Sağlığı, Nursing, Public Health
  6. Anahtar Kelimeler: İnme, bakım verici, bakım yükü, stresle başa çıkma, Stroke, caregiver, caregiver burden, coping with stress
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmada, randomize kontrollü deneysel bir araştırma olarak inmeli hastaların bakım vericilerine uygulanan başa çıkma stratejileri eğitiminin bakıcı yükü ve stresle başa çıkma durumuna etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, bakım ihtiyacı olan inmeli hastalara bakım veren bireyler ile yapılmış, randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Kontrol ve müdahale gruplarına 60'ar kişi belirlenerek toplamda 120 bakım verici üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri, araştırmacılar tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan ve bakım vericilerin kişisel özelliklerini içeren bir Kişisel Özellikleri İçeren Anket Formu, Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği ve Stresle Başa Çıkma Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Uygulama aşamasında müdahale grubunda yer alan bireylere bakım yükünü ve stresle baş etme yöntemlerini geliştirmek adına bir eğitim verilmiş, eğitim sonrası 1. ve 3. aylarda izlem değerlendirmeleri yapılmıştır. Kontrol grubuna araştırma kapsamında herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Araştırmanın verileri SPSS 23.0 (PASW Inc, Chicago, IL, USA) programı ile analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov–Smirnov testi, çarpıklık (skewness) ve basıklık (kurtosis) değerleri ile Gauss eğrisi incelenerek değerlendirilmiş ve normal dağılım koşulunu sağladığı belirlenmiştir. Araştırmada tanımlayıcı istatistikler (aritmetik ortalama, standart sapma, sıklık ve yüzde) ile birlikte Pearson Ki-kare testi, Ki-kare LikelihoodRatio testi, Stuart–Maxwell testi, IndependentSamples t testi ve PairedSamples t testi kullanılmıştır. Etki büyüklükleri için iki bağımsız grubun ortalamalarının 10 karşılaştırılmasında Cohen's d, eşleştirilmiş ölçümlerde Cohen's d, kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında ise Cramér's V ve Cohen's w değerleri hesaplanmıştır. Bulgular: Araştırma verileri incelenip müdahale sonrası ve izlem sonrası stresle baş etme puanları değerlendirildiğinde gruplar arası anlamlı farklılıklar bulunmamış, ANOVA sonuçlarına göre belirgin farklar elde edilmiş, müdahalenin deney grubunun baş etme düzeyini iyileştirdiği, ancak kontrol grubuyla arasındaki farkı tam olarak kapatmadığı görülmüştür. Bakım yüküne ilişkin bulgular incelendiğinde, müdahale öncesinde kontrol ve müdahale grupları arasında başlangıçta bir fark olduğu, müdahale sonrasında ve izlem sürecinde bu farkın ortadan kalktığı görülmüştür. Süreç içinde her iki grupta da istatistiksel olarak belirgin bir değişim saptanmamıştır. Bakım yükü düzeyleri değerlendirildiğinde ise müdahale öncesi ve izlem dönemlerinde katılımcıların çoğunluğu kendilerini“hafif düzey bakım yükü”altında hissettiklerini belirtmişlerdir. Kontrol ve müdahale gruplarında zaman içerisinde“hafif yük”oranında artış izlenirken,“orta yük”oranında azalma eğilimi gözlenmiştir. Sonuç: Araştırma bulguları doğrultusunda, inmeli hastaların bakım vericilerine uygulanan müdahale sonrası, bakım vericilerin hem stresle başa çıkma durumlarına hem de bakım yükü üzerine etkisinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmamasına rağmen gözlenen iyileşme eğilimleri ve dalgalanmalar klinik uygulamalar açısından değerli bulgular olup, gelecekteki müdahalelerin şekillenmesinde yol gösterici olabilir.

Özet (Çeviri)

Aim: This randomized controlled experimental study aimed to determine the effect of coping strategies training provided to caregivers of stroke patients on caregiver burden and coping with stress. Materials and Methods: The study was conducted with individuals who were caregivers of stroke patients requiring care and was designed as a randomized controlled experimental study. A total of 120 caregivers were included, with 60 participants assigned to the control group and 60 to the intervention group. The study data were collected using a Personal Characteristics Questionnaire prepared by the researchers in line with the literature and including caregivers' personal characteristics, the Zarit Caregiver Burden Scale, and the Coping with Stress Scale. During the intervention phase, individuals in the intervention group received training aimed at improving caregiver burden and coping with stress, and follow-up assessments were conducted at the 1st and 3rd months after the training. No intervention was applied to the control group within the scope of the study. The study data were analyzed using SPSS 23.0 (PASW Inc., Chicago, IL, USA). The normality of the data distribution was assessed by examining the Kolmogorov–Smirnov test, skewness and kurtosis values, and the Gaussian curve, and the data were determined to meet the assumption of normal distribution. In the study, descriptive statistics (arithmetic mean, standard deviation, frequency, and percentage) were used, along with the Pearson chi-square test, chi-square Likelihood Ratio test, Stuart–Maxwell test, Independent Samples t test, and Paired Samples t test. For effect 12 size calculations, Cohen's d was used for comparisons of means between two independent groups, Cohen's d was also used for paired measurements, and Cramér's V and Cohen's w were calculated for comparisons of categorical variables. Results: When the study data were examined and coping with stress scores after the intervention and during the follow-up period were evaluated, no statistically significant differences were found between the groups. According to the ANOVA results, notable differences were observed, indicating that the intervention improved the coping level of the intervention group; however, it did not fully eliminate the difference between the intervention and control groups. When the findings related to caregiver burden were examined, an initial difference between the control and intervention groups was observed before the intervention; however, this difference disappeared after the intervention and during the follow-up period. No statistically significant changes were detected in either group over time. Regarding caregiver burden levels, the majority of participants reported perceiving themselves as having a“mild level of caregiver burden”in both the pre-intervention and follow-up periods. Over time, an increasing trend in the proportion of“mild burden”and a decreasing trend in the proportion of“moderate burden”were observed in both the control and intervention groups. Conclusion: According to the study findings, although no statistically significant differences were found in the effects of the intervention applied to caregivers of stroke patients on both coping with stress and caregiver burden, the observed improvement trends and fluctuations represent valuable findings for clinical practice and may guide the development of future interventions.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    840743

    İnmeli hastaların 1. derece bakım vericilerinin merhamet yorgunluğu ve anksiyete düzeylerini incelenmesi

    Determining the levels of compassion fatigue and anxiety of first-degree caregivers of stroke patients

    SONA KOÇAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Psikolojiİstanbul Topkapı Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖZDE GÜNDOĞDU MEYDANERİ

  2. Tez No

    912182

    İnmeli hastaların bakım vericilerine uygulanan chatbot destekli hemşirelik eğitiminin algılanan bakım yükü ve bakım verici stresi üzerindeki etkisi

    The effect of chatbot-supported nursing education on perceived care burden and caregiver stress in caregivers of stroke patients

    ESRA BAYRAKÇEKEN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    HemşirelikAtatürk Üniversitesi

    Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SONAY BİLGİN

    DR. ÖĞR. ÜYESİ PELİN ÖZGÜR POLAT

  3. Tez No

    800743

    İnmeli hastaya bakım veren hasta yakınlarının bakım yükü ve konfor düzeylerinin belirlenmesi

    Determination of care burden and comfort levels of relatives caring for stroke patients

    SEDA TUNCEL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    HemşirelikEge Üniversitesi

    PROF. DR. ŞEBNEM ÇINAR YÜCEL

  4. Tez No

    564336

    Akut iskemik inmeli hastalarda ilk 24 saat içinde uygulanan tedavi sonrasında prognozun değerlendirilmesi

    Assessment of prognosis in acute ischemic stroke patients after the treatment performed in the first 24 hours

    BİLGE YEĞNİDEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    NörolojiDokuz Eylül Üniversitesi

    Klinik Sinir Bilimler Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ERDEM YAKA

  5. Tez No

    902582

    İnmeli hastalarda yeti yitiminin yorgunluk ve yaşam doyumu ile ilişkisi

    The relationship between disability and fatigue and life satisfaction among stroke patients

    YASEMİN ÖZDEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    HemşirelikTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi

    İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAHİZER ERAYDIN

Geri Dön